Strażnica WOP Śląski Dom

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Schronisko pod Śnieżką/
Śląski Dom

Strażnica SG Śląski Dom
Ilustracja
Budynek byłej strażnicy Śląski Dom (wrzesień 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie wiosna 1951[a]
Rozformowanie 2005
Tradycje
Rodowód Strażnica WOP nr 1a
w schronisku „Dom Śląski”
Dowódcy
Pierwszy ppor. Litwiński
Organizacja
Dyslokacja Schronisko Górskie
„Dom Śląski”
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 81 batalion WOP
Łużycka Brygada WOP
Łużycki Oddział SG
Granica polsko-czeska, znak gran. na Śnieżce (wrzesień 2009)
Element służby granicznej[b] w drodze na Śnieżkę (1980)
81 batalion WOP.png

Strażnica Wojsk Ochrony Ppogranicza Schronisko pod Śnieżką/Śląski Dom – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej Śląski Dom – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[c].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

16 listopada 1950 roku spaliła się placówka WOP „Wierchy” będąca w strukturach 1. strażnicy WOP Wilcza Poręba (znajdowała się na rozwidleniu szlaków prowadzących na Śnieżkę[d]) i w tym dniu PTT przekazało dla WOP całe II piętro – 12 pokoi w budynku schroniska „Dom Śląski”[e][1].

Wiosną 1951 roku, w strukturze 81 batalionu Wojsk Ochrony Pogranicza, została sformowana nieetatowa Strażnica WOP nr 1a w schronisku "Śląski Dom" na Równi pod Śnieżką[f]. W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Schronisko pod Śnieżką otrzymała nr 3[2]. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica III kategorii Schronisko pod Śnieżką była 3. w 8 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[2].

1 stycznia 1960 roku dokonano rozformowania Placówki WOP Śnieżka. Na podstawie tego samego zarządzenia zorganizowano strażnicę nr 27 Śnieżka IV kategorii o stanie 31 wojskowych[g][2]. W 1964 roku strażnica WOP nr 26 Schronisko pod Śnieżką uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do III kategorii[2].

Strażnica WOP Śląski Dom do 15 maja 1991 roku była w strukturach Łużyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku, strażnica została włączona w struktury Łużyckiego Oddziału Straży Granicznej[3].

W 2005 roku[4] Strażnica SG Śląski Dom, zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej została rozwiązana i 12 września 2005 roku Starosta Jeleniogórski wygasił trwały zarząd Łużyckiego Oddziału Straży Granicznej w Lubaniu[1].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Strażnica WOP nr 1a w schronisku „Dom Śląski” ochraniała odcinek granicy państwowej od Czarnych Granicznych Bud do Głazów Tetmajera[5].

W 1958 roku, w strażnicy zorganizowano drużynę służby niemundurowej N – w ubraniach cywilnych (żołnierze zasadniczej służby), celem zabezpieczenia ruchu turystycznego wzdłuż granicy państwowej tj. Drogi Przyjaźni[h].

W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
Komendanci strażnicy współdziałali w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

2 lipca 1997 roku, na odcinku strażnicy zostały uruchomione przejścia graniczne na szlaku turystycznym w którym odprawę graniczną i celną osób, towarów, i środków transportu, wykonywała załoga strażnicy:

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Litwiński (od wiosna 1951)
  • ppor./mjr Roman Piątkowski (1954–był 20.03.1968)[6]
  • kpt. Kazimierz Mierzwa (1980–był w 1990).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. ... Elementem służby granicznej jest jeden lub więcej uzbrojonych żołnierzy WOP wyznaczonych do ochrony granicy państwowej. Elementami służby granicznej są: patrol graniczny, podsłuch, obserwacja, dozór, posterunek graniczny, zasadzka, patrol pogotowia. Element służby składający się z dwóch lub więcej żołnierzy posiada wyznaczonego rozkazem dowódcę, któremu podlegają pozostali żołnierze (Rozdział V, Obowiązki żołnierza WOP, Obowiązki żołnierzy wchodzących w skład elementów służby granicznej, pkt 76) (Regulamin Służby Granicznej 1968 ↓, s. 25–26).
  3. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  4. Na placówkę wysyłana była drużyna strzelców, która przez 7 dni ochraniała granicę państwową.
  5. Decyzją z 2 stycznia 1951 roku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Jeleniej Górze przekazało w zarząd i użytkowanie dla jednostki wojskowej JW 1134 jedno piętro – 12 pokoi w budynku schroniska „Dom Śląski”. Prezydium ZG PTTK 3 czerwca 1959 roku podjęło uchwałę o wyrażeniu zgody na przekazanie „Domu Śląskiego” na rzecz MSW, pod warunkiem pozostawienia dla PTTK za symboliczną złotówkę, pomieszczeń bufetowych i mieszkalnych dla personelu. 5 sierpnia 1959 roku nastąpiło protokolarne przekazanie schroniska przez Łużycką Brygadę WOP, pozostawiając dla PTTK: bufet, kuchnię, część piwnicy i pomieszczenia noclegowe dla personelu na 20 osób. 18 maja 1998 roku decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Jeleniej Górze ustanowiono trwały zarząd Łużyckiego Oddziału Straży Granicznej na własności Skarbu Państwa.
  6. Rozkaz Głównego Inspektora Ochrony Pogranicza nr 002/op (Historia Łużyckiej Brygady WOP ↓).
  7. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych 0203/59/WW z 27.11.1959 roku.
  8. Zarządzenie MSW nr 0165 z 21 lipca 1958 roku (Historia Łużyckiej Brygady WOP ↓, s. 47).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Dom Śląski – Historia (pol.). domslaski.pl. [dostęp 2020-10-01].
  2. a b c d Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  3. Łach 2013 ↓, s. 294.
  4. Dom Śląski na Równi pod Śnieżką (pol.). W: Dolny Śląsk [on-line]. dolnyslask.travel. [dostęp 2020-10-01].
  5. Historia Łużyckiej Brygady WOP ↓.
  6. Roman Tomczak: Śmierć przyszła cicho (pol.). info.wiara.pl, 2018-03-19. [dostęp 2020-08-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]