Strażnica WOP Graniczne Budy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Graniczne Budy
Strażnica SG Graniczne Budy

Strażnica SG w Kowarach
Ilustracja
Budynki byłej strażnicy Graniczne Budy (kwiecień 2010)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie marzec 1953[a]
Rozformowanie 24 sierpnia 2005 (przekształcenie)
Tradycje
Kontynuacja Placówka SG w Kowarach
Dowódcy
Pierwszy por. Bęc
Ostatni por. Mirosław Górecki
Organizacja
Dyslokacja Graniczne Budy
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 81 batalion WOP
Łużycka Brygada WOP
Łużycki Oddział SG
81 batalion WOP.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Graniczne Budy – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej Graniczne Budy/w Kowarach – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1953 roku, w strukturze 81 batalionu Wojsk Ochrony Pogranicza, została sformowana strażnica WOP kategorii III Graniczne Budy. Przystąpiła ona do ochrony granicy państwowej 25 maja 1953 roku[1]. W wyniku reorganizacji Sudeckiej Brygady WOP przejęła ponad kilometrowy górski odcinek granicy państwowej, wchodząc jako 27 strażnica w skład Łużyckiej Brygady WOP[2]. W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a strażnica Graniczne Budy otrzymała nr 1[3]. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica III kategorii Graniczne Budy była 1. w 8 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[3].

W 1960 roku, po kolejnej zmianie numeracji, strażnica posiadała numer 28 i zakwalifikowana była do kategorii III w 8 Łużyckiej Brygadzie WOP[3]. W 1964 roku strażnica WOP nr 27 Graniczne Budy uzyskała status strażnicy lądowej i zaliczona została do III kategorii[3].

Strażnica WOP Graniczne Budy do 15 maja 1991 roku była w strukturach Łużyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica w Granicznych Budach została włączona w struktury Łużyckiego Oddziału Straży Granicznej[4] i otrzymała nazwę Strażnica Straży Granicznej Graniczne Budy[5] (Strażnica SG Graniczne Budy).

Zgodnie z Zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 28 grudnia 2000 roku otrzymała nazwę Strażnica Straży Granicznej w Kowarach[5] (Strażnica SG w Kowarach).

Strażnica ulokowana była w trzech budynkach, w których wcześniej funkcjonował niemiecki Grenzschutz. Pierwszy, to budynek administracyjny. Mieściły się tam kancelarie, pomieszczenie dyżurnego-operacyjnego strażnicy, sala odpraw elementów do służby i świetlica. W drugim funkcjonowała kuchnia, stołówka, izby żołnierskie oraz magazyny: mundurowy, żywnościowy itp. W trzecim budynku były mieszkania kadry. W piwnicach przechowywany był węgiel na opał. Przez kilka lat po opuszczeniu obiektów przez Straż Graniczną obiekt niszczał, aż został kupiony. Funkcjonuje jako schronisko Amelkowa Chata. Na miejscu stajni i garażu zbudowany został budynek z bali drewnianych.

Strażnica SG w Kowarach funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku kiedy to została przekształcona w Placówkę Straży Granicznej w Kowarach (Placówka SG w Kowarach)[c].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1958 roku, w strażnicy zorganizowano drużynę służby niemundurowej N – w ubraniach cywilnych (żołnierze zasadniczej służby), celem zabezpieczenia ruchu turystycznego wzdłuż granicy państwowej tj. Drogi Przyjaźni[d].

W styczniu 1964 roku na Przełęczy Okraj otwarto punkt kontroli ruchu turystycznego, na bazie którego rok później utworzono Placówkę Kontroli Ruchu Turystycznego[2], której załoga wykonywała kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu:

W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
Komendanci strażnicy współdziałali w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

2 lipca 1997 roku, na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne na szlaku turystycznym w którym odprawę graniczną i celną osób, towarów, i środków transportu, wykonywała załoga strażnicy:

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • por. Bęc (był od 03.1953)
  • por. Henryk Kuligowski
  • por. Antoniak
  • por. Józef Marczuk
  • Józef Wesołowski
  • Tadeusz Łapki
  • Ryszard Kowalczyk
  • Jan Kochanowski
  • Tadeusz Wieciech (1979–1987)
  • por. Mirosław Górecki (do 15.05.1991)[6]

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Mirosław Górecki[6] (16.05.1991–23.08.2005) – do przekształcenia.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  3. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  4. Zarządzenie MSW nr 0165 z 21 lipca 1958 roku (Historia Łużyckiej Brygady WOP ↓, s. 47).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Historia Łużyckiej Brygady WOP ↓.
  2. a b Kolejna placówka Straży Granicznej przechodzi do historii (pol.). mswia.gov.pl, 2008-04-15. [dostęp 2015-03-24].
  3. a b c d Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  4. Łach 2013 ↓, s. 294.
  5. a b UM Kowary ↓.
  6. a b Mirosław Górecki prezesem GOPR–u (pol.). W: Nasze Sudety [on-line]. naszesudety.pl, 2018-12-19. [dostęp 2020-10-01].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]