Graniczna Placówka Kontrolna Międzylesie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PPK Międzylesie
GPK Międzylesie

GPK SG w Międzylesiu
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 24 sierpnia 2005 (przekształcenia)
Organizacja
Dyslokacja Międzylesie
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 11 Oddział OP
23 Brygada OP
5 Brygada WOP
KW MO
Sudecka Brygada WOP
sudecki batalion WOP
Sudecki Oddział SG

Graniczna Placówka Kontrolna Międzylesie – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją.

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Międzylesiu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją//Republiką Czeską[b].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku Naczelny Dowódca WP nakazywał sformować na granicy państwowej 51 przejściowych punktów kontrolnych[c]. Graniczna Placówka Kontrolna Międzylesie powstała w 1945 roku jako Drogowy Przejściowy Punkt Kontrolny Międzylesie (PPK Międzylesie) – III kategorii o etacie nr 8/12[1]. Obsada PPK składała się z 10 żołnierzy i 1 pracownik cywilny[2], w strukturach 11 Oddziału Ochrony Pogranicza[3].

W 1946 roku przeformowania została na drogowy PPK Międzylesie – kategorii C o etacie 7/12[d]. W 1947 roku przeformowana na etat 7/33 kat. C[e]. Następnie przeformowana na etat 7/54 kategorii D i przemianowana na Graniczną Placówkę Kontrolną Ochrony Pogranicza Międzylesie[f]. W 1948 Graniczna Placówka Kontrolna nr 53 „Międzylesie” (drogowa) i nr 54 „Międzylesie” (kolejowa) była w strukturach 23 Brygady Ochrony Pogranicza[4]. W 1948 roku pododdział przekazany został do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego[g]. W 1950 została rozformowana[h].

W czerwcu 1950 roku przekształcono 23 Brygadę Ochrony Pogranicza i Graniczna Placówka Kontrolna Międzylesie weszła w struktury 5 Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza[3].

W latach 1965–1971 graniczne placówki kontrolne podporządkowane były Komendom Wojewódzkim Milicji Obywatelskiej[5].

1 lipca 1965 roku WOP podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy państwowej[6]. GPK Międzylesie weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW[7].

1 października 1971 roku WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 roku pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami granicznymi. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwowej[8]. GPK Międzylesie podlegała bezpośrednio pod sztab Sudeckiej Brygady WOP w w Kłodzku

W lipcu 1989 roku, po rozformowaniu Sudeckiej Brygady WOP, GPK Międzylesie weszła w struktury nowo utworzonego sudeckiego batalionu WOP w Kłodzku i tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku[3].

Straż Graniczna:
Po rozwiązaniu 15 maja 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku ochronę granicy państwowej przejęła nowo sformowana Straż Graniczna. Graniczna Placówka Kontrolna w Międzylesiu weszła w struktury Sudeckiego Oddziału Straży Granicznej w Kłodzku[i][9] i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej kat. II w Międzylesiu[10] (GPK SG w Międzylesiu).

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, w 2003 roku nastąpiło zniesienie strażnic SG w Lesicy i Boboszowie, a ochraniany odcinek przejęła Graniczna Placówka Kontrolna SG w Międzylesiu[j][11].

Jako Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Międzylesiu funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku i 24 sierpnia 2005 roku Ustawą z 22 kwietnia 2005 roku O zmianie ustawy o Straży Granicznej...[k] przekształcona została na Placówkę Straży Granicznej w Międzylesiu (PSG w Międzylesiu).

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Podległe przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

Stan z 15 maja 1991

Dowódcy/komendanci granicznej placówki kontrolnej[edytuj | edytuj kod]

  • por. Władysław Jachec (był w 1950)

Tadeusz Jarmoliński wymienia następujących dowódców GPK[12]:

  • kpt. Stanisław Wiśniewski
  • kpt. Edward Moroz
  • mjr Jan Matusiak
  • ppłk Józef Mydłowski
  • ppłk Eugeniusz Kornaś.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku graniczna placówka kontrolna Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  3. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z dnia 28.10.1945 roku.
  4. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 0153/org. z dnia 21.09.1946 roku (ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 103).
  5. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr nr 055/org. z dnia 3.03.1947 roku (ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 103).
  6. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 055/org. z dnia 20.03.1948 roku (ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 103).
  7. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 0205/org. z dnia 4.12.1948 roku (ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 103).
  8. Rozkaz Ministra Bezpieczeństwa Publicznego nr 043/org. z dnia 3.06.1950 roku (ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 103).
  9. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku utworzono Sudecki OSG według etatu nr 44/08 o stanie osobowym 656 funkcjonariuszy i 50 pracowników urzędów państwowych.
  10. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  11. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/32 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 47.
  3. a b c muzeumsg-1 ↓.
  4. Wykaz dyslokacyjny pododdziałów WOP ↓, s. 8.
  5. Jackiewicz 1998 ↓, s. 22–23.
  6. Żurawlow 2014 ↓, s. 37-38.
  7. Gacek 2005 ↓, s. 13.
  8. Żurawlow 2014 ↓, s. 38.
  9. Łach 2013 ↓, s. 294.
  10. Uroczystość w Sali Tradycji (pol.). W: Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych SG im. gen. bryg. Wilhelma Orlika - Rückemanna Uroczystość w Sali Tradycji – Aktualności [on-line]. oss.strazgraniczna.pl, 2013-07-02. [dostęp 2019-12-14].
  11. muzeumsg ↓.
  12. Jarmoliński 2013 ↓, s. 170.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]