Strażnica WOP Kamieńczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Bande
Strażnica WOP Kamieńczyk
Ilustracja
Budynek Strażnicy WOP Kamieńczyk (1979)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
Rozformowanie 16 grudnia 1989
Patron Sándor Petőfi
Tradycje
Rodowód 3 strażnica WOP Bande
Kontynuacja Strażnica WOP Przesieka,
Strażnica WOP Jakuszyce
Organizacja
Dyslokacja Kamieńczyk
Formacja WOP
Podległość 1 komenda odcinka
12 batalion OP
81 batalion WOP
Łużycka Brygada WOP
Granica polsko-czeska, znak gran. nr 44/1 (maj 2014)
Żołnierze Strażnicy WOP Kamieńczyk
Element służby granicznej[a] w drodze na Śnieżne Kotły (1985)
Żołnierze WOP (1985)
Żołnierz WOP siedzący na znaku granicznym (1985)
Dyslokacje
1957
1945

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Bande/Kamieńczyk imienia Sándora Petőfi'ego – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 1 komendy odcinka Szklarska Poręba jako 3 strażnica WOP[1] (Bande)[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3].

W 1947 roku została przeformowana na strażnicę II kategorii[4] o stanie 43 wojskowych[5].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku strażnica została włączona w struktury 12 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 81 batalionu WOP w Szklarskiej Porębie.

W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Szklarska Poręba-Kamieńczyk otrzymała nr 5[6]. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Kamieńczyk była 5. w 8 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[6]. W 1960 roku, po kolejnej zmianie numeracji, strażnica posiadała numer '25 i zakwalifikowana była do kategorii III w 8 Łużyckiej Brygadzie WOP[6].

W 1963 roku strażnicy Kamieńczyk nadano imię Sandora Petofiego[b]

W 1964 roku strażnica WOP nr 24 Kamieńczyk uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do III kategorii[6].

Strażnica Kamieńczyk początkowo była ulokowana w trzech budynkach – późniejszych schroniskach: Na Szrenicy, Hali Szrenickiej i Pod Łabskim Szczytem. Nosiła nazwę Baude, właśnie od tych trzech miejsc dyslokacji. W późniejszym czasie ulokowana została w schronisku „Kamieńczyk” przy wodospadzie Kamieńczyka (stąd późniejsza nazwa). W 2. połowie lat 50. XX w. obiekt ten został przekazany na ośrodek wypoczynkowy „Kamieńczyk” dla Prokuratury Wojewódzkiej we Wrocławiu. Natomiast strażnica wróciła na Halę Szrenicką, do dawnego ośrodka myśliwskiego Jaegerhaus, za schroniskiem na Hali Szrenickiej.

16 grudnia 1989 roku rozformowano strażnicę WOP Kamieńczyk będącej w strukturach Łużyckiej Brygady WOP[c], a ochraniany odcinek granicy państwowej od znaku gran. nr VI/40/2 do znaku gran. nr VI/42/5 przejęła Strażnica WOP Przesieka, natomiast od znaku gran. nr VI/42/5 do znaku gran. nr VI/46 Strażnica WOP Jakuszyce.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1958 roku w strażnicy zorganizowano drużynę służby niemundurowej N – w ubraniach cywilnych (żołnierze zasadniczej służby), celem zabezpieczenia ruchu turystycznego wzdłuż granicy państwowej tj. Drogi Przyjaźni[d]

W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Romuald Mazurkiewicz (był w 10.1946)[e]
  • sierż. Mieczysław Tomczak (był w 1950)[10].

Siły i środki strażnicy[edytuj | edytuj kod]

Siły i środki strażnicy WOP w 1945 roku podano za: Jerzy Prochwicz, Powstanie Wojsk Ochrony Pogranicza (w pięćdziesiątą rocznicę powstania), s. 46.

Siły i środki strażnicy WOP w 1945 r.
Stan osobowy Uzbrojenie Konie
oficerowie – 3
podoficerowie – 11
szeregowcy – 42
pistolety – 3
pistolety maszynowe, RKM – 25
karabiny wyborowe – 2
karabiny – 23
szable – 7
wierzchowce – 11
taborowe – 2

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. ... Elementem służby granicznej jest jeden lub więcej uzbrojonych żołnierzy WOP wyznaczonych do ochrony granicy państwowej. Elementami służby granicznej są: patrol graniczny, podsłuch, obserwacja, dozór, posterunek graniczny, zasadzka, patrol pogotowia. Element służby składający się z dwóch lub więcej żołnierzy posiada wyznaczonego rozkazem dowódcę, któremu podlegają pozostali żołnierze (Rozdział V, Obowiązki żołnierza WOP, Obowiązki żołnierzy wchodzących w skład elementów służby granicznej, pkt 76) (Regulamin Służby Granicznej 1968 ↓, s. 25–26).
  2. Rozkaz Dowództwa WOP nr 4 z 14.01.1963 roku[7].
  3. Rozkaz dowódcy WOP nr Pf-76 z 27.11.1989 roku i Zarządzenie dowódcy ŁB WOP nr 034 z 11.12.1989 roku.
  4. Zarządzenie MSW nr 0165 z 21 lipca 1958 roku[8].
  5. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 054 z 19.10.1946 roku[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak, Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985, Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz, Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965, Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011, ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach, System ochrony polskiej granicy państwowej, Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013, ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Grzegorz Zaręba. Przyczyny reorganizacji WOP w latach 1946–1948. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 3/2008, 2008. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Jerzy Prochwicz, Powstanie Wojsk Ochrony Pogranicza (w pięćdziesiątą rocznicę powstania), „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”, 15 (2001), Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej w Koszalinie, 2003, s. 33–58 (pol.).
  • Regulamin Służby Granicznej Część I – Zasady Ogólne, t. WOP 1/67, Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza, 1968, s. 24, 25–26.
  • Archiwum Straży Granicznej, Wykazy dyslokacyjne WOP 1946 rok.
  • Archiwum Straży Granicznej, Historia Łużyckiej Brygady WOP 1945–1991
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Archiwum Straży Granicznej. Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza.