Strażnica WOP Olszyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Olszyna/Bukowina
Strażnica SG w Olszynie
Strażnica SG w Tuplicach
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Organizacja
Dyslokacja Trzebiel
Olszyna 2, 68–212 Olszyna
68–219 Tuplice
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 5 komenda odcinka
30 batalion OP
91 batalion WOP
Lubuska Brygada WOP
batalion graniczny Gubin
Lubuski Oddział SG
Strażnica WOP Olszyna
Żołnierze w pomieszczeniu dyżurnego-operacyjnego, w czasie odprawy elementu[b] do służby granicznej (1976)
Żołnierz podczas służby w pomieszczeniu dyżurnego-operacyjnego (1976)
Żołnierze załogi strażnicy na moście granicznym (1969)
Żołnierze z psem służbowym i radiotelefonem (1969)
Dyslokacje
1957
1945

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Olszyna/Bukowina – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy z Niemiecką Republiką Demokratyczną i Republiką Federalną Niemiec[c].

Strażnica Straży Granicznej w Olszynie/Tuplicach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 5 komendy odcinka Tuplice jako 24 strażnica WOP (Olszyna)[1]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

27 października 1946 roku została przedyslokowana z Olszyny do Trzebiela[3].

W 1947 roku została przeformowania na strażnicę I kategorii – 55 wojskowych[3].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 30 batalionu OP.

Od stycznia 1951 roku strażnica WOP Olszyna podlegała dowódcy 91 batalionu WOP[4].

W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica WOP Bukowina otrzymała nr 32

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica specjalna Olszyna była 5. w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

W 1964 roku strażnica WOP nr 16 Olszyna uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do I kategorii[5].

W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab brygady[6].

W 1984 roku była strażnicą kategorii I.

Straż Graniczna:
Po rozwiązaniu 15 maja 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica w Olszynie weszła w podporządkowanie Lubuskiego Oddziału Straży Granicznej[7] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Olszynie.

W 1998 roku strażnicę SG z Olszyny przeniesiono do Tuplic[8].

2 stycznia 2003 roku na skutek reorganizacji Straży Granicznej, strażnicę SG w Tuplicach oraz Zasiekach i Łęknicy włączono w struktury granicznej placówki kontrolnej SG w Olszynie[d][9].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 17 strażnica WOP Olszyna I kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 8800 m, od znaku granicznego nr 336 do zn. gran. nr 320.

Strażnice sąsiednie:

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • ppor. Czesław Jaworski (był 10.1946)[e]
  • ppor. Piotr Kocybała (był w latach 1948–1949)[10]
  • ppor. Władysław Szczepański (był w 1951)
  • por. Józef Orłowski (1952–1956)
  • por. Eugeniusz Zwierz (1956–1957)
  • por. Czesław Fabiszewski (1957–1959)
  • kpt. Eugeniusz Saputa (1958–do co najmniej 1964)
  • por. Zdzisław Biniaszczyk (1967–1969)
  • kpt. Jan Rabczyński (15.02.1969–był w 1977)
  • ppor. Marek Walczak (1982–1984)
  • por. Adam Mieszkało (1984–1986)
  • ppor. Leszek Chosiński (1986–1987)
  • por. Tadeusz Rawski (1987–?)

Poniżej wykaz dowódców strażnicy podano za Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1989. Ludzie – wydarzenia. s. 18.

  • kpt. J. Rebeżyński
  • kpt. Eugeniusz Caputa
  • por. J. Rawski
  • por. Rabczyński.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Elementem służby granicznej jest jeden lub więcej uzbrojonych żołnierzy WOP wyznaczonych do ochrony granicy państwowej. Elementami służby granicznej są: patrol graniczny, podsłuch, obserwacja, dozór, posterunek graniczny, zasadzka, patrol pogotowia. Element służby składający się z dwóch lub więcej żołnierzy posiada wyznaczonego rozkazem dowódcę, któremu podlegają pozostali żołnierze (Regulamin Służby Granicznej 1968 ↓, s. 25–26).
  3. Od 3 października 1990 roku z RFN.
  4. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r. zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  5. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 054 z 19.10.1946 r. → Rozkazy personalne D WOP ↓

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. a b Historia ŁBWOP ↓, s. 53–54.
  4. Ostrowski 2005 ↓, s. 18.
  5. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  6. Jackiewicz 1998 ↓, s. 53.
  7. Łach 2013 ↓, s. 294.
  8. Potocka i Kowalski 2011 ↓, s. 21.
  9. PSG w Tuplicach (pol.). W: Nadodrzański Oddział SG [on-line]. nadodrzanski.strazgraniczna.pl, 2010-01-02. [dostęp 2019-06-21].
  10. Historia ŁBWOP ↓, s. 120,121.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1989. Ludzie - wydarzenia. Krosno Odrzańskie: Drukarnia Dem-druk w Lubsku, 2005.
  • Luiza Potocka, Grzegorz Kowalski: Lubuski i Nadodrzański Oddział Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Praca zbiorowa, Historia Łużyckiej Brygady WOP
  • ASGr.Historia Lubuskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Krosno Odrzańskie 1965.
  • Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Archiwum Straży Granicznej. Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza.
  • Regulamin Służby Granicznej. Część I – Zasady Ogólne. . WOP 1/67, s. 25–26, 1967-08-20. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej Szefostwo Wojsk Ochrony Pogranicza.