43 Batalion WOP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
43 Batalion WOP
Batalion Odwodowy
Batalion graniczny WOP Racibórz
Ilustracja
Brama wjazdowa do byłych koszar WOP w Raciborzu (luty 2009)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1950; 1984
Rozformowanie 1976; 17 kwietnia 1990
Patron im. „Bohaterów Powstań Śląskich”
Tradycje
Nadanie sztandaru 8 czerwca 1986
Rodowód 46 odcinek WOP
67 batalion OP
Kontynuacja batalion odwodowy
batalion graniczny WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu
Dowódcy
Ostatni ppłk Gerard Kruk
Organizacja
Numer JW 2480[1]
Kryptonim Sekret[a]
Dyslokacja 47-200 Racibórz
ul. Dąbrowskiego 2
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Górnośląska Brygada WOP

43 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza/Batalion odwodowy/Batalion graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza Racibórz im. „Bohaterów Powstań Śląskich” – samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza.


Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego nr 043/org z 3 czerwca 1950 roku, na bazie 21 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano 4 Brygadę Wojsk Pogranicza[2], a z dniem 1 stycznia 1951 roku 67 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 43 batalion Wojsk Ochrony Pogranicza[3].

W kwietniu 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, rozwiązano 43 batalion WOP. W jego miejsce utworzono batalion odwodowy w składzie 2 kompanii odwodowych i kompanii dowodzenia z zadaniami działań rozpoznawczo-pościgowych[4] oraz placówkę zwiadu. Strażnice podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP[5].

W 1984 roku odtworzono batalion graniczny WOP w Raciborzu[5][6], Z dniem 8 czerwca 1986 roku batalion otrzymał imię „Bohaterów Powstań Śląskich”[7].

8 czerwca 1986 roku, wręczony został sztandar batalionowi, ufundowany przez społeczeństwo Raciborza i przyległych gmin pogranicza. Aktu wręczenia sztandaru dokonał dowódca WOP gen. dyw. Feliks Stramik[7].

Dowództwo batalionu rozformowano w kwietniu 1990 roku[8], a batalion 17 kwietnia 1990 roku, strażnice przeszły w podporządkowanie bezpośrednio pod GB WOP[b].

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku przestała istnieć Górnośląska Brygada WOP, a 16 maja 1991 roku powstała Straż Graniczna[10] i Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu, który to przejął obiekty koszarowe i strażnice, a koszarach utworzono komendę Oddziału.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

  • dowództwo i pododdziały przysztabowe[11] – Racibórz

W 1954 roku batalionowi podlegały:

31 grudnia 1959 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały:

1 stycznia 1964 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały:

Dowództwo batalionu 1976 rok[d][12]:

  • dowódca batalionu – ppłk Gerard Kruk
  • szef sztabu batalionu – ppłk Zygmunt Dębiński
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych – kpt. Marian Wilanowski
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw zwiadu – mjr Stanisław Podgórski
  • kwatermistrz – mjr Zbigniew Kopciuch.

W 1976 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały[12]:

Dowództwo batalionu odwodowego[4]:

  • dowódca batalionu – mjr Józef Mróz
  • szef sztabu – kpt. Mirosław Szypowski
  • zastępca ośrodka do spraw politycznych – kpt. Stanisław Kubań
  • kierownik grupy operacyjnej zwiadu – mjr Roman Krwawnik
  • kierownik grupy zabezpieczenia kwatermistrzowskiego – ppor. Władysław Grygiel
  • kierownik grupy zabezpieczenia technicznego – kpt. Ryszard Terlecki.

W kwietniu 1976 roku do II połowy 1984 roku batalionowi odwodowemu podlegały[4]:

  • 2 kompanie odwodowe
  • kompania dowodzenia
  • grupa operacyjna zwiadu
  • grupa zabezpieczenia kwatermistrzowskiego
  • grupa zabezpieczenia technicznego.

Dowództwo batalionu II połowa 1984 roku[14]:

  • dowódca batalionu – ppłk Marian Kowalski
  • szef sztabu batalionu – mjr Mirosław Szypowski/kpt. Andrzej Kopczyński
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw politycznych – mjr Włodzimierz Kurowski
  • zastępca dowódcy batalionu do zwiadu – mjr/ppłk Roman Krwawnik
  • zastępca dowódcy batalionu do spraw technicznych i zaopatrzenia – por. Władysław Grygiel.

W II połowie 1984 roku do kwietnia 1990 roku batalionowi WOP Racibórz podlegały[14]:

Dowódcy batalionu[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Bronisław Wasowski (? – 1952)
  • płk Michał Radziecki (? – XII 1971[15])
  • ppłk Gerard Kruk (XII 1971 – 1976[15])
  • kpt. Majchrowicz (? – ?) – batalion odwodowy
  • mjr Józef Mróz (? – ?) – batalion odwodowy[4]
  • ppłk dypl. Marian Kowalski (II połowa 1984 – I 1986) – batalion graniczny[14]
  • ppłk dypl. Władysław Zalewski (I 1986 – X 1986) – batalion graniczny[14]
  • ppłk Mirosław Szypowski (X 1986 – IV 1990) – batalion graniczny[8].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Kryptonim batalionu w latach 80. XX wieku
  2. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/org z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP (zarządzenie do 24 listopada 2010 r. opatrzone było klauzulą tajne)[9]
  3. Zarządzenie dowódcy WOP nr 012/szt. z dnia 31.01.1961 roku.
  4. Przed przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia w kwietniu 1976 roku.
  5. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Gacek: Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945-1991. Gliwice: Wydawnictwo Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, 2005.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Józef Margules: Druga Warszawska Dywizja Piechoty 1943-1947. Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 1984.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn. 2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • Sławomir Żurawlow: Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922-2008. Gliwice: Gminny Ośrodek Kultury w Istebnej, 2011.
  • Mirosław Kudasiewicz. Z archiwum odkrywcy - Balonowa propaganda. „Tygodnik Prudnicki”. 19(649), s. 8, 2003-05-07. ISSN 1231-904X.