Strażnica WOP Krasne Pole

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Chomiz/Krasne Pole

Strażnica SG w Krasnym Polu
Ilustracja
Budynek byłej strażnicy w Krasnym Polu (czerwiec 2015)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 218 strażnica WOP Chomiz
226 strażnica WOP Krasne Pole
16 strażnica WOP Krasne Pole
10 strażnica WOP Krasne Pole
11 strażnica WOP lądowa Krasne Pole
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Krasnym Polu
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Krasnym Polu
Kontynuacja SSG w Krasnym Polu
GPK SG w Pietrowicach
PSG w Pietrowicach
PSG w Opolu
Dowódcy
Ostatni por. Jacek Murdzek
Organizacja
Kryptonim Sekret 29[b]
Dyslokacja 48-155 Krasne Pole 29a
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 47 komenda odcinka
69 batalion OP
44 batalion WOP
43 batalion WOP
GB WOP
bg WOP Racibórz
GB WOP
Śląski Oddział SG
Granica polsko-czeska, Krasne Pole (kwiecień 2012)
Załoga strażnicy WOP Krasne Pole
D-ca strażnicy por. Stanisław Mroszczak wręcza nagrody rzeczowe dla kpr. Andrzej Niziński i kpr. Bogdan Kowalik (1975)
Żołnierze przed i po służbie (1975)
Żołnierze na motocyklu WSK-175 (1975)
Żołnierze w strażnicowym sklepiku (1976)
cz.p.o. z-ca d-cy strażnicy sierż. pchor. Jan Doroszkiewicz na odcinku lewym (wiosna 1986)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Chomiz/Krasne Pole – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Krasnym Polu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[c].


Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 47 komendy odcinka Głubczyce jako 218 strażnica WOP (Chomiz)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP 24 kwietnia 1948 roku, strażnica została włączona w struktury 69 batalionu Ochrony Pogranicza[3], a 1 stycznia 1951 roku 44 batalionu WOP w Głubczycach[4].

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[d], a strażnica WOP Krasne Pole otrzymała nr 226 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Krasne Pole była 16 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

1 stycznia 1960 roku była jako 10 strażnica WOP IV kategorii Krasne Pole.

4 lipca 1961 roku rozformowano 44 batalion WOP w Głubczycach[e], strażnica została włączona w struktury 43 batalionu WOP w Raciborzu.

1 stycznia 1964 roku była jako 11 strażnica WOP lądowa IV kategorii Krasne Pole.

W 1976 roku w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[6], strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[7].

W drugiej połowie 1984 roku Strażnica WOP Krasne Pole została włączona w struktury utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[6], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krasnym Polu.

16 kwietnia 1990 roku rozformowano 43 batalion WOP w Raciborzu i strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Krasnym Polu (na czas „P” kadrowa)[f]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica w Krasnym Polu została przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu (ŚlOSG)[g][8] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Krasnym Polu (Strażnica SG w Krasnym Poli).

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Krasnym Polu[h]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Pietrowicach wraz z obiektem, który wykorzystywany był jako siedziba GPK SG w Pietrowicach (Od 24 sierpnia 2005 Placówka SG w Pietrowicach). Od 15 stycznia 2008 roku, obiekt wykorzystywany był jako tymczasowa siedziba nowo utworzonej Placówki SG w Opolu do czasu przejęcia obiektów w Opolu[9]. Następnie budynki zostały przekazane gminie i sprzedane osobie prywatnej.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku[i] w ramach tworzących się Wojsk Ochrony Pogranicza na odcinku strażnicy został utworzony Przejściowy Punkt Kontrolny Głubczyce – kolejowy III kategorii[10] (został zlikwidowany jesienią 1946 roku), którego załoga wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów oraz środków transportu w przejściu granicznym:

W 1950 roku Graniczna Placówka Kontrolna Pietrowice Ochrony Pogranicza (GPK OP Pietrowice) przeformowana została na etat nr 096/27 i przeniesiona do Głuchołaz. Na jej bazie sformowano Punkt Kontrolny Małego Ruchu Granicznego (PK MRG) w Pietrowicach[j] podległy pod strażnicę WOP Krase Pole. Ponownie włączona w etat nr 352/2 4 Brygady WOP[11], którego załoga wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów oraz środków transportu w przejściu granicznym.

