Strażnica WOP Krzanowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica
Wojsk Ochrony Pogranicza
Kranowitz/Krzanowice

Strażnica Straży Granicznej
w Krzanowicach
ilustracja
Załoga strażnicy WOP Krzanowice (1971)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 212 strażnica WOP Kranowitz
220 strażnica WOP Krzanowice
10 strażnica WOP Krzanowice
16 strażnica WOP Krzanowice
17 strażnica WOP lądowa Krzanowice
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Krzanowicach
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Krzanowicach
Kontynuacja Strażnica SG w Krzanowicach
GPK SG w Pietraszynie
Placówka SG w Pietraszynie
Placówka SG w Raciborzu
Placówka SG w Rudzie Śląskiej
Dowódcy
Ostatni mjr SG
Krzysztof Zabrzewski
Organizacja
Dyslokacja ul. Wojska Polskiego 14
47-470 Krzanowice
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica WOP Kranowitz/Krzanowice – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica SG w Krzanowicach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 46 komendy odcinka Racibórz jako 212 strażnica (Kranowitz)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 67 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 43 batalionu WOP w Raciborzu.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[b], a strażnica WOP Krzanowice otrzymała nr 220 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Krzanowice była 10. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

31 grudnia 1959 roku była jako 16. strażnica WOP III kategorii Krzanowice. 1 stycznia 1964 roku była jako 17. strażnica WOP lądowa III kategorii Krzanowice.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[4], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krzanowicach.

Z dniem 16 kwietnia 1990 roku rozformowano 43 batalion WOP w Raciborzu i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Krzanowicach (na czas „P” kadrowa)[c]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej[5] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Krzanowicach. Funkcjonowała do 1 stycznia 2003 roku, kiedy to została rozformowania[d]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Pietraszynie[e], a obiekt został przekazany gminie Krzanowice.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Na ochranianym odcinku funkcjonowało pięć przejść granicznych małego ruchu granicznego obsługiwanie przez załogę strażnicy[f]:

W latach 1986–15 maja 1991 roku, Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Krzanowicach, potem Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Krzanowicach, ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr IV/22 (włącznie) do znaku granicznego nr IV/43 (wyłącznie). W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
W latach 16 maja 1991–1 stycznia 2003 roku Strażnica SG w Krzanowicach ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr II/22 (włącznie) do znaku granicznego nr II/43 (wyłącznie) o długości 21 400 m. Komendant strażnicy współdziałał w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca–początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[g]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[6].
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[7].

Straż Graniczna:

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Mieczysław Adamczyk (był 1952 – ?)
  • kpt./mjr Jan Toma[8] (był 1970 – 1986)
  • por. Andrzej Kamiński (? – 1 IV 1991[h])

Komendanci strażnicy SG:

  • ppor. SG/mjr SG Krzysztof Zabrzewski (2 IV 1991 – 1 I 2003) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku Strażnica Straży Granicznej
  2. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
  3. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/Org z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP (zarządzenie do 24 listopada 2010 roku opatrzone było klauzulą tajne)
  4. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk
  5. Od 24 sierpnia 2005 roku przekształcona w placówkę Straży Granicznej w Pietraszynie (W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej) → Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757
  6. Stan na dzień 1 stycznia 1964 r.
  7. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
  8. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]