Graniczna Placówka Kontrolna Cieszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
PPK Cieszyn
GPK Cieszyn

GPK SG w Cieszynie
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 24 sierpnia 2005 (przekształcenie)
Tradycje
Rodowód PPK Cieszyn
GPK OP Cieszyn
GPK WOP Cieszyn
Kontynuacja GPK SG w Cieszynie
PSG w Cieszynie
PSG w Bielsku-Białej
Organizacja
Dyslokacja ul. Graniczna
Cieszyn
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 10 Oddział OP
4 Brygada WOP
KW MO
GB WOP
Beskidzki Oddział SG
Śląski Oddział SG

Graniczna Placówka Kontrolna Cieszyn – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza wykonujący kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją.

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób i środków transportu bezpośrednio w przejściach granicznych na granicy z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku Naczelny Dowódca Wojska Polskiego nakazywał sformować na granicy państwowej 51 przejściowych punktów kontrolnych (PPK)[c]. Przejściowy Punkt Kontrolny Cieszyn (PPK Cieszyn) powstał w 1945 roku jako Drogowy Przejściowy Punkt Kontrolny Cieszyn III kategorii o etacie nr 8/12[1]. Obsada PPK składała się z 10 żołnierzy i 1 pracownika cywilnego[2].

1 lipca 1965 roku Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Obrony Narodowej, Dowództwo WOP przeformowano na Szefostwo WOP z podległością Głównemu Inspektoratowi Obrony Terytorialnej. Do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych odeszła cała kontrola ruchu granicznego oraz ochrona GPK. Tym samym naruszono jednolity system ochrony granicy[3]. Graniczna Placówka Kontrolna Cieszyn weszła w podporządkowanie Wydziału Kontroli Ruchu Granicznego Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej, kontrolę graniczną wykonywali funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej podlegli MSW[4].

1 października 1971 roku WOP został podporządkowany pod względem operacyjnym, a od 1 stycznia 1972 roku pod względem gospodarczym MSW. Do WOP powrócił cały pion kontroli ruchu granicznego wraz z przejściami. Przywrócono jednolity system ochrony granicy państwa[5]. GPK Cieszyn podlegało bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

Od 15 maja 1991 roku siedziba GPK Cieszyn znajdowała się na przejściu granicznym Cieszyn-Chotěbuz.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku Graniczna Placówka Kontrolna Cieszynie weszła w podporządkowanie Beskidzki Oddział Straży Granicznej w Cieszynie[d] i przyjęła nazwę Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie (GPK SG w Cieszynie).

1 grudnia 1998 roku Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998 roku[e], GPK SG w Cieszynie została włączona w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu[6].

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 15 października 2002 roku GPK SG w Cieszynie przejęła wraz z obsadą etatową pod ochronę odcinek granicy państwowej, po zlikwidowanej Strażnicy SG w Cieszynie[6]

Jako Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku i 24 sierpnia 2005 roku Ustawą z 22 kwietnia 2005 roku O zmianie ustawy o Straży Granicznej...[f] została przekształcona na Placówkę Straży Granicznej w Cieszynie (Placówka SG w Cieszynie).

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

1 marca 2000 roku, przekazano do wykonywania kontroli granicznej osób towarów i środków transportu utworzonej w strukturach Śląskiego Oddziału Straży Granicznej Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Lesznej Górnej[6]:

15 października 2002 roku GPK SG w Cieszynie przejęła pod ochronę odcinek granicy państwowej, po zlikwidowanej Strażnicy SG w Cieszynie:

Podległe przejścia graniczne[edytuj | edytuj kod]

Stan z 15 maja 1991
Stan z 23 sierpnia 2005

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie graniczne jednostki organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Komendanci/dowódcy granicznej placówki kontrolnej[edytuj | edytuj kod]

  • chor. Bronisław Cybulski[8]
  • por. Albin Flisak[8]
  • mjr Feliks Massalski[8]
  • kpt. Klukowski[8]
  • kpt. Stanisław Kosior[8]
  • ppłk Leopold Bujak[8]
  • ppłk Stefan Burcen[8] (1972–był w 1984[9])
  • ppłk Lucjan Budrewicz[8] (był 15.05.1991[10]).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku graniczna placówka kontrolna Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  3. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 roku (Prochwicz 2011 ↓, s. 123).
  4. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06.
  5. Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 roku w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG.
  6. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]