12 Brygada WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
12 Brygada
Wojsk Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1950
Rozformowanie 1958
Tradycje
Rodowód 8 Brygada OP
Kontynuacja 12 Pomorska Brygada WOP
Pomorska Brygada WOP
Organizacja
Numer JW 1483[1]
Dyslokacja Szczecin
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
W tym budynku mieścił się sztab brygady

12 Brygada Wojsk Ochrony Pograniczazwiązek taktyczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowana w 1950 na bazie 8 Brygady Ochrony Pogranicza[2], na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950. Nowa numeracja batalionów i brygad weszła w życie z dniem 1 stycznia 1951 roku[3]. Sztab brygady stacjonował w Szczecinie.

W 1951 sformowano dywizjon okrętów pogranicza WOP Świnoujście[a], a w 1952 – batalion portowy WOP Świnoujście[b] W 1954 sformowano rzeczny dywizjon okrętów pogranicza Szczecin[c], a w 1957 - 125 batalion WOP Świnoujście[d].

W 1955 sztab brygady mieścił się Szczecinie przy ul. Żołnierskiej 4[4] .

W 1956 rozformowano 125 batalion WOP Międzyzdroje, a 121 batalion WOP Mieszkowice przekazano 9 Brygadzie WOP w Krośnie Odrzańskim[e].

Przeformowana w 1958 roku. Na jej bazie powstała 12 Pomorska Brygada WOP[f].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

12 września 1953 na brzegu Odry stwierdzono ślady nielegalnego przekroczenia granicy. Patrol blokujący drogę do stacji PKP zatrzymał mężczyznę, który podając się za mieszkańca pogranicza nie znał okolicznych miejscowości. W drodze do strażnicy odrzucił kompas. W toku dochodzenia przyznał się do współpracy z obcym wywiadem. Żołnierzy patrolu odznaczono Srebrnym Medalem "Zasłużonym na Polu Chwały"[2].

6 października 1953 w nocy nad Odrą obsada zasadzki zauważyła łódź przybijającą do polskiego brzegu. Mężczyzna wezwany do zatrzymania usiłował użyć broni i odpłynąć na stronę NRD. Żołnierze zatrzymali i obezwładnili obywatela NRD, podejrzanego o przerzut ludzi przez granicę państwa. Żołnierzy odznaczono Krzyżami Walecznych[5].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

W tych koszarach stacjonował sztab 123 batalionu WOP

Graniczne placówki kontrolne:

Dowódcy brygady[edytuj | edytuj kod]

  • ppłk Stanisław Bański - do 1.10.1952
  • ppłk Edward Suchy - do 11.11.1956
  • płk Tadeusz Tymicki

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

3 Oddział Ochrony Pogranicza3 Szczeciński Oddział WOP8 Brygada Ochrony Pogranicza12 Brygada WOP → 12 Pomorska Brygada WOP → Pomorska Brygada WOP → Pomorski Oddział Straży Granicznej

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz MBP 06 z 26 czerwca 1951 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 60
  2. Rozkaz MBP 024 z 10 marca 1952 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 60
  3. Rozkaz MBP nr 012 z 3 sierpnia 1954 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 61
  4. Zarządzenie DWW nr 07 z 24 marca 1957 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 61
  5. Zarządzenie DWW nr 013 z 16 czerwca 1956 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 61
  6. Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 075/58 z 22.04.1958 → Historia PBWOP ↓, s. 124-132
  7. Strukturę organizacyjną brygady podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 60

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek. Materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. Praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • ASGr. Historia Pomorskiej Brygady WOP. Szczecin 1961