34 Batalion WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
34 Batalion WOP
Składnica materiałowa Żywiec
Batalion WOP Żywiec
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1 stycznia 1951;
2. poł. 1984
Rozformowanie 1975;
1 listopada 1989
Tradycje
Rodowód 43 Komenda Odcinka Rajcza
57 batalion OP
Kontynuacja Składnica samochodowa DWOP
Batalion kadrowy WOP Żywiec
Dowódcy
Ostatni ppłk Kazimierz Bednarczyk
Organizacja
Numer JW 2340[1]
Kryptonim Potrawa[a]
Dyslokacja Żywiec
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość 3 Brygada WOP
(3) Karpacka Brygada WOP
Karpacka Brygada WOP
Górnośląska Brygada WOP
Dowództwo WOP
Górnośląska Brygada WOP
Żołnierze plutonu odwodowego na szkoleniu w Jeleśni (jesień 1974)
Posterunek honorowy z żołnierzy batalionu WOP Żywiec nieopodal strażnicy WOP Rycerka, podczas memoriału im. kpt. Zbigniewa Plewy (1975)

34 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza/Batalion kadrowy WOP Żywiec – obecnie nieistniejący samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej.

Składnica materiałowa Żywiec – obecnie nieistniejąca składnica zaopatrzenia kwatermistrzowskiego Wojsk Ochrony Pogranicza[2].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950 roku, na bazie 19 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 3 Brygadę Wojsk Pogranicza w Krakowie, a 1 stycznia 1951 roku 57 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 34 batalion Wojsk Ochrony Pogranicza[3].

Na podstawie rozkazu dowódcy WOP nr 009 z 17 lutego 1976 roku batalion został włączony w struktury organizacyjne Górnośląskiej Brygady WOP (GB WOP) w Gliwicach[4]. W związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, rozwiązano batalion WOP w Żywcu[5], strażnice podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP.

W miejsce rozwiązanego batalionu została utworzona[2]:

  • Składnica samochodową podporządkowaną dowództwu WOP.
  • Samodzielna kompania odwodowa (sko) – w 1977 roku przeniesiona do sztabu GB WOP w Gliwicach.
  • Grupa Operacyjna Zwiadu WOP – działania operacyjne organizowała i realizowała w zakresie ochrony granicy państwowej, kontrwywiadowczej ochrony kraju, operacyjnej ochrony obiektów oraz zabezpieczenia ładu i porządku w strefie nadgranicznej. Realizowała swoje czynności przy pomocy osobowych źródeł informacji na zapleczu strażnic WOP[b].

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium w kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[6].

Po kolejnej reorganizacji w drugiej połowie 1984 roku sformowano batalion kadrowy WOP Żywiec[7][8], który rozwiązano w 1 listopada 1989 roku[8]. W obiekcie dalej funkcjonowała grupa operacyjnai[9], która podległa z-cy dowódcy do spraw zwiadu batalionu granicznego WOP w Cieszynie, do rozformowania GB WOP[9].

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku przestała istnieć Górnośląska Brygada WOP, 16 maja 1991 roku powstała Straż Graniczna[10], a w jej strukturze Beskidzki Oddział Straży Granicznej w Cieszynie, który przejął obiekty koszarowe i strażnice[c].

W ramach Beskidzkiego Oddziału SG została utworzona:

  • Samodzielna kompania odwodowa[12].
  • Grupa Operacyjna Wydziału Ochrony Granicy Państwowej (WOGP).
  • Grupa Techniki i Zabezpieczenia Wydziału Techniki i Zabezpieczenia – do zabezpieczenia logistycznego strażnic SG i GPK SG kierunku „żywieckiego”.

W związku z likwidacją Beskidzkiego Oddziału SG, 1 stycznia 1999 roku obiekty SG w Żywcu weszły w podporządkowanie Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu[d].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

W 1954 roku batalionowi podlegały:

W 1956 roku batalionowi podlegały:

1 stycznia 1960 roku batalionowi WOP Żywiec podlegały:

1 stycznia 1964 roku batalionowi WOP Żywiec podlegały:

Dowództwo batalionu granicznego 1976 rok[e]

  • dowódca batalionu − ppłk Franciszek Buczyło
  • szef sztabu batalionu − mjr Edward Stadnicki
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych − mjr Jan Pietrasik
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw zwiadu − mjr Mieczysław Krzyżewski.

W 1976 roku batalionowi WOP Żywiec podlegały[13]:

Dowództwo batalionu II połowa 1984 roku[14]

  • dowódca batalionu − ppłk Kazimierz Bednarczyk
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych − ppłk Jan Pietrasik
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw zwiadu (kierownik sekcji zwiadu) − kpt. Albin Kłodnicki[15].

W II połowie 1984 roku do października 1989 roku batalionowi podlegały[14]:

Dowódcy batalionu[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Edward Granat (był w 1953)
  • mjr Bolesław Król (był w 1953)
  • ppłk Franciszek Buczyło[4]
  • ppłk Kazimierz Bednarczyk[14].

Kierownicy GOZ WOP[edytuj | edytuj kod]

  • mjr Aleksander Dubaś (był w 1976)[2]
  • kpt./ppłk Albin Kłodnicki p.o. (01.11.1984–18.06.1985) (19.06.1985–31.07.1989)[15].

Kierownicy składnicy[edytuj | edytuj kod]

  • mjr Mirosław Musiał (był w 1976)[2].

Dowódcy sko[edytuj | edytuj kod]

  • mjr Edward Stadnicki (był w 1976)[2].
  • kpt. Ryszard Łętowski (od 29.04.1977)[16].

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[17]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[18].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[19].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kryptonim batalionu w latach 60. XX w.
  2. Zarządzenie Dowódcy WOP nr 058/ZW z dnia 10 października 1978 roku z załączonymi Wytycznymi Szefa Zarządu Zwiadu WOP (Żurawlow 2011 ↓, s. 65).
  3. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06[11].
  4. Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 roku w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG[11].
  5. Przed przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia w kwietniu 1976 roku[4]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 2825/1 ↓.
  2. a b c d e Gacek 2005 ↓, s. 16.
  3. Jackiewicz 1998 ↓, s. 133-134.
  4. a b c Gacek 2005 ↓, s. 14.
  5. Jackiewicz 1998 ↓, s. 135.
  6. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  7. Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  8. a b Gacek 2005 ↓, s. 22.
  9. a b Gacek 2005 ↓, s. 24.
  10. Dz.U. z 2019 r. poz. 156
  11. a b muzeumsg ↓.
  12. Łach 2013 ↓, s. 292.
  13. Gacek 2005 ↓, s. 14–15.
  14. a b c Gacek 2005 ↓, s. 20.
  15. a b Albin Kłodnicki (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-10].
  16. Żołnierz WOP 1962 ↓, s. 13.
  17. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  18. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  19. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]