Kaszubska Brygada WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaszubska Brygada WOP
Ilustracja
Emblemat brygady
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1958
Rozformowanie 1991
Nazwa wyróżniająca Kaszubska
Tradycje
Rodowód 4 Oddział Morski Ochrony Pogranicza
12 Gdański Oddział WOP
4 Brygada Ochrony Pogranicza
16 Brygada WOP
16 Kaszubska Brygada WOP
Kontynuacja Kaszubski Oddział SG
Dowódcy
Pierwszy ppłk Czesław Stopiński
Ostatni płk Czesław Rysztowski
Organizacja
Dyslokacja Gdańsk Nowy Port ul. Oliwska 35
Rodzaj sił zbrojnych Wojska Wewnętrzne
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza

Kaszubska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza (KBWOP) - brygada Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowana w 1958 roku na bazie 16 Brygady WOP na podstawie zarządzenia MSW nr 075/58 z 22 kwietnia 1958. Sztab brygady stacjonował w Gdańsku, ul. Oliwska 35[1].

Z dniem 1 stycznia 1960 roku dokonano zmiany nazwy batalionu granicznego Gdańsk na batalion graniczny Sopot oraz mieniono numeracje strażnic [a]. W 1961 roku dowództwo posiadało kryptonim Rynek.

Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 przeformowano strażnice lądowe kategorii III Ustka i Jarosławiec na strażnice WOP nadmorskie kategorii II.

W 1967 roku dywizjon okrętów został podporządkowany dowódcy Morskiej Brygady Okrętów Pogranicza.

Brygada została rozformowana 15 maja 1991 roku, a na jej bazie utworzony Kaszubski Oddział Straży Granicznej.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Struktura organizacyjna brygady na dzień 1.01.1960 przedstawiała się następująco[2]:

  • Batalion Portowy Gdynia – 3 kompanie
  • Batalion Portowy Gdańsk – 2 kompanie
  • Batalion Graniczny Sopot – 7 strażnic
  • placówka zwiadu Puck i Sztutowo
  • GPK R Hel i Władysławowo
  • dywizjon Okrętów Pogranicza Westerplatte

Wykaz punktów obserwacji wzrokowo-technicznej w Kaszubskiej Brygadzie WOP wg stanu z 1990[3]:

  • POWT nr 43 Lubiatowo
  • POWT nr 44 Białogóra
  • POWT nr 45 Piaśnica
  • POWT nr 46 Widowo
  • POWT nr 47 Ostrowo
  • POWT nr 48 Lisi Jar
  • POWT nr 49 Chłapowo
  • POWT nr 50 Wielka Wieś
  • POWT nr 51 Chałupy
  • POWT nr 52 Kuźnica
  • POWT nr 53 Jastarnia
  • POWT nr 54 Góra Szwedów (Hel)
  • POWT nr 55 Hel Port (wspólnie z GPK)
  • POWT nr 56 Gdynia Port
  • POWT nr 57 Sopot Kam. Potok
  • POWT nr 58 Gdańsk Nowy Port
  • POWT nr 59 Gdańsk Port Półn.
  • POWT nr 60 Górki Zachodnie
  • POWT nr 61 Sobieszewo *
  • POWT nr 62 Mikoszewo
  • POWT nr 63 Jantar
  • POWT nr 64 Stegna
  • POWT nr 65 Kąty Rybackie
  • POWT nr 66 Skowronki
  • POWT nr 67 Krynica Morska
  • POWT nr 68 Leśniczówka
  • POWT nr 69 Piaski
  • POWT nr 70 Piaski (ruchoma na samochodzie)

Oficerowie brygady[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy brygady
  • ppłk Czesław Stopiński
  • ppłk Mieczysław Dębicki
  • ppłk Roman Sokólski
  • ppłk Bronisław Wąsowski
  • płk Marian Opałka
  • płk Jerzy Więckowski – do 29 listopada 1990
  • płk Czesław Rysztowski – do 14 lutego 1991
Kierownicy sekcji KRG[4]
  • ppłk Paweł Gawdun
  • mjr Ryszard Kulicki
  • ppłk Kazimierz Dudek
  • ppłk Marian Micorek
  • ppłk Tadeusz Sobczak

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzenia organizacyjne dowódcy WOP nr 0219/org.mob. z 17.12.1959 → Historia KBWOP ↓, s. 168
  2. Strukturę organizacyjną brygady podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 78

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ireneusz Bieniecki. Obserwacja i radiolokacyjny dozór Wojsk Ochrony Pogranicza na polskim wybrzeżu morskim w latach 1960 – 1991 (powstanie – rozwój– organizacja). Część I – lata 60., cześć II - lata 70., część III - lata 80.. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. cz.I 3/11, cz.II 4/11, cz.III 1-2/12, 2011. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Ireneusz Bieniecki. Kaszubska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza w ochronie granicy morskiej na wybrzeżu gdańskim w latach 1945 – 1991 (powstanie, zmiany organizacyjne i metody pełnienia służby). „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/05, 2005. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • ASGr.Historia Kaszubskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Gdańsk 1965
  • Tadeusz Jarmoliński: Kontrola ruchu granicznego w Polsce w latach 1945 – 1990. Warszawa–Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 92; 75-531 Koszalin, 2013.