Strażnica WOP Łupków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Łupków
Strażnica SG w Łupkowie
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 11 grudnia 2003 (przemianowanie)
Organizacja
Dyslokacja Stary Łupków
Nowy Łupków
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 38 komenda odcinka
264 batalion WOP
Bieszczadzka Brygada WOP
Bieszczadzki Oddział SG

Strażnica WOP Łupków – obecnie nieistniejący podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica SG w Łupkowie – obecnie nieistniejąca graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej ze Słowacją.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 38 komendy odcinka Komańcza[1] jako 172 strażnica WOP (Łupków)[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3].

W 1952 roku w Łupkowie stacjonowała wchodząca w skład 264 batalionu WOP 172 strażnica[4]. Do 15 maja 1991 roku w strukturach organizacyjnych Bieszczadzkiej Brygady WOP w Przemyślu.

Straż Graniczna:
Z dniem 16 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, weszła w podporządkowanie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Łupkowie[5] (SSG w Łupkowie). Od 11 grudnia 2003 roku przemianowana na Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Łupkowie[6] (GPK SG w Łupkowie).

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Działania zbrojne:
25 marca 1946 roku oddziały UPA zaatakowały strażnicę i posterunek straży kolejowej w Łupkowie; atak odparto, lecz wojska wraz z ludnością narodowości polskiej, wobec braku możliwości dalszej obrony, przeszły na stronę słowacką[7].

Służba graniczna:
W 1960 roku 31 placówka WOP Łupków II kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 16000 m od znaku granicznego (włącznie) nr I/73 do zn. gr. nr I/100 (wyłącznie).

W 1963 roku rozformowano placówkę kategorii II Wola Miechowa, a jej odcinek przekazano placówkom WOP Łupków i Rostki[b].

Po rozformowaniu granicznej placówki kontrolnej Łupków, załoga strażnicy wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów i pociągów bezpośrednio w kolejowym przejściu granicznym Łupków-Palota.

Straż Graniczna:
Z chwilą utworzenia Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w maju 1991 roku strażnica w Łupkowie ochraniała odcinek granicy państwowej z Czechosłowacją od znaku granicznego nr l/51 do znaku gran. nr l/97[8].

linia rozgraniczenia:
  1. ze strażnicą SG w Komańczy: wył. znak graniczny nr l/97, wył. m Duszatyn, punkt triangulacyjny 829,9, dalej granicą gmin Zagórz oraz Komańcza[8].

Funkcjonariusze strażnicy wykonywali kontrolę graniczną osób, towarów i pociągów bezpośrednio w kolejowym przejściu granicznym Łupków-Palota, a od 1 lipca 1999 roku w turystycznym przejściu granicznym Balnica-Osadné[9]

Strażnice sąsiednie:

171 strażnica WOP Bolnica173 strażnica WOP Radoszyce
33 placówka WOP RoztokiStrażnica WOP Radoszyce – od 1963.

Dowódcy/ komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • por. Piotr Dudycz (1945)[10]
  • kpt. Adam Kawałek (1983-1989)
  • kpt. Jerzy Kukla[11]
  • ppor. SG Bogdan Pilecki (1991-?)[12].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jarosiński 2000 ↓, s. 80.
  2. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  3. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  4. Historia KaBWOP ↓, s. 21.
  5. Łach 2013 ↓, s. 291.
  6. Kozłowski 2008 ↓, s. 79.
  7. Stanisław Kłos, Bieszczady. Przewodnik, Warszawa: „Sport i Turystyka”, 1986, s. 107, ISBN 83-217-2466-3, OCLC 830218179.
  8. a b Kozłowski 2011 ↓, s. 244.
  9. Placówka zamiast strażnicy (pol.). W: Dziennik Polski [on-line]. bieszczady.net.pl, 2003-12-11. [dostęp 2017-05-30].
  10. Jan Łożański: W więzieniach PRL. Powojenne wspomnienia kuriera z Sanoka. Brzozów-Rzeszów: Muzeum Regionalne PTTK im. Adama Fastnachta w Brzozowie, Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich – Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie, 1991, s. 18. ISBN 83-900130-0-2.
  11. Książka obsady etatowej BiB WOP ↓.
  12. Kozłowski 2011 ↓, s. 239.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]