Strażnica WOP Białowieża

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP/SG Białowieża
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945i 1976
od 1991 strażnica SG
Rozformowanie 1956 i 2005
Tradycje
Kontynuacja Placówka Straży Granicznej w Białowieży
Organizacja
Dyslokacja Białowieża
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 29 komenda odcinka
22 Brygada WOP
Podlaski Oddział SG
Dysl wop 1945 6.png

Strażnica w Białowieży:

  1. podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
  2. graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 29 komendy odcinka jako 134 strażnica WOP (Białowieża)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

Z dniem 15.03.1954 roku nadano strażnicom nowe numery[a]. Strażnica otrzymała numer 128[4].

Z dniem 15. 11.1955 roku zlikwidowano sztab batalionu[b]. Strażnica podporządkowana została bezpośrednio pod sztab brygady. W sztabie brygady wprowadzono stanowiska nieetatowych oficerów kierunkowych odpowiedzialnych za służbę graniczną strażnic[5].

W lipcu 1956 roku rozwiązano strażnicę [5]. W jej miejsce zorganizowano placówkę graniczną WOP kategorii „B” Białowieża. Placówka swoim zasięgiem obejmowała część powiatu hajnowskiego[5]. W 1964 roku w Białowieży stacjonowała placówka WOP nr 2 22 Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza[6].

W 1976 roku, w strukturze Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP, odtworzono strażnicę w Białowieży[7].

Po rozwiązaniu w 1991 roku Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Białowieża weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej[8]. W 1995 roku na stan etatowy 24 funkcjonariuszy, stan ewidencyjny wynosił 17 osób[9].

W wyniku realizacji kolejnego etapu zmian organizacyjnych w Straży Granicznej w 2002 roku, strażnica uzyskała status strażnicy SG I kategorii[c]. 24 sierpnia 2005 roku funkcjonującą dotychczas strażnicę SG w Białowieży przemianowano na placówkę Straży Granicznej[10].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Faktyczną ochronę granicy strażnica rozpoczęła w czerwcu 1946 roku[11]. W 1960 roku 2 placówka WOP Białowieża ochraniała odcinek 67000 m granicy państwowej od znaku granicznego 1431 do zn. gr. 1535.

Sąsiednie strażnice:

133 strażnica WOP Masiewo135 strażnica WOP Starzyna - 1946 rok

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • chor. Opoka[4]
  • por Michał Napora (?-1952)
  • chor./por. Bolesław Zastawny (/dowódca strażnicy/dowódca placówki) – (1952-1956-?)[12]
  • por. SG Jerzy Kośko (pierwszy komendant strażnicy SG)[13]
  • Anatol Czurak (był w 2004) ← dowódca strażnicy[14]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz dowódcy WOP nr 04 z 22.02.1954[3].
  2. Rozkaz dowódcy WOP nr 049 z 27.10 1955 roku[5].
  3. Zarządzenie Komendanta Głównego Straży Granicznej nr 3 z 11.01.2002.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
  • Jan Nikołajuk: Podlaski Oddział Straży Granicznej im. gen. dyw Henryka Minkiewicza w Białymstoku. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom I. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • ASGr.Historia Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza. Białystok 1960.