Bitwa pod Berezyną Dolną

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bitwa pod Berezyną Dolną
Wojna polsko-bolszewicka
Czas 19–27 maja 1920
Miejsce pod Berezyną Dolną
Przyczyna majowa ofensywa Frontu Zachodniego
Wynik zachowanie status quo
Strony konfliktu
 Polska  Rosyjska FSRR
Dowódcy
gen. Stanisław Szeptycki Nikołaj Sołłohub
Siły
4 Armia 16 Armia
brak współrzędnych

Bitwa pod Berezyną Dolną – część wielkiej bitwy nad Berezyną. Walki polskiej 4 Armii w czasie majowej ofensywy wojsk Michaiła Tuchaczewskiego w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Położenie wojsk przed bitwą[edytuj | edytuj kod]

Wojsko Polskie

17 maja dowodzenie nad obu armiami przejął gen. Stanisław Szeptycki[1].

Armia Czerwona

Na wschodnim brzegu Berezyny utworzono zgrupowanie uderzeniowe[2]:

Całością sił uderzeniowych dowodził dowódca Frontu Zachodniego Michaił Tuchaczewski[4][5].

Przebieg działań[edytuj | edytuj kod]

Uderzenie Armii Czerwonej[edytuj | edytuj kod]

14 maja 1920 wojska Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego przeszły do ofensywy nad Berezyną[6].
16 Armia Nikołaja Sołłohuba miała wykonać uderzenie pomocnicze w kierunku Mińska[7]. Dowódca armii zgrupował 17. i 8 Dywizję Strzelecką nad Berezyną pomiędzy ujściami Bobru, a Klewy[8]. Działając w pierwszym rzucie armii 17 DS miała nacierać na Smolewicze, a 8 DS na Ihumeń. W drugim rzucie znajdowały się 21 DS i 10 DS. 19 maja o 5.00 Sowieci rozpoczęli natarcie[9] i sforsowali Berezynę: 49 Brygada Strzelców w okolicach Murowy, 51 Brygada Strzelców przy ujściu Manczy i w okolicy Żukowca, 22 Brygada Strzelców przy ujściu Brusiaty i w Berezynie, zaś 24 BS w okolicy Niehonicz[10]. Oddziały polskie cofnęły się na pod naporem 22., 24. i 51 Brygad Strzelców[11].

Na innych odcinkach Polacy stawiali bardziej zacięty opór. I/2 pułku piechoty Legionów powstrzymał atak pododdziałów 49 Brygady Strzelców pod Ossową, Murową i Niwkami, a polskie kontrataki wyparły je za Berezynę. Dowódca sowieckiej 17 Dywizji Strzelców zmuszony był wycofać 49 BS do odwodu, a do I rzutu skierował 50 Brygadę Strzelców. W kolejnych dniach wzmocniony posiłkami 2 pułk piechoty Legionów walczył w okolicach wsi Murowej, Ossowy, Czerniewicz i Szabinki. Wsie te przechodziły z rąk do rąk[10].

Sforsowanie przez Sowietów Berezyny spowodowało, że 19 maja do działań wprowadzono odwody 14 Dywizji Piechoty pod ogólnym dowództwem ppłk. Władysława Andersa. Ześrodkowane zostały one w okolicach Bohuszewicz, a Grupie Andersa podporządkowano również oddziały w tym rejonie walczące .
W tym czasie sowieckie 22 i 24 Brygady Strzelców parły na zachód i zajęły okolice Wołoduty i Ihumenia. Za sowieckim pierwszym rzutem maszerowała 23 Brygada Strzelców, a 21 maja sowiecki 8 pułk kawalerii sforsował Berezynę pod Pierewozem[10]. 22 maja Sowieci wprowadzili do walki 62 i 63 Brygadę Strzelców. Brygady te wsparły północne skrzydło 17 Dywizji Strzelców. Do walki weszła też 3 i 4 Brygady Kawalerii. Ta ostatnia miała wykonać natarcie na stację kolejową Talkę[11].

Ofensywa polska[edytuj | edytuj kod]

Już 21 maja w rejon działań zaczęły przybywać z Ukrainy w okolice Smolewicz oddziały polskiej 4 Dywizji Piechoty. Dowództwo nad nią przejął gen. Leonard Skierski. Otrzymał on zadanie przygotować polskie przeciwnatarcie i wyrzucić nieprzyjaciela za Berezynę[10]. Oddziały 2 Dywizji Piechoty Legionów[11], II i III/16 pułku piechoty i inne mniejsze jednostki pod dowództwem mjr. Stanisława Tessaro miały nacierać z północy na południowy wschód, a oddziały ppłk. Andersa z południa na Berezynę. Wchodzące kolejno do walki oddziały 4 Dywizji Piechoty uderzyć miały na zachód od Berezyny, ale ostatecznie przeszły w podporządkowanie dowódcy VII Brygady Piechoty ppłk. Adama Jaroszewskiego[10][12].

23 maja ruszyło polskie przeciwnatarcie. Do 26 maja główne siły sowieckie zostały wyparte na wschodni brzeg Berezyny. W walkach tych nieprzyjaciel poniósł znaczne straty, a do niewoli dostała się cała 4 Brygada Kawalerii[10].

Bilans walk[edytuj | edytuj kod]

Bitwa pod Berezyną Dolną nie dała rozstrzygnięcia. Początkowe sukcesy wojsk sowieckich zniwelowane zostały polska kontrofensywą.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]