Bitwa pod Berezyną Dolną

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Berezyną Dolną
Wojna polsko-bolszewicka
Czas 19–27 maja 1920
Miejsce pod Berezyną Dolną
Przyczyna majowa ofensywa Frontu Zachodniego
Wynik zachowanie status quo
Strony konfliktu
II Rzeczpospolita Polska  Rosyjska FSRR
Dowódcy
gen. Stanisław Szeptycki Nikołaj Sołłohub
Siły
4 Armia 16 Armia
brak współrzędnych

Bitwa pod Berezyną Dolną – część wielkiej bitwy nad Berezyną. Walki polskiej 4 Armii w czasie majowej ofensywy wojsk Michaiła Tuchaczewskiego w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Położenie wojsk przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

Wojsko Polskie

17 maja dowodzenie nad obu armiami przejął gen. Stanisław Szeptycki[1].

Armia Czerwona

Na wschodnim brzegu Berezyny utworzono zgrupowanie uderzeniowe[2]:

Całością sił uderzeniowych dowodził dowódca Frontu Zachodniego Michaił Tuchaczewski[4][5].

Przebieg działań[edytuj | edytuj kod]

Uderzenie Armii Czerwonej[edytuj | edytuj kod]

14 maja 1920 wojska Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego przeszły do ofensywy nad Berezyną[6].
16 Armia Nikołaja Sołłohuba miała wykonać uderzenie pomocnicze w kierunku Mińska[7]. Dowódca armii zgrupował 17. i 8 Dywizję Strzelecką nad Berezyną pomiędzy ujściami Bobru, a Klewy[8]. Działając w pierwszym rzucie armii 17 DS miała nacierać na Smolewicze, a 8 DS na Ihumeń. W drugim rzucie znajdowały się 21 DS i 10 DS. 19 maja o 5.00 Sowieci rozpoczęli natarcie[9] i sforsowali Berezynę: 49 Brygada Strzelców w okolicach Murowy, 51 Brygada Strzelców przy ujściu Manczy i w okolicy Żukowca, 22 Brygada Strzelców przy ujściu Brusiaty i w Berezynie, zaś 24 BS w okolicy Niehonicz[10]. Oddziały polskie cofnęły się na pod naporem 22., 24. i 51 Brygad Strzelców[11].

Na innych odcinkach Polacy stawiali bardziej zacięty opór. I/2 pułku piechoty Legionów powstrzymał atak pododdziałów 49 Brygady Strzelców pod Ossową, Murową i Niwkami, a polskie kontrataki wyparły je za Berezynę. Dowódca sowieckiej 17 Dywizji Piechoty zmuszony był wycofać 49 BS do odwodu, a do I rzutu skierował 50 Brygadę Strzelców. W kolejnych dniach wzmocniony posiłkami 2 pułk piechoty Legionów walczył w okolicach wsi Murowej, Ossowy, Czerniewicz, Szabinki. Wsie te przechodziły z rąk do rąk[10].

Sforsowanie przez Sowietów Berezyny spowodowało, że 19 maja do działań wprowadzono odwody 14 Dywizji Piechoty pod ogólnym dowództwem ppłk. Władysława Andersa. Ześrodkowane zostały one w okolicach Bohuszewicz, gdzie Grupie Andersa podporządkowano również oddziały walczące w tym rejonie.
W tym czasie sowieckie 22 i 24 Brygady Strzelców parły na zachód i zajęły okolice Wołoduty i Ihumenia. Za sowieckim pierwszym rzutem maszerowała 23 Brygada Strzelców, a 21 maja sowiecki 8 pułk kawalerii sforsował Berezynę pod Pierewozem[10]. 22 maja sowieci wprowadzili do walki 62 i 63 Brygadę Strzelców. Brygady te wsparły północne skrzydło 17 Dywizji Strzelców. Do walki weszła też 3 i 4 Brygady Kawalerii. Ta ostatnia miała wykonać natarcie na stację kolejową Talkę[11].

Ofensywa polska[edytuj | edytuj kod]

Już 21 maja w rejon działań zaczęły przybywać z Ukrainy w okolice Smolewicz oddziały polskiej 4 Dywizji Piechoty. Dowództwo nad nią przejął gen. Leonard Skierski. Otrzymał on zadanie przygotować polskie przeciwnatarcie i wyrzucić nieprzyjaciela za Berezynę[10]. Oddziały 2 Dywizji Piechoty Legionów[11], II i III/16 pułku piechoty i inne mniejsze jednostki pod dowództwem mjr. Stanisława Tessaro miały nacierać z północy na południowy wschód, a oddziały ppłk. Andersa z południa na Berezynę. Oddziały 4 Dywizji Piechoty uderzały na zachód od Berezyny, a wchodząc kolejno do walki, ostatecznie przeszły pod dowództwo dowódcy VII Brygady Piechoty ppłk. Adama Jaroszewskiego[10][12].

23 maja ruszyło polskie przeciwnatarcie. Do 26 maja główne siły sowieckie zostały wyparte na wschodni brzeg Berezyny. W walkach tych nieprzyjaciel poniósł znaczne straty, a do niewoli dostała się cała 4 Brygada Kawalerii[10].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

Bitwa pod Berezyną Dolną nie dała rozstrzygnięcia. Początkowe sukcesy wojsk sowieckich zniwelowane zostały polska kontrofensywą.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]