Graniczna Placówka Kontrolna Zebrzydowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PPK Zebrzydowice
GPK Zebrzydowice

GPK SG w Zebrzydowicach
Placówka SG w Zebrzydowicach
ilustracja
W głębi po lewo budynek w którym mała swoją siedzibę GPK Zebrzydowice (kwiecień 2011)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 15 maja 2010
Tradycje
Rodowód PPK Zebrzydowice
GPK OP Zebrzydowice
GPK WOP Zebrzydowice
Kontynuacja GPK SG w Zebrzydowicach
PSG w Zebrzydowicach
PSG w Rudzie Śląskiej
Dowódcy
Ostatni ppłk Ignacy Redko
Organizacja
Kryptonim Mika
Dyslokacja Zebrzydowice
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 10 Oddział OP
4 Brygada WOP
Komenda Wojewódzka MO
Górnośląska Brygada WOP
Beskidzki Oddział SG
Śląski Oddział SG

Graniczna Placówka Kontrolna Zebrzydowice – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją.

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Zebrzydowicach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].

Placówka Straży Granicznej w Zebrzydowicach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej na granicy z Republiką Czeską.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku Naczelny Dowódca Wojska Polskiego nakazywał sformować na granicy państwowej 51 przejściowych punktów kontrolnych (PPK)[c]. Przejściowy Punkt Kontrolny Zebrzydowice (PPK Zebrzydowice) powstała w 1945 roku jako Kolejowy Przejściowy Punkt Kontrolny I kategorii o etacie nr 8/10[1]. Obsada PPK składała się z 33 żołnierzy i 3 pracowników cywilnych[2].

W 1946 roku przeformowana została na drogowy PPK kategorii A o etacie 7/10[d]. Następnie przeformowana na etat 7/51 kategorii A i przemianowana na Graniczną Placówkę Kontrolną Ochrony Pogranicza Zebrzydowice[e].

W 1948 roku pododdział przekazany został do Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego[f].

W 1950 roku przeformowano na Graniczna Placówka Kontrolna WOP kolejowa o etacie nr 096/25[g].

W 1952 roku GPK Zebrzydowice została włączona w struktury 4 B WOP w Gliwicach, o etacie nr 352/2[h].

1 lipca 1965 roku Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy[3]. GPK Zebrzydowice weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW[4].

1 października 1971 roku WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 roku pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwa[5]. GPK Zebrzydowice podlegało bezpośrednio sztab Górnośląskiej Brygadzie WOP w Gliwicach.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku Graniczna Placówka Kontrolna Zebrzydowice weszła w podporządkowanie Beskidzkiego Oddziału Straży granicznej w Cieszynie[i] i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Zebrzydowicach.

1 grudnia 1998 roku Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998 roku[j], GPK SG w Zebrzydowicach została włączona w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu[6].

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku przejęła wraz z obsadą etatową pod ochronę odcinek, po rozformowanej Strażnicy SG w Zebrzydowicach[k][6].

15 sierpnia 2005 roku GPK SG w Zebrzydowicach przejęła część odcinka granicy państwowej wraz z obsadą etatową po rozwiązanej Strażnicy SG w Godowie.

Jako Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Zebrzydowicach funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku i 24 sierpnia 2005 roku Ustawą z 22 kwietnia 2005 roku O zmianie ustawy o Straży Granicznej...[l] została przekształcona na Placówkę Straży Granicznej w Zebrzydowicach (Placówka SG w Zebrzydowicach).

Jako Placówka SG w Zebrzydowicach funkcjonowała do 14 maja 2010 roku, kiedy to zarządzeniem Komendanta Głównego SG została rozwiązana. Ochraniany przez placówkę odcinek granicy przejęły placówki SG w Cieszynie i Raciborzu, a obsadę etatową, Placówka SG w Rudzie Śląskiej[7].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

2 stycznia 2003 roku GPK SG w Zebrzydowicach przejęła pod ochronę odcinek granicy państwowej, po zlikwidowanej Strażnicy SG w Zebrzydowicach odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak graniczny nr I/104/3, wyłącznie znak gran. nr I/148.

15 sierpnia 2005 roku GPK SG w Zebrzydowicach przejęła pod ochronę po zlikwidowanej Strażnicy SG w Godowie, odcinek granicy państwowej:

  • Znak gran. nr I/148, wyłącznie znak gran. nr I/170/2.

16 stycznia 2008 roku Placówka SG w Zebrzydowicach ochraniała odcinek granicy państwowej o długości ok. 40 km:

  • Włącznie znak gran. nr I/104/3, wyłącznie znak gran. nr I/170/2[6].

Zasięg terytorialny[edytuj | edytuj kod]

Stan z 16 stycznia 2008[6]

Obszar działania Placówki SG w Zebrzydowicach obejmował powiaty: bieruńsko-lędziński, częstochowski, gliwicki, kłobucki, lubliniecki, mikołowski, myszkowski, tarnogórski, zawierciański, cieszyński, pszczyński, rybnicki, wodzisławski.

Podległe przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

Stan z 15 maja 1991
Stan z 20 grudnia 2007

Sąsiednie graniczne jednostki organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Komendanci/dowódcy gpk[edytuj | edytuj kod]

  • mjr/ppłk Jan Dereń[9] (był w 1953)
  • kpt. Henryk Szczypiński[9]
  • kpt. Feliks Massalski[9]
  • kpt. Albin Flisak[9]
  • kpt. Konstanty Bumastyk[9]
  • ppłk Ignacy Redko[9] (był w 1984[10]–15.05.1991[11]).

Komendanci placówki SG:

  • ppłk SG Dariusz Więcek (do 14.05.2010) – do rozformowania.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku graniczna placówka kontrolna Straży Granicznej, a od 2005 roku placówka Straży Granicznej
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeska.
  3. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 roku (Prochwicz 2011 ↓, s. 123).
  4. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 0153/org. z dnia 21.09.1946 roku (Rejestr główny jednostek WOP ↓, s. 96).
  5. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 055/org. z 20.03.1948 roku (Rejestr główny jednostek WOP ↓, s. 96).
  6. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 0205/org. z 4.12.1948 roku (Rejestr główny jednostek WOP ↓, s. 96).
  7. Rozkaz Ministra Bezpieczeństwa Publicznego nr 043/org. z 03.06.1950 roku (Rejestr główny jednostek WOP ↓, s. 96).
  8. Rozkaz Ministra Bezpieczeństwa Publicznego nr 024/ww z 10.04.1952 roku (Rejestr główny jednostek WOP ↓, s. 96).
  9. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06.
  10. Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 roku w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG.
  11. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  12. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]