45 Komenda Odcinka Jastrzębie Zdrój

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
45 Komenda Odcinka
Jastrzębie-Zdrój
ilustracja
Jeden z budynków sztabu 45. Komendy Odcinaka WOP w Jastrzębiu-Zdroju (maj 2013)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
Rozformowanie 1948
Tradycje
Kontynuacja 63 batalion OP
42 batalion WOP
batalion szkolno-odwodowy
Jednostka WOP im. Ziemi Cieszyńskiej
batalion graniczny WOP w Cieszynie
Dowódcy
Pierwszy mjr Aleksander Przybysz
Organizacja
Dyslokacja Jastrzębie-Zdrój
Cieszyn
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość 10 Oddział OP
10 Oddział WOP
Skład komendy odcinka
Zamek w Cieszynie, od września 1947 r. siedziba 45. Komendy Odcinka (marzec 2012)
Dyslokacje
1946
1945

45 Komenda Odcinka Jastrzębie Zdrój – obecnie nieistniejący samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza.


Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

45 Komenda Odcinka sformowana została w 1945 roku w strukturze 10 Oddziału Ochrony Pogranicza[1]. Na potrzeby komendy w Jastrzębiu-Zdroju zajęto trzy budynki sanatorium ZUS oraz „Katowiczankę” oraz zajęło także gospodarstwo Witczaków, t.j. większość budynków oraz ziemi rolnej[2].

We wrześniu 1946 roku odcinek wszedł w skład Katowickiego Oddziału WOP nr 10[a].

Doświadczenia wyniesione z pracy na odcinku skłoniły dowództwo do przegrupowania sztabu komendy. Było to podyktowane głównie z powodu złego usytuowania sztabu komendy wobec podległych strażnic i we wrześniu 1947 roku przeniesiono sztab do Cieszyna[b], a żołnierze opuścili budynki sanatoryjne[2].

W 1947 roku 45 komenda odcinka WOP przekazała do 46 Komendy Odcinka w Raciborzu 209 strażnicę WOP Gorzyce[c] oraz utworzono 205a strażnicę Pogwizdów[3].

W 1948 roku na odcinku uruchomiono 7 przejściowych punktów kontrolnych małego ruchu granicznego: Pogwizdów, Kaczyce Dolne, Kaczyce Górne, Wymysłów, Marklowice, Skrbeńsko i Gołkowice[4].

W 1948 roku, na bazie 45 Komendy Odcinka sformowano Samodzielny Batalion Ochrony Pogranicza nr 63[d].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Dyslokacja 45 Komendy Odcinka przedstawiała się następująco[5]:

Komendanci odcinka[edytuj | edytuj kod]

  • mjr Aleksander[e] Przybysz (1945–?)[6]
  • kpt. Arciszewski[2]
  • mjr Mieczysław Szpuner (X 1947[7]–?).

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1947 roku na całym odcinku komendy wprowadzono zapory w miejscach dogodnych do przekroczenia granicy, zatrzymano znaczną ilość przemytu oraz około 2 tys. przestępców[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego nr 0153/org.z 21.09.1946 roku. → Jackiewicz 1998 ↓, s. 142
  2. Położenie komendy odcinka → 49°45′05″N 18°37′34″E/49,751389 18,626111
  3. Rozkaz dowódcy WOP nr 092 z dnia 24.11.1947 roku.
  4. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 55/Org z 20.03.1948 roku. → Jackiewicz 1998 ↓, s. 133
  5. Niektóre źródła podają, że miał na imię Jan.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jackiewicz 1998 ↓, s. 141.
  2. a b c d e Dariusz Mazur: Wojsko Ochrony Pogranicza w Jastrzębiu (pol.). jaspedia.eu, 2019-03-22. [dostęp 2019-06-23].
  3. Gacek 2005 ↓, s. 8.
  4. Ławski 1974 ↓, s. 261.
  5. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  6. Ławski 1974 ↓, s. 255.
  7. Kudasiewicz 2005 ↓, s. 10.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
  • Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k. 119 -123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • Stefan Gacek: Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945-1991. Gliwice: Wydawnictwo Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, 2005.
  • Mirosław Kudasiewicz. Wspomnienia Weterana WOP (43) Sylwetki dowódców jedn. WOP - mjr Mieczysław Szpunar. „Tygodnik Prudnicki”. 21 (756), s. 10, 15-05-2005. ISSN 1231-904X.