W 1960 roku 10 strażnica WOP Krasne Pole IV kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 14044 m:

Na dzień 1 stycznia 1964 roku na ochranianym przez strażnicę odcinku funkcjonowało przejście graniczne małego ruchu granicznego (mrg) gdzie odprawę graniczną i celną osób, towarów i środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

Do maja 1989 roku, Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krasnym Polu ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr IV/93, wyłącznie znak gran. nr IV/108.

W maju 1989 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka po rozformowanej Strażnicy WOP Bliszczyce, tj. od znaku gran. nr IV/93 włącznie do znaku gran. nr IV/87 i Strażnicy WOP Równe, tj. od znaku granicznego nr IV/116, wyłącznie do znaku granicznego nr IV/109.

Od maja 1989 do 15 maja 1991 Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krasnym Polu, potem Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Krasnym Polu, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr IV/87, wyłącznie znak gran. nr IV/109.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
  • W ochronie granicy dowódca strażnicy ściśle współpracował ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS:

Straż Graniczna:
W okresie 16 maja 1991–1992 rok Strażnica SG w Krasnym Polu ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr II/87, wyłącznie znak gran. nr II/109.

W 1998 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy po rozformowanej Strażnicy SG w Pomorzowicach, tj od znaku gran. nr II/109, włącznie do znaku gran. nr 120/22.

1 lutego 2001 roku odcinek strażnicy został skrócony po przekazaniu części odcinka granicy po ponownie odtworzonej Strażnicy SG w Pomorzowicach, tj od znaku gran. nr 120/22, wyłącznie do znaku granicznego nr II/109.

9 lutego 2001 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne mrg, w którym odprawę graniczną i celną osób towarów i środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

7 listopada 2002 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne mrg, w którym odprawę graniczną i celną osób towarów i środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 koniec czerwca, początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[12]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[13].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[14].
  • 1986 – strażnica zdobyła puchar przechodni przodującej strażnicy WOP batalionu granicznego Racibórz.

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • sierż. Kazimierz Kniaź (był w 1953)
  • kpt./mjr Kazimierz Górecki[15] (do 1972)
  • por./kpt. Stanisław Mroszczak (był w 1974–był w 1976[16])
  • mjr Jan Muryjas[17] (do 31.03.1987)[k]
  • ppor. Jan Doroszkiewicz (01.04.1987–02.07.1989)[l]
  • por. Henryk Michulec (03.07.1989–01.1990)[m]
  • ppor./por. Jacek Murdzek[18] (01.1990–01.04.1991[n])[o]

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG Czesław Korczowski (był 02.04.1991)[p]
  • por. SG/mjr SG Sławomir Stachura (do 01.01.2003) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX w.
  3. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  4. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku [5].
  5. Zarządzenie MSW nr 0104/61/WW z 4 lipca 1961 roku.
  6. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/Org z dnia 12 marca 1990 roku w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP.
  7. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Śląski Oddział SG.
  8. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  9. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 roku dot. sformowania przejściowych punktów kontrolnych.
  10. Rozkaz MBP nr 037/0rg. z 18.12.1950 roku.
  11. mjr Jan Muryjas odszedł na emeryturę.
  12. ppor. Jan Doroszkiewicz ubył do pododdziału sztabu GB WOP w Gliwicach.
  13. por. Henryk Michulec ubył do strażnicy WOP Gierałcice.
  14. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.
  15. por. Jacek Murdzek ubył do GPK Pietrowice.
  16. kpt. Czesław Korczowski został zwolniony SG.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Jackiewicz 1998 ↓, s. 142–143.
  4. Gacek 2005 ↓, s. 11.
  5. Prochowicz 2011 ↓.
  6. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  7. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  8. Łach 2013 ↓, s. 293.
  9. Reorganizacja ŚlOSG 15.01.2008 (pol.). W: Śląski Oddział Straży Granicznej – Aktualności [on-line]. slaski.strazgraniczna.pl. [dostęp 2016-12-27].
  10. Zaremba 2008 ↓, s. 99.
  11. ASGran., sygn. 2825/1 ↓, s. 109.
  12. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  13. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  14. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  15. Gacek 2005 ↓, s. 65.
  16. Gacek 2005 ↓, s. 16.
  17. Gacek 2005 ↓, s. 67.
  18. Gacek 2005 ↓, s. 71.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]