Strażnica WOP Rycerka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Rycerka
Strażnica SG w Rycerce
Ilustracja
W głębi po lewej budynki strażnicy (czerwiec 2008)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 16 września 2004
Patron kpt. Zbigniew Plewa[b]
Tradycje
Rodowód 198 strażnica WOP Kolonia
203 strażnica WOP Rycerka
17 strażnica WOP Rycerka
6 strażnica WOP Rycerka
2 placówka WOP Rycerka
Kontynuacja Strażnica SG w Rycerce
GPK SG w Zwardoniu
Placówka SG w Zwardoniu
Placówka SG w Żywcu
Placówka SG w Bielsku-Białej
Dowódcy
Ostatni kpt. Józef Laszczyk
Organizacja
Dyslokacja Rycerka Górna 500
34-370 Rajcza
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 43 komenda odcinka Rajcza
57 batalion OP
34 batalion WOP
Górnośląska Brygada WOP
batalion graniczy WOP w Żywcu
batalion graniczy WOP w Cieszynie
Beskidzki Oddział SG
Karpacki Oddział SG
Strażnica WOP Rycerka
Posterunek honorowy z żołnierzy batalionu WOP Żywiec nieopodal strażnicy, podczas memoriału im. Kpt. Zbigniewa Plewy (1975)
Pomnik w Rycerce Górnej żołnierzy strażnicy WOP Rycerka, poległych w walce z bandą „Zemsta” (listopad 2012)
Dyslokacje
1945
1946

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Rycerka imienia kpt. Zbigniewa Plewy – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Rycerce – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej ze Słowacją.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 43 komendy odcinka[1] jako 198 strażnica WOP (Kolonia)[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 57 batalionu OP[4], a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 34 batalionu WOP w Żywcu.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Rycerka otrzymała nr 203.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Rycerka Górna była 17. w 3 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

Strażnica WOP Rycerka od kwietnia 1958 roku placówka kadrowa WOP Rycerka[6].

1 stycznia 1960 roku była jako 6. strażnica WOP III kategorii Rycerka.

W 1963 roku rozformowano strażnicę III kategorii Rycerka, a jej odcinek przekazano nowo powstałej placówce WOP Rycerka[d].

1 stycznia 1964 roku była jako 2. placówka WOP Rycerka.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, placówkę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[7]. Od połowy 1984 roku dowódcy odtworzonego batalionu granicznego WOP w Żywcu[e] [7], a od października 1989 roku dowódcy batalionu granicznego WOP w Cieszynie do 15 maja 1991 roku[8].

Straż Graniczna:
Z dniem 16 maja 1991 roku przejęta przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej[9] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Rycerce Górnej. 1 grudnia 1998 r. przeszła w struktury Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu i funkcjonowała do 15 września 2004 roku kiedy to została rozformowania. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Zwardoniu[f] [10].

Od lipca 2006 roku w obiekcie funkcjonuje całoroczne szkolne schronisko młodzieżowe[g].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 6 strażnica WOP Rycerka III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 18 830 m od znaku granicznego nr III/154 (włącznie) do znaku granicznego nr III/174 (wyłącznie).

Na ochranianym odcinku funkcjonowały dwa przejścia graniczne małego ruchu granicznego obsługiwanie przez załogę strażnicy[h]:

W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Wydarzenia:

  • Jesień 1946 roku, patrol strażnicy w składzie: kpr. Stanisław Binek i kpr. Konstanty Sidorowicz natknął się na oddział „Zemsty”. W walce poległ „Ingold” zastępca „Zemsty”. Do ponownego starcia z tym oddziałem doszło w grudniu tego roku. Oddział się rozproszył i ukrył po wsiach[11].
  • 10 lutego 1947 roku w rejonie Przegibka został zamordowany dowódca strażnicy WOP w Rycerce kpt. Zbigniew Plewa, szer. Stanisław Duda oraz st. szer. Stanisław Kozioł, przez Oddział NSZ Stanisława Kopika ps. „Zemsta”[12] [13][14][15]. Kilka miesięcy później oddział „Zemsty” został rozbity. Część poległa, kilku rannych ujęto, a część zbiegła na stronę czechosłowacką. Kpr. Bronisław Smolnik, który przyczynił się do rozbicia oddziału, został odznaczony Krzyżem Walecznych i awansowany do stopnia plutonowego[11].
  • Koniec czerwca, początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[16]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia - to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[17].
  • 1960 rok, na budynku strażnicy odsłonięto tablicę pamiątkową i nadano strażnicy imię kpt. Zbigniewa Plewy. Poległych zaliczono na stałe w poczet załogi[11].
  • Kwiecień 1963 roku, w obiekcie strażnicy Rycerka wybuchł pożar. W związku z tym dowódca 3 Karpackiej Brygady WOP skrócił ochraniany przez strażnicę odcinek do 12 km, a pozostałe odcinki przejęła strażnica Zwardoń i Soblówka.
  • 1973 rok, strażnica została wyposażona w skuter śnieżny Buran umożliwiający patrolowanie granicy w zimie[18].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[19].

Straż Graniczna:

  • 6 grudnia 1996 roku na odcinku strażnicy zostały ponownie uruchomione przejścia graniczne małego ruchu granicznego: Rycerka-Nová Bystrica i Przegibek-Vychylovka, w których odprawę graniczną i celną realizowali funkcjonariusze strażnicy.
  • 1 lipca 1999 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione turystyczne przejście graniczne Wielka Racza-Veľká Rača, w których odprawę graniczną i celną realizowali funkcjonariusze strażnicy.

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej
  2. Zginął w potyczce z oddziałem leśnym dowodzonego przez dezertera 43 komendy odcinka w Rajczy, żołnierza NSZ – Stanisława Kopika ps. „Zemsta”.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[5]
  4. Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0148 z dnia 2.09.1963 r.
  5. Batalion skadrowany
  6. Od 24 sierpnia 2005 roku przekształcona w Placówkę Straży Granicznej w Zwardoniu (W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej) (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  7. Szkolne Schronisko Młodzieżowe.
  8. Stan na dzień 1 stycznia 1964 r.
  9. Rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych nr 077 z dnia 17.04.1991 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]