Strażnica WOP Krężelka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Koniaków/Krężelka
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
Rozformowanie 1964
Tradycje
Rodowód 200 strażnica WOP Koniaków
205 strażnica WOP Krężelka
4 strażnica WOP Krężelka
31 strażnica WOP lądowa Krężelka
Kontynuacja Strażnica WOP Jaworzynka
Strażnica SG w Jaworzynce
Placówka SG w Jaworzynce
Placówka SG w Cieszynie
Placówka SG w Bielsku-Białej
Dowódcy
Ostatni kpt. Mieczysław Dudziec
Organizacja
Dyslokacja 43-474 Koniaków
43-476 Krężelka
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość 44 komenda odcinka Ustroń
61 batalion OP
41 batalion WOP
42 batalion WOP
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica WOP Koniaków/Krężelka – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 44 komendy odcinka Ustroń jako 200 strażnica WOP (Koniaków)[1] [a] [b] [c]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 61 batalionowi OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 41 batalionu WOP w Ustroniu. W 1957 roku rozformowano 41 batalion WOP Ustroń[2][d] i strażnicę podporządkowano dowódcy 42 batalionu WOP w Cieszynie. W 1954 roku rozformowano strażnicę w Koniakowie, a w jej miejsce zorganizowano Strażnicę nr 205, II kategorii w Krężelce[e]. 1 stycznia 1960 roku była jako 4. strażnica WOP III kategorii Krężelka. W 1963 roku dowódca WOP nakazał skrócić odcinek 3 Karpackiej Brygady WOP i ustalił linię rozgraniczenia między karpacką, a górnośląską brygadą na granicy województw krakowskiego i katowickiego. Nakazał też z dniem 1 stycznia 1964 roku przekazać strażnicę Krężelka, Górnośląskiej Brygadzie WOP w Gliwicach[f]. Termin zmieniono na 1 października 1963 roku. Strażnicę podporządkowano dowództwu batalionu WOP Cieszyn. 1 stycznia 1964 roku była jako 31. strażnica WOP lądowa IV kategorii Krężelka . W 1964 roku rozformowano strażnicę WOP IV kategorii Krężelka o stanie 27 wojskowych[3]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy przejęła Strażnica WOP Jaworzynka. W miejscu byłej strażnicy Krężelka wybudowano dom wczasowy, pozostał tylko budynek gospodarczy (stajnia - garaż), na szczytnej ścianie są wyrzeźbione dwie głowy końskie i data 1953 roku[g] [4].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1947 roku 200 strażnica WOP Koniaków ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr III/191 (włącznie) do znaku granicznego nr III/201 (wyłącznie)[5].

W 1960 roku 4 strażnica WOP Krężelka III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 6 670 m od znaku granicznego nr III/190 (włącznie) do zn. gr. nr III/200 (wyłącznie).

Sposób ochrony granicy podano za: Sławomir Żurawlow: Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922 - 2008. s. 45,47-48,51-53.

Wydarzenia:

  • 1945 rok, strażnica miała etat 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego. Dla każdej strażnicy przewidziano motocykl z przyczepą, 12 koni wierzchowych, 4 taborowe i w zasadzie odpowiadało to w/w stanowi. Natomiast strażnica miała 2 konie wierzchowe i 2 taborowe. Podstawę uzbrojenia stanowiły pistolet TT, karabin bojowy (kb) z bagnetem, pistolet maszynowy PPSz-a, Karabin maszynowy DP, oraz pistolet sygnałowy wz. 44.
  • 10 grudnia 1945 roku pododdział NSZ w sile 8 osób dokonał napadu na mieszkańca miejscowości Potok Wielki k. Koniakowa. O dokonanej napaści poszkodowany powiadomił strażnicę w Koniakowie. Dowódca strażnicy zorganizował pościg. Napastnicy zostali zatrzymani.
  • W nocy z 26/27.09.1947 roku, pięcioosobowa grupa dokonała napadu rabunkowego na dom Jana Kukuczki w Istebnej. Zabrali ubrania i oddalili się w kierunku Babiej Góry. Pościg prowadzony przez strażnicę był bezskuteczny.
  • 1952 rok, w strażnicy był: dowódca strażnicy, zastępcy do spraw politycznych i zwiadu, szef strażnicy. Załogę stanowiło około 60 podoficerów i szeregowych. Wśród nich byli żołnierze do obsługi koni, podoficer łączności, 2 kucharzy i 2 przewodników psów służbowych. Do służby i dojazdu do batalionu służyły 2 konie do jazdy wierzchem. Do transportu żywności i prac wykorzystywano 2 konie taborowe. Strażnica korzystała z bryczki i wozu taborowego.
  • Koniec czerwca, początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[h]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia - to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[6].
  • 1960 rok, ze strażnicy wycofano konie, a w ich miejsce wprowadzono samochody terenowe GAZ-69.
  • 1961 rok, w strażnicy był: dowódca strażnicy, zastępcy do spraw politycznych i liniowych, szef strażnicy. Załogę stanowiło 6 podoficerów (dowódców drużyn), 2 podoficerów rozpoznawczych i około 40 szeregowych. Poprzedni dowódca i szef strażnicy zostali dyscyplinarnie zwolnieni z zawodowej służby wojskowej za rozkład dyscypliny i złe pełnienie służby.
  • 1963 rok strażnica zdobyła pierwsze miejsce z pododdziałów granicznych pod względem dyscypliny i pełnienia służby granicznej.

Strażnice sąsiednie:

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

Wykaz dowódców strażnicy podano za: Sławomir Żurawlow: Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922 - 2008. s. 50-54.

  • por. Ludwik Grześniak (? – ?)
  • ppor. Tadeusz Mysko (1946 – ?)
  • por. Mioduszewski (? – ?)
  • por. Marcin Menes (? – ?)
  • ppor. Marian Leśniak (XII 1951 – V 1952)
  • por. Jan Muryjas (V 1952 – ?)
  • ppor. Jerzy Rychel p.o. (? – X 1961)
  • kpt. Mieczysław Dudziec (X 1961 – 1964).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Załoga strażnicy WOP Krężelka - zdjęcie.
  2. Żołnierze strażnicy zakwaterowani byli w jednym niedużym budynku drewnianym po byłej strażnicy niemieckiej, była także stajnia. → Żurawlow 2011 ↓, s. 45,82
  3. Na miejscu zabudowań 200. strażnicy WOP Koniaków wybudowano dom mieszkalny → Żurawlow 2011 ↓, s. 53
  4. Zarządzenie MSW nr 034/57/WW z dnia 21.02.1957 r. → Jackiewicz 1998 ↓, s. 134
  5. Strażnica istnieje w wykazie dyslokacyjnym etatowych pododdziałów WOP z maja 1955 roku → Żurawlow 2011 ↓, s. 53
  6. Rozkaz Dowódcy WOP nr PF-121/WOP z dnia 17.07.1963 r. w sprawie zmian organizacyjnych w 3 Karpackiej BWOP
  7. Fragment zachowanego budynku strażnicy WOP Jaworzynka-Krężelka - zdjęcie.
  8. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]