Strażnica WOP Soblówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Glinka/Sobolówka/Soblówka

Strażnica SG w Soblówce
Ilustracja
Była strażnica w Soblówce (październik 2014)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 2005
Tradycje
Rodowód 197 strażnica WOP Glinka
202 strażnica WOP Soblówka
16 strażnica WOP Soblówka
7 strażnica WOP Soblówka
3 strażnica WOP lądowa Soblówka
Kontynuacja SSG w Soblówce
GPK SG w Korbielowie
PSG w Korbielowie
PSG w Żywcu
PSG w Bielsku-Białej
Dowódcy
Ostatni ppor. Jan Sawoś
Organizacja
Dyslokacja Soblówka 193
34-371 Soblówka
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 43 komenda odcinka
57 batalion OP
34 batalion WOP
GB WOP
bg WOP Żywiec
bg WOP Cieszyn
Beskidzki Oddział SG
Karpacki Oddział SG
Strażnica WOP Soblówka
(październik 2014)
(październik 2014)
Dyslokacje
1945
1946

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Glinka/Sobolówka/Soblówka – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Soblówce – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Słowacką[b].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku tereny przyszłej strażnicy WOP Soblówka ochraniały pododdziały 14 Kołobrzeskiego pułku piechoty[1].

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 43 komendy odcinka[2] jako 197 strażnica WOP (Glinka)[3] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[4].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP 24 kwietnia 1948 roku, strażnica została włączona w struktury 57 batalionu Ochrony Pogranicza[5], a 1 stycznia 1951 roku 34 batalionu WOP w Żywcu.

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Soblówka otrzymała nr 202 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Soblówka była 16 w 3 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

1 stycznia 1960 roku była jako 7 strażnica WOP III kategorii Soblówka.

W 1963 roku przeniesiono strażnicę III kategorii Soblówka do kategorii IV[d].

1 stycznia 1964 roku była jako 3 strażnica WOP lądowa Soblówka.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[7].

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[8].

W drugiej połowie 1984 roku Strażnica WOP Soblówka została włączona w struktury batalionu granicznego WOP Żywiec[7], a od października 1989 roku batalionu granicznego WOP Cieszyn i tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku[9] jako strażnica kadrowa na czas „P”.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku przejęta przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej w Cieszynie[e][10] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Soblówce (Strażnica SG w Soblówce).

1 grudnia 1998 roku Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998 roku, Strażnica SG w Soblówce włączona została w struktury Karpackiego Oddziału Straży Granicznej w Nowym Sączu[f].

W wyniku rozpoczętej od 2000 roku reorganizacji struktur Straży Granicznej związanej z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen, wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, w 2005 roku Strażnica SG w Soblówce została zlikwidowana[11]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Korbielowie (GPK SG w Korbielowie). Obecnie w obiektach byłej strażnicy funkcjonuje szkolne schronisko młodzieżowe.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku załoga strażnicy wykonywała kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu:

W 1960 roku 7 strażnica WOP Soblówka III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 22250 m

  • Włącznie znak graniczny nr III/117, wyłącznie znak gran. nr III/154.

W kwietniu 1963 roku w obiekcie Strażnicy WOP Rycerka wybuchł pożar. W związku z tym d-ca 3 Karpackiej Brygady WOP skrócił ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej do 12 km, a pozostałą część odcinka przejęły strażnice WOP: Soblówka i Zwardoń.

W 1986 roku ochraniała odcinek granicy o długości 31280 m.

  • Główny wysiłek w służbie skupiała na kierunku RajczaZłatna–Huta.
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
6 grudnia 1996 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne małego ruchu granicznego (mrg), w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

7 stycznia 2005 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione drogowe przejście graniczne, w którym kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu wykonywała załoga Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Korbielowie:

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[12]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[13].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[14].

Sąsiednie graniczne jednostki organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Zbigniew Binek (był w 1976)[15]
  • kpt. Mikołaj Jakoniuk (1976–1978)
  • por./kpt. Stanisław Szostak (1978–1986)
  • por. Włodzimierz Binek (1986–1988)
  • st. sierż. Andrzej Kocoń p.o. (był w 1988)
  • ppor. Jan Sawoś[9] (01.04.1989[16]–15.05.1990).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Słowacką.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[6].
  4. Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0148 z dnia 2.09.1963 roku.
  5. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06.
  6. Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 roku w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stachula 1981 ↓, s. 251.
  2. Jarosiński 2000 ↓, s. 80.
  3. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  4. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  5. Jarosiński 2000 ↓, s. 83.
  6. Prochowicz 2011 ↓.
  7. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  8. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  9. a b Gacek 2005 ↓, s. 24.
  10. Łach 2013 ↓, s. 292.
  11. muzeumsg-1 ↓.
  12. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  13. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  14. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  15. Gacek 2005 ↓, s. 14.
  16. Jan Sawoś (pol.). W: Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2018.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]