Strażnica WOP Gościce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Gościce
Strażnica SG w Gościcach
Ilustracja
Strażnica WOP/SG w Gościcach (sierpień 2013)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 228 strażnica WOP Ujazd
237 strażnica WOP Gościce
1 strażnica WOP Gościce
26 strażnica WOP Gościce
1 strażnica WOP lądowa Gościce
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Gościcach
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Gościcach
Kontynuacja Strażnica SG w Gościcach
GPK SG w Paczkowie
Placówka SG w Paczkowie
Placówka SG w Nysie
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni kpt. Andrzej Krasicki
Organizacja
Kryptonim Satyryk 9[b], Ilmen 21[c]
Dyslokacja 47-143 Ujazd
48-370 Unikowice 12
48-370 Gościce 86
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Strażnica WOP Gościce
Załoga strażnicy (1978)
Załoga strażnicy na motocyklach WSK-175 i WSK-125 (1978)
Żołnierz strażnicy i samochód terenowy GAZ-69 (1978)
Dyżurny operacyjny, siedzący za stołem UDP[d] przy radiotelefonie stacjonarnym (1986)
Żołnierz strażnicy przy linii granicznej (1986)
Załoga strażnicy przy samochodzie dostawczym FSC Żuk (1986)
Brama wjazdowa (sierpień 2013)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Ujazd/Unikowice/Gościce – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Gościcach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 49 komendy odcinka Paczków jako 228 strażnica WOP (Ujazd)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W latach 40. XX wieku 228 strażnica Ujazd została przeniesiona z miejscowości Unikowice[e] do miejscowości Gościce.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 73 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 46 batalionu WOP w Paczkowie.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[f], a strażnica WOP Gościce otrzymała nr 237.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Gościce była 1. w 52 batalionie WOP w Bystrzycy Kłodzkiej 5 Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza.

W 1956 roku podlegała dowódcy 45 batalionu WOP w Prudniku[g][4].

31 grudnia 1959 roku 26 strażnica WOP Gościce IV kategorii podlegała dowódcy 52 batalionu WOP w Kłodzku, w 5 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[1].

1 stycznia 1964 roku była jako 1. strażnica WOP lądowa III kategorii Gościce w 45 batalionie WOP.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[5], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP (GB WOP) w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP w Prudniku, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Gościcach[h].

Z dniem 1 listopada 1989 roku rozformowano batalion graniczny WOP w Prudniku i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Gościcach (na czas „P” kadrowa)[h]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy.

23 marca 1991 roku strażnica została podporządkowana dowódcy Sudeckiego Batalionu WOP w Kłodzku[6] i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Sudecki Oddział Straży Granicznej[7] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Gościcach. 12 stycznia 2002 roku przeszła w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu. Funkcjonowała do 1 stycznia 2003 roku, kiedy to została rozformowania[i]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Paczkowie[j], a obiekt został przekazany gminie i zaadoptowany na mieszkania.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. II w Gościcach do 31 października 1989 roku, a od 1 listopada 1989 roku Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. II w Gościcach, ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku graniczny nr IV/182 (włącznie) do zn. gr. nr IV/200 (wyłącznie)[8]. Główny kierunek w ochronie granicy skupiała od zn. gr. nr IV/199 do zn. gr. nr IV/200 w głębi miejscowość Kamienica-Paczków. Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówką po stronie czechosłowackiej OSH (Ochrana Statnich Hranic) Javorník.

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca–początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[k]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[9].
  • 1972 rok, doszło do postrzelenia z broni służbowej szer. Waluś, przygotowującego się do służby granicznej.
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[10].

Straż Graniczna:

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Czesław Janowski (?–1952)
  • kpt. Edmund Walkiewicz (1952?–1972)
  • ppor./por. Stanisław Szostak (1972–1976[11])
  • por./kpt. Antoni Bławicki (1976–1981)
  • kpt. Stanisław Janik (był 1981–był 1988)
  • kpt. Andrzej Krasicki (1 XI 1989–1 IV 1991[l])

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG Stanisław Janik (1991–1992)
  • kpt. SG/mjr SG Jerzy Sobań (?–?)
  • mjr SG Leszek Nalepa (?–1 I 2003) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej
  2. Kryptonim strażnicy w latach 1972–1973
  3. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX wieku
  4. Urządzenie dyspozytorsko-przekazujące
  5. Obecnie dom nr 12
  6. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
  7. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Wewnętrznych nr 013/WW z 16.06.1956 r. → Jackiewicz 1998 ↓, s. 152
  8. a b Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza Nr 035/Org z dnia 31 lipca 1989 r. (20.06.2001 r. zniesiona została klauzula tajności na „Jawne”) w sprawie zmian etatowych w jednostkach WOP. Na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 maja 1989 r. akceptującej kierunki zmian w organizacji jednostek WOP, ujęte w planie restrukturyzacji Wojsk Ochrony Pogranicza oraz zarządzenia organizacyjnego nr 0219/Org. Dyrektora Biura Organizacyjno-Prawnego MSW z dnia 27 lipca 1989 r. Zarządzam: Dowódcy jednostek WOP w terminie do 31 października 1989 r. wprowadzą następujące zmiany organizacyjne na okres „W” i „P”: Dowódca Górnośląskiej Brygady WOP:
    • rozformuje – Batalion Graniczny Górnośląskiej Brygady WOP w Prudniku istniejący w według etatu nr 44/093 o stanie osobowym na okres „W” 554 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych oraz na okres „P” 413 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych z jednoczesnym:
  9. Zarządzenie nr 058 z dnia 13.12.2002 r. Komendanta Głównego Straży Granicznej zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk
  10. Od 24 sierpnia 2005 roku przekształcona w Placówkę Straży Granicznej w Paczkowie. (W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej) → Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757
  11. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
  12. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]