Graniczna Placówka Kontrolna Chałupki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PPK Rudyszwałd
GPK Chałupki

GPK SG w Chałupkach
Placówka SG w Chałupkach
ilustracja
Była siedziba GPK w Chałupkach (maj 2011)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945; była w 1958[a][1]
Rozformowanie 1946; 15 stycznia 2008
Tradycje
Rodowód PPK Rudyszwałd
GPK OP Chałupki
GPK WOP Chałupki
Kontynuacja GPK SG w Chałupkach
PSG w Chałupkach
PSG w Pietraszynie
PSG w Raciborzu
PSG w Rudzie Śląskiej
Dowódcy
Ostatni ppłk Józef Dyszy
Organizacja
Dyslokacja Rudyszwałd;
Chałupki;
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 10 Oddział Ochrony Pogranicza
4 Brygada WOP
Komenda Wojewódzka MO
Górnośląska Brygada WOP
Śląski Oddział SG

Graniczna Placówka Kontrolna Rudyszwałd/Chałupki – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją.

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Chałupkach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].

Placówka Straży Granicznej w Chałupkach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej na granicy z Republiką Czeską.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku Naczelny Dowódca Wojska Polskiego nakazywał sformować na granicy państwowej 51 przejściowych punktów kontrolnych (PPK)[c]. Przejściowy Punk Kontrolny Rudyszwałd (PPK Rudyszwałd) powstała w 1945 roku jako Kolejowy Przejściowy Punkt Kontrolny III kategorii o etacie nr 8/12[2]. Obsada PPK składała się z 10 żołnierzy i 1 pracownika cywilnego[3].

Rozformowany został jesienią 1946 roku[d].

1 lipca 1965 roku Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy[4]. GPK Chałupki weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW[5].

1 października 1971 roku WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 roku pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwa[6]. GPK Chałupki podlegało bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku Graniczna Placówka Kontrolna Chałupki weszła w podporządkowanie Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu[e] i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Chałupkach[7] (GPK SG w Chałupkach).

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku przejęła wraz z obsadą etatową pod ochronę odcinek, po rozformowanej Strażnicy SG w Chałupkach[f].

15 sierpnia 2005 roku GPK SG w Chałupkach przejęła część odcinka granicy państwowej wraz z obsadą etatową po rozwiązanej Strażnicy SG w Godowie.

Jako Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Chałupkach funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku i 24 sierpnia 2005 roku Ustawą z 22 kwietnia 2005 roku O zmianie ustawy o Straży Granicznej...[g] została przekształcona na Placówkę Straży Granicznej w Chałupkach (Placówka SG w Chałupkach).

Jako Placówka SG w Chałupkach funkcjonowała do 15 stycznia 2008 roku, kiedy to została zlikwidowana[8]. Ochraniany przez placówkę odcinek granicy wraz z obsadą etatową przejęła Placówka SG w Pietraszynie (Placówka SG w Pietraszynie)[9].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

2 stycznia 2003 roku GPK SG w Chałupkach przejęła pod ochronę po zlikwidowanej Strażnicy SG w Chałupkach, odcinek granicy państwowej:

15 sierpnia 2005 roku GPK SG w Chałupkach przejęła pod ochronę po zlikwidowanej Strażnicy SG w Godowie, odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran nr 170/2, znak gran. nr II/1b.

Podległe przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

Stan z 15 maja 1991
Stan z 20 grudnia 2007

Sąsiednie graniczne jednostki organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Komendanci/dowódcy granicznej placówki kontrolnej[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Józef Hejsak[10]
  • kpt. Kusiak[10]
  • kpt. Kazimierz Grzesik[10]
  • mjr/ppłk Jan Oleniacz[10] (20.04.1978–01.07.1984)[11]
  • mjr/ppłk Józef Dyszy[10] (09.07.1984[12]–15.05.1991[13])

Komendanci GPK SG:

  • mjr SG/ppłk SG Zenon Szmytkiewicz
  • mjr SG/ppłk SG Wojciech Wróbel[h].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku graniczna placówka kontrolna Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  3. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 roku (Prochwicz 2011 ↓, s. 123).
  4. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 0153 z 21.09.1946 roku (ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 103).
  5. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Śląski Oddział SG.
  6. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  7. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  8. ppłk SG Wojciech Wróbel odszedł na emeryturę.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gacek 2005 ↓, s. 11.
  2. ASGran., sygn. 217/32 ↓.
  3. Dominiczak 1985 ↓, s. 47.
  4. Żurawlow 2014 ↓, s. 37–38.
  5. Gacek 2005 ↓, s. 13.
  6. Żurawlow 2014 ↓, s. 38.
  7. muzeumsg ↓.
  8. Reorganizacja ŚlOSG 15.01.2008 (pol.). sm.strazgraniczna.pl, 2008-01-16.
  9. Reorganizacja ŚlOSG 15.01.2008.
  10. a b c d e Jarmoliński 2013 ↓, s. 170.
  11. Jan Olenicz (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-27].
  12. Józef Dyszy (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-27].
  13. Gacek 2005 ↓, s. 25.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]