Strażnica WOP Gościce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Ujazd/Unikowice/Gościce

Strażnica SG w Gościcach
Ilustracja
Budynki byłej strażnicy w Gościcach (sierpień 2015)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 228 strażnica WOP Ujazd
237 strażnica WOP Gościce
1 strażnica WOP Gościce
26 strażnica WOP Gościce
1 strażnica WOP lądowa Gościce
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Gościcach
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Gościcach
Kontynuacja Strażnica SG w Gościcach
GPK SG w Paczkowie
Placówka SG w Paczkowie
Placówka SG w Nysie
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni kpt. Andrzej Krasicki
Organizacja
Kryptonim Satyryk 9[b], Ilmen 21[c]
Dyslokacja 47–143 Ujazd;
48–370 Unikowice 12;
48–370 Gościce 86
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 49 komenda odcinka Paczków
73 batalion OP
46 batalion WOP
52 batalionu WOP
45 batalion WOP
GB WOP
batalion graniczny
WOP Prudnik

GB WOP
Sudecki Batalion WOP
Sudecki Oddział SG
Śląski Oddział SG
Granica polsko-czeska, Kamenička (Bílá Voda) (sierpień 2015)
Żołnierze Strażnicy WOP Gościce
Załoga strażnicy (1978)
Załoga strażnicy na motocyklach WSK-175 i WSK-125 (1978)
Żołnierz strażnicy i samochód terenowy GAZ-69 (1978)
Dyżurny operacyjny, siedzący za stołem UDP[d] przy radiotelefonie stacjonarnym (1986)
Żołnierz strażnicy przy linii granicznej (1986)
Załoga strażnicy przy samochodzie dostawczym FSC Żuk (1986)
Strażnica WOP Gościce
Brama wjazdowa (sierpień 2013)
Budynek byłej strażnicy w Gościcach (sierpień 2013)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Ujazd/Unikowice/Gościce – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Gościcach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[e].


Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 49 komendy odcinka Paczków jako 228 strażnica WOP (Ujazd)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W latach 40. XX wieku 228 strażnica Ujazd została przeniesiona z miejscowości Unikowice[f] do miejscowości Gościce.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku, strażnica została włączona w struktury 73 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 46 batalionu WOP w Paczkowie, który funkcjonował do 1956 roku.

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[g], a strażnica WOP Gościce otrzymała nr 237 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Gościce była 1 w 52 batalionie WOP w Bystrzycy Kłodzkiej 5 Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza.

31 grudnia 1959 roku 26 strażnica WOP Gościce IV kategorii była w strukturach 52 batalionu WOP w Kłodzku, w 5 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[1], który funkcjonował do 1961 roku.

1 stycznia 1964 roku była jako 1 strażnica WOP lądowa III kategorii Gościce w 45 batalionie WOP w Prudniku.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP (GB WOP) w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[5].

W 1984 roku Strażnica WOP Gościce została włączona w struktury utworzonego batalionu granicznego WOP Prudnik, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Gościcach[h].

1 listopada 1989 roku rozformowano batalion graniczny WOP w Prudniku i strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Gościcach (na czas „P” kadrowa)[h]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy.

23 marca 1991 roku strażnica została włączona w struktury Sudeckiego Batalionu WOP w Kłodzku[6] i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Sudecki Oddział Straży Granicznej w Kłodzku[i][7] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Gościcach (Strażnica SG w Gościcach)[8].

Zgodnie z zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej, 12 stycznia 2002 roku przeszła w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu[9].

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Gościcach[j]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Paczkowie, a obiekt został przekazany gminie i zaadaptowany na mieszkania.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Gościcach do 31 października 1989 roku, a od 1 listopada 1989 roku Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Gościcach, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak graniczny nr IV/182, wyłącznie znak gran. nr IV/200[10].
  • Główny wysiłek w służbie skupiała od znaku gran. nr IV/199, do znaku gran. nr IV/200 w głębi KamienicaPaczków.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
    • Strażnice WOP w: Jasienicy Górnej i Złotym Stoku
    • Grupa Operacyjno-Rozpoznawcza Zwiadu w Nysie – do 06.1990
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówką po stronie czechosłowackiej OSH (Ochrana Statnich Hranic):

Straż Graniczna:
W okresie 16 maja 1991–1 stycznia 2003 roku Strażnica SG w Gościcach ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr II/182, wyłącznie znak gran. nr II/200.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówką po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

W 1996 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione drogowe przejście graniczne, w którym odprawę graniczną osób, towarów, i środków transportu, wykonywała załoga utworzonej Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Paczkowie (GPK SG w Paczkowie):

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[11]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[12].
  • 1972 – doszło do postrzelenia z broni służbowej szer. Waluś, przygotowującego się do służby granicznej.
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[13].

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Czesław Janowski (był w 1952)
  • kpt. Edmund Walkiewicz (1952?–1972)
  • ppor./por. Stanisław Szostak (1972–1976[14])[k]
  • por./kpt. Antoni Bławicki (1976–1981)[l]
  • kpt. Stanisław Janik (był w 1981–był w 1988)[m]
  • kpt. Andrzej Krasicki (01.11.1989–01.04.1991[n])[o]

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG Stanisław Janik (1991–1992)[p][15]
  • kpt. SG/mjr SG Jerzy Sobań[q]
  • mjr SG Leszek Nalepa (do 01.01.2003) – do rozformowania[r].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Kryptonim strażnicy w latach 1972–1973.
  3. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX wieku.
  4. Urządzenie dyspozytorsko-przekazujące.
  5. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  6. Obecnie dom nr 12.
  7. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku.[3]
  8. a b Zarządzeniem Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza Nr 035/Org z dnia 31 lipca 1989 roku w sprawie zmian etatowych w jednostkach WOP, przeformowano strażnicę WOP Lądową rozwiniętą kat. II w Gościcach na strażnicę WOP Lądową na czas „P” kadrową.
  9. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Sudecki Oddział SG według etatu nr 44/08.
  10. Zarządzenie nr 058 z dnia 13.12.2002 roku Komendanta Głównego Straży Granicznej zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  11. por. Stanisław Szostak ubył do Strażnicy WOP Sobkówka.
  12. kpt. Antoni Bławicki ubył do pododdziałów przysztabowych GB WOP w Gliwicach.
  13. kpt. Stanisław Janik ubył do pododdziałów przysztabowych GB WOP w Gliwicach.
  14. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.
  15. kpt. Andrzej Krasicki ubył do Strażnicy SG w Pomorzowicach.
  16. kpt. SG Stanisław Janik został zwolniony do cywila.
  17. mjr SG Jerzy Sobań ubył do GPK SG w Paczkowie.
  18. mjr SG Leszek Nalepa ubył do GPK SG w Paczkowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]