43 Batalion WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
43 Batalion WOP
Batalion Odwodowy
Batalion graniczny WOP Racibórz
Ilustracja
Brama wjazdowa do byłego 43 batalionu WOP w Raciborzu (luty 2009)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1 stycznia 1951; 1984
Rozformowanie 1976; 17 kwietnia 1990
Patron im. „Bohaterów Powstań Śląskich”
Tradycje
Nadanie sztandaru 8 czerwca 1986
Rodowód 46 odcinek WOP
67 batalion OP
Kontynuacja batalion odwodowy
batalion graniczny WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu
Dowódcy
Ostatni ppłk Gerard Kruk
Organizacja
Numer JW 2480[1]
Kryptonim Sekret[a]
Dyslokacja ul. Dąbrowskiego 2
47–200 Racibórz
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Górnośląska Brygada WOP
płk Michał Radziecki d-ca batalionu (1952–12.1971) (grudzień 1971)
Racibórz, uroczysty akt przysięgi wojskowej na sztandar żołnierzy GBWOP. D-ca pocztu Mieczysław Dechnik, sztandarowy Mieczysław Kulec i ppor. Jan Doroszkiewicz. D-ca uroczystości szef sztabu GBWOP płk Stefan Gacek. Na trybunie d-ca WOP gen. dyw. Feliks Stramik, były d-ca GBWOP gen. bryg. Bolesław Bonczar, d-ca GBWOP płk Tadeusz Jagodziński (wrzesień 1989)

43 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza/Batalion odwodowy/Batalion graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza Racibórz imienia „Bohaterów Powstań Śląskich” – obecnie nieistniejący samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę na granicy polsko-czechosłowackiej..


Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego nr 043/org z 3 czerwca 1950 roku, na bazie 21 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 4 Brygadę Wojsk Pogranicza[2], a z dniem 1 stycznia 1951 roku 67 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 43 batalion Wojsk Ochrony Pogranicza[3] z miejscem dyslokacji w Raciborzu ul. Dąbrowskiego 2.

W kwietniu 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, rozwiązano 43 batalion WOP. W jego miejsce utworzono batalion odwodowy z zadaniami działań rozpoznawczo-pościgowych, a strażnice podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[4].

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium w kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[5].

W 1984 roku odtworzono batalion graniczny WOP w Raciborzu[4][6] i 8 czerwca 1986 roku batalion otrzymał imię „Bohaterów Powstań Śląskich”[7]. Również 8 czerwca 1986 roku, wręczony został sztandar batalionowi, ufundowany przez społeczeństwo Raciborza i przyległych gmin pogranicza. Aktu wręczenia sztandaru dokonał dowódca WOP gen. dyw. Feliks Stramik[7].

Dowództwo batalionu rozformowano w kwietniu 1990 roku[8], batalion 17 kwietnia 1990 roku, a strażnice przeszły w podporządkowanie bezpośrednio pod sztab GB WOP[10].

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku powstała Straż Graniczna[11] i został utworzony Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu ul. Dąbrowskiego 2, który to przejął obiekty koszarowe w których utworzono komendę Oddziału[12].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

  • dowództwo i pododdziały przysztabowe[13] – Racibórz

W 1954 roku batalionowi podlegały:

31 grudnia 1959 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały:

1 stycznia 1964 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały:

Dowództwo batalionu 1976 rok[b][15]:

  • dowódca batalionu – ppłk Gerard Kruk
  • szef sztabu batalionu – ppłk Zygmunt Dębiński
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych – kpt. Marian Wilanowski
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw zwiadu – mjr Stanisław Podgórski
  • kwatermistrz – mjr Zbigniew Kopciuch.

W 1976 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały[15]:

Dowództwo batalionu odwodowego[17]:

  • dowódca batalionu – mjr Józef Mróz
  • szef sztabu – kpt. Mirosław Szypowski
  • zastępca ośrodka do spraw politycznych – kpt. Stanisław Kubań
  • kierownik grupy operacyjnej zwiadu – mjr Roman Krwawnik
  • kierownik grupy zabezpieczenia kwatermistrzowskiego – ppor. Władysław Grygiel
  • kierownik grupy zabezpieczenia technicznego – kpt. Ryszard Terlecki.

W kwietniu 1976 roku do II połowy 1984 roku batalionowi odwodowemu podlegały[17]:

  • kompania dowodzenia
  • 2 kompanie odwodowe
  • placówka operacyjna zwiadu
  • grupa zabezpieczenia kwatermistrzowskiego
  • grupa zabezpieczenia technicznego.

Dowództwo batalionu II połowa 1984 roku[18]:

  • dowódca batalionu – ppłk Marian Kowalski
  • szef sztabu batalionu – mjr Mirosław Szypowski/kpt. Andrzej Kopczyński
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych – mjr Włodzimierz Kurowski
  • zastępca dowódcy batalionu do zwiadu – mjr/ppłk Roman Krwawnik
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw technicznych i zaopatrzenia – por. Władysław Grygiel.

W II połowie 1984 roku do kwietnia 1990 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały[18]:

Dowódcy batalionu[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Bronisław Wasowski (był w 1952)
  • płk Michał Radziecki (1952–12.1971[19])[20]
  • ppłk Gerard Kruk (12.1971–1976[19])
  • kpt. Majchrowicz – batalion odwodowy
  • mjr Józef Mróz – batalion odwodowy[17]
  • ppłk dypl. Marian Kowalski (2. poł. 1984–01.1986) – batalion graniczny[18]
  • ppłk dypl. Władysław Zalewski (01.1986–10.1986) – batalion graniczny[c][18]
  • ppłk Mirosław Szypowski (10.1986–04.1990) – batalion graniczny[8].

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kryptonim batalionu w latach 80. XX wieku
  2. Przed przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia w kwietniu 1976 roku.
  3. ppłk dypl. Władysław Zalewski został zwolniony do cywila.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 2825/1 ↓.
  2. Jackiewicz 1998 ↓, s. 143.
  3. Prochwicz 2011 ↓, s. 194.
  4. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  5. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  6. Gacek 2005 ↓, s. 19.
  7. a b c d e Gacek 2005 ↓, s. 22.
  8. a b Gacek 2005 ↓, s. 23.
  9. Gacek 2005 ↓, s. 23 (?).
  10. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/org z dnia 12 marca 1990 roku w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP[9].
  11. Dz.U. z 2020 r. poz. 305
  12. muzeumsg ↓.
  13. Gacek 2005 ↓, s. 11.
  14. Zarządzenie dowódcy WOP nr 012/szt. z dnia 31.01.1961 roku.
  15. a b Gacek 2005 ↓, s. 15.
  16. Gacek 2005 ↓, s. 16.
  17. a b c Gacek 2005 ↓, s. 17.
  18. a b c d Gacek 2005 ↓, s. 21.
  19. a b Gacek 2005 ↓, s. 12.
  20. Gacek 2005 ↓, s. 49.
  21. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  22. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  23. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  24. Gacek 2005 ↓, s. 46.
  25. Gacek 2005 ↓, s. 24.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]