Strażnica WOP Kostrzyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Kostrzyn
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
od 1991 strażnica SG
Patron Rudolf Gyptner
Organizacja
Dyslokacja Kostrzyn nad Odrą ul. Sikorskiego
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 93 batalion WOP
121 batalion WOP
Lubuska Brygada WOP
batalion graniczny Słubice
Lubuski Oddział SG
Dysl wop 1945 3.png
121 batalion WOP 1957.png

Strażnica WOP Kostrzyn imienia Rudolfa Gyptnera – podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza zlokalizowany w Kostrzynie. Jest to graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 11 komendy odcinka Mieszkowice jako 51 strażnica WOP[1]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

Rozkaz organizacyjnym szefa Departamentu WOP nr 013 z 21.03.1947 nakazywał przenieść strażnicę nr 51 Kostrzyn z 3 Oddziału do komendy odcinka nr 10 Górzyca 2 Oddziału.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 36 batalionu OP. Od stycznia 1951 roku strażnica WOP Kostrzyn podlegała dowódcy 94 batalionu WOP. W 1956 roku rozwiązano 94 batalion WOP[3], a jego strażnice przekazano 93 batalionowi[4][5]. W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Kostrzyn otrzymała nr 49. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica specjalna Kostrzyn była 21. w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1964 roku strażnica WOP nr 1 Kostrzyn uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do II kategorii[6]. Kilka miesięcy później przeformowano strażnicę lądową WOP Kostrzyn II kategorii na strażnicę rzeczną kategorii I.

6 maja 1965 roku odbyła się uroczystość nadania strażnicy WOP w Kostrzynie imienia Rudolfa Gyptnera, bohatera NRD poległego 28 listopada 1944 roku koło Częstochowy w walce z Niemcami.

W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab brygady[7]. Po rozwiązaniu w 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica w Kostrzynie weszła w podporządkowanie Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej[8].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 1 strażnica WOP Kostrzyn II kategorii ochraniała 11 275 metrowy odcinek granicy państwowej od znaku granicznego 567 do zn. gr. 543.

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Piotr Kołodziejczuk (był 10.1946)[a].
  • por. Franciszek Żółtek (1848-?)
  • chor. Albert Sabinicz (?-1951)
  • st. sierż. Mieczysław Gemer-Mazowicz (1951-?)
  • chor. Janusz Zając(1952-?)
  • ppor. Leon Szarota (?-1954)
  • ppor. Jan Michalak (1954-1956)
  • kpt. Wacław Fagas (1956-1964)
  • por. Protazy Czech (1964-?)
  • mjr Bogumił Jędrycha (był w 1970[10] -co najmniej do 1988)

Poniżej wykaz dowódców strażnicy podano za Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. s. 19.

  • por.Fagas
  • kpt. Michalak
  • mjr Bogumił Jędrycha

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 052 z 19.10.1946[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Prochwicz 2011 ↓, s. 217.
  4. Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). s. 52.
  5. Ostrowski 2005 ↓, s. 19.
  6. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  7. Jackiewicz 1998 ↓, s. 53.
  8. Łach 2013 ↓, s. 294.
  9. Rozkazy personalne D WOP ↓.
  10. Kronika 6 Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego w Górzycy od 14 IX 1970

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
  • ASGr.Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965.
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.