12 Gdański Oddział WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
12 Oddział WOP
Ilustracja
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1946
Rozformowanie 1948
Nazwa wyróżniająca Gdański
Dowódcy
Pierwszy ppłk Józef Hajdukiewicz[1]
Organizacja
Numer JW 5034[2]
Dyslokacja Gdańsk
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Okręg Wojskowy Pomorze
i Departament WOP
Dysl wop 1946.png
Tablica upamiętniająca Karola Bacza

Gdański Oddział WOP nr 12 – oddział w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Sformowany w 1946 na bazie 4 Oddziału Morskiego Ochrony Pogranicza[3], na podstawie rozkazu NDWP nr 0153/org. z 21 września 1946. Oddział posiadał trzy komendy, 15 strażnic, stan etatowy wynosił 1548 żołnierzy i 13 pracowników cywilnych[4]. 21 kwietnia 1947 roku sztab oddziału został przeniesiony z Sopotu do Gdańska-Wrzeszcza [a]. W 1947 roku rozformowano grupę manewrową oddziału, a w jej miejsce powołano szkołę podoficerską o etacie 34 oficerów i podoficerów oraz 140 elewów[5][b].

Sztab oddziału stacjonował w Gdańsku ul. Niedziałkowskiego 11[1].

W 1947 roku rozpoczęto organizować służbę morską WOP, a Gdański 12 Oddział WOP otrzymał pierwsze jednostki pływające. Z początkiem lutego 1948 roku służba morska dysponowała 13 kutrami i łodziami[3]. W tym okresie wykorzystywano 11 punktów obserwacyjnych, z których tylko 3 znajdowały się na własnych wieżach wybudowanych przez strażnice[6].

12 Gdański Oddział WOP rozformowany został w 1948 roku. Na jego bazie powstała 4 Brygada Ochrony Pogranicza.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1946 roku stan etatowy oddziału przewidywał: 3 komendy, 15 strażnic, 1548 wojskowych i 14 pracowników cywilnych[7]. Po reorganizacji w 1947 roku było to: 3 komendy odcinków, 16 strażnic, 1254 wojskowych i 13 pracowników cywilnych[8].

Dowódca oddziału[edytuj | edytuj kod]

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

4 Oddział Morski Ochrony Pogranicza → 12 Gdański Oddział WOP → 4 Brygada Ochrony Pogranicza16 Brygada WOP → 16 Kaszubska Brygada WOP → Kaszubska Brygada WOP → Morski i Mazursko Warmiński Oddział SG

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pismo Departamentu WOP nr 0883 z 15.04.1947 → Historia KBWOP ↓, s. 51
  2. Rozkaz Ministra Obrony Narodowej nr 070/org. z 3.03.1947 roku → Jackiewicz 1998 ↓, s. 75
  3. Strukturę organizacyjną Oddziału podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 75
  4. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 062 z 19.10.1946. → Rozkazy personalne D WOP ↓

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ireneusz Bieniecki. Kaszubska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza w ochronie granicy morskiej na wybrzeżu gdańskim w latach 1945 – 1991 (powstanie, zmiany organizacyjne i metody pełnienia służby). „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/05, 2005. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • ASGr.Historia Kaszubskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Gdańsk 1965.