16 Pułk Piechoty Ziemi Tarnowskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 16 Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej. Zobacz też: 16 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 16.
16 Pułk Piechoty
Ilustracja
Odznaka Pułku
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Ziemi Tarnowskiej[a]
Tradycje
Święto 28 maja[1]
Rodowód 57 Pułk Ziemi Tarnowskiej
Dowódcy
Ostatni ppłk Rudolf Matuszek
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Tarnów
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 6 Dywizja Piechoty
29 lipca - 3 sierpnia 1920
Sztandar 16 Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej (strona lewa)
Sztandar 16 Pułku Piechoty Ziemi Tarnowskiej (strona prawa)
Pułk walczył w składzie 6DP

16 Pułk Piechoty Ziemi Tarnowskiej (16 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie 6 Dywizji Piechoty (Grupa Operacyjna „Bielsko”, Armia „Kraków”).

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

Podstawą organizacyjną dla pododdziałów pułku był C. i K. 57 Pułk Piechoty. Wymówił on posłuszeństwo władzom austriackim i wrócił do Tarnowa z frontu włoskiego. Tu dokonał uzupełnienia i zorganizował 57 Pułk Ziemi Tarnowskiej. W styczniu 1919 przemianowany na 13 Pułk Ziemi Tarnowskiej, by w lutym otrzymać ostateczną nazwę 16 Pułku Piechoty.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 16 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr V[2] w garnizonie Tarnów[3]. Wchodził w skład 6 Dywizji Piechoty[2]

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 18 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[4]. Po wprowadzeniu nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[5]. W pułku zorganizowano też specjalną kompanię dla opóźnionych, która szkoliła rekrutów dla potrzeb całego DOK. Żołnierze ci wcześniej z różnych przyczyn opóźnili swoje stawiennictwo w macierzystej jednostce[6].

Żołnierze pułku[edytuj]

Dowódcy:

  • mjr Maksymilian Hoborski (14 XI - 5 XII 1918)
  • ppłk Aleksander Boruszczak (5 XII 1918 - 29 III 1919)
  • płk Kazimierz Piotrkowski (29 III - 25 V 1919)
  • ppłk Zdzisław Załuski (25 V - 15 X 1919)
  • ppłk Wiktor Rustocki (15 X 1919 - 4 I 1920)
  • mjr Jan Łuszczki (14-27 I 1920)
  • mjr Karol Weiss de Helmenau (27 I - 31 VII 1920)
  • por. Tadeusz Klimecki (31 VII - 4 VIII 1920)
  • por. Stanisław Hojnowski (4 - 12 VIII 1920)
  • mjr Henryk Więckowski (12 VIII - 20 IX 1920)
  • kpt. Tadeusz Muszyński (20-29 IX 1920)
  • ppłk Marian Steczkowski (od 29 IX 1920)
  • płk Karol Weiss de Helmenau (1923)
  • płk Władysław Dragat (1928)
  • płk dypl. Aleksander Zygmunt Myszkowski (do X 1931)
  • płk dypl. Stefan Broniowski (X 1931 - 1936)
  • ppłk piech. Stefan Leukos-Kowalski (1936 - 1939)
  • ppłk Rudolf Matuszek (1939)

Oficerowie:

Obsada etatowa we wrześniu 1939[9]

  • dowódca - ppłk Rudolf Matuszek
  • I adiutant - kpt. Józef Mikuła
  • II adiutant - ppor. rez. Józef Insler
  • oficer informacyjny - por. Tadeusz Jędrzejowski
  • oficer łączności - kpt. Józef Cioch
  • kwatermistrz - kpt. Czesław Puka
  • oficer płatnik - por. Albert Kryszczuk
  • oficer żywnościowy - chor. Franciszek Furman
  • naczelny lekarz - por. dr Stanisław Grochmal
  • kapelan - ks. kap. rez. Mikołaj Drab, (ks. Leopold Krawczyk)
  • dowódca kompanii gospodarczej - NN
  • dowódca kompanii zwiadowczej - ppor. Franciszek Synkiewicz
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Józef Urbaniak
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - por. Jan Tomaszewski
  • dowódca plutonu pionierów - por. Józef Klich
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - por. Mieczysław Łuczko
  • dowódca plutonu łączności - st. sierż. Jan Grzyb
  • dowódca 1 batalionu - mjr Piotr Ryba
    • adiutant 1 batalionu - por. rez. Tarnowski
    • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - kpt. Roman Szydłowski
    • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - por. Wańtuch
    • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - ppor. JózefWindisch
    • dowódca 1 kompanii cekaemów - por. Stanisław Staszałek
  • dowódca II batalionu - kpt. Alfred Mikee
    • adiutant II batalionu - NN
    • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - kpt. Władysław Środulski
    • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Józef Oleś
    • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - kpt. Antoni Raczykowski
    • dowódca 2 kompanii cekaemów - por. Walenty Szypuła
  • dowódca III batalionu - kpt. Hipolit Liebel
    • adiutant III batalionu - por. Henryk Sękowski
    • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - por. rez. Józef Klimek
    • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - por. Adam Krajewski
    • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - por. Stanisław Mostek
    • dowódca 3 kompanii cekaemów - por. Eugeniusz Kotarski
  • dowódca IV batalionu - mjr Stefan Rachwał
    • dowódca kompanii wartowniczej „Kłaj” - por. Feliks Fidziński

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
Spis utworzony na podstawie „Zarys historji wojennej 16-go pułku piechoty” s. 28

Order Virtuti Militari
kpt. Marceli Bernacki
ppor. Czesław Jentys
por. Stanisław Kempski
kpt. Tadeusz Klimecki
chor. Stanisław Kras
kpt. Bronisław Layer
plut. Tadeusz Łysiak
kpt. Tadeusz Muszyński
por. Tadeusz Tabkowski
kpr. Ludwik Wróbel

Symbole pułkowe[edytuj]

Sztandar
Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1925, nr 19, poz. 202. Sztandar był darem społeczeństwa miast i powiatów Tarnów, Brzesko oraz Dąbrowa Tarnowska. Wręczył go pułkowi 29 maja 1927 w Tarnowie prezydent RP Ignacy Mościcki[10]. Obecnie sztandar znajduje się w Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie[11]

Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr 27, poz. 322 z 23 sierpnia 1930 roku. Odznaka ma kształt krzyża kawalerskiego, którego ramiona pokryte białą emalią ze złotymi krawędziami. Pośrodku krzyża umieszczona tarcza herbowa Tarnowa z gwiazdą i półksiężycem koloru złotego na tle niebieskiej emalii. Na ramionach krzyża wpisano numer 16 i nazwy pól bitewnych z 1920 r. DAWIDÓW KRASNE MUROWA. Czteroczęściowa - oficerska, wykonana w srebrze. Na rewersie próba srebra, imiennik grawera WG oraz numer. Wymiary: 38x38 mm. Projekt: Jan Małeta Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[3].

Uwagi

  1. Nazwa nieoficjalna pułku nawiązująca do rodowodu jednostki

Przypisy

  1. Dziennik rozkazów MSWojsk. nr.16 z 19 maja 1927 roku
  2. a b Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 50.
  3. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 44.
  4. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  5. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  6. Jagiełło 2007 ↓, s. 67.
  7. Pamiętnik Historyczny Bojowników o Niepodległość Śląska Zaolzańskiego. Cieszyn: 1938, s. 59.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 12 marca 1929.
  9. Gładysz 2016 ↓, s. 64.
  10. Satora 1990 ↓, s. 52.
  11. Satora 1990 ↓, s. 53.

Bibliografia[edytuj]