Strażnica WOP Leszna Górna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP
Dzięgielów/Leszna Górna

Strażnica SG w Lesznej Górnej
Ilustracja
Budynek stojący w miejscu strażnicy w Lesznej Górnej (maj 2018)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie po 1946[a]
Rozformowanie 2 stycznia 2003
Tradycje
Rodowód 203a strażnica WOP Dzięgielów
209 strażnica WOP Dzięgielów
26 strażnica WOP Leszna Górna
27 strażnica WOP lądowa Leszna Górna
Kontynuacja SSG w Lesznej Górnej
GPK SG w Lesznej Górnej
PSG w Lesznej Górnej
PSG w Cieszynie
PSG w Bielsku-Białej
Dowódcy
Ostatni mjr Andrzej Wróbel
Organizacja
Dyslokacja 43-445 Dzięgielów;
ul. Miodowa 17
43-445 Leszna Górna
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 44 komenda odcinka
61 batalion OP
41 batalion WOP
42 batalion WOP
GB WOP
Jednostka WOP
bg WOP Cieszyn
Beskidzki Oddział SG
Śląski Oddział SG
Granica polsko-czeska, Leszna Górna, ul. Miodowa – znak gran. nr 57/2 (maj 2018)
Żołnierze Strażnicy WOP Leszna Górna
Przed służbą graniczną i WSK-125 (1982)
Przy samochodach: dostawczym FSC Żuk i osobowo-terenowym GAZ-69 (1982)
Przed budynkiem strażnicy przy maszcie antenowym (1982)

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Dzięgielów/Leszna Górna – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica w Straży Granicznej w Lesznej Górnej – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana po 1946 roku w strukturze 44 komendy odcinka Ustroń jako 203a strażnica WOP (Dzięgielów).

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku strażnica została włączona w struktury 61 batalionowi Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 41 batalionu WOP w Ustroniu.

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Dzięgielów otrzymała nr 209 w skali kraju. 11 grudnia 1954 roku 209 strażnicę WOP Dzięgielów[d]Przeniesiono do nowych budynków we wsi Leszna Górna[1].

W 1957 roku rozformowano 41 batalion WOP Ustroń[e][2] i strażnicę włączono w struktury 42 batalionu WOP w Cieszynie.

31 grudnia 1959 roku była jako 26 strażnica WOP III kategorii Leszna Górna.

1 stycznia 1964 roku była jako 27 strażnica WOP lądowa III kategorii Leszna Górna.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[3].

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[4].

W 1983 roku Strażnica WOP Leszna Górna włączona została w struktury Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie[5], a od połowy 1984 roku utworzonego batalionu granicznego WOP Cieszyn[3], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Lesznej Górnej.

Od 1989 roku stopniowo, po odejściu żołnierzy służby zasadniczej do rezerwy, strażnicę rozwiniętą przekształcano w strażnicę na czas „P” kadrową i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy już po utworzeniu Straży Granicznej, równolegle z przyjętymi do służby kandydackiej funkcjonariuszami SG.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku trażnica w Lesznej Górnej przejęta została przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej[f][6] w Cieszynie i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Lesznej Górnej.

1 grudnia 1998 roku Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998 roku[g], Strażnica SG w Lesznej Górnej włączona została w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu[7].

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Lesznej Górnej[h].[7] Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Lesznej Górnej (GPK SG w Lesznej Górnej}, a obiekt został przekazany gminie, następnie sprzedany osobie prywatnej.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku na odcinku strażnicy WOP Leszna Górna funkcjonował PPK MRG, gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy[8]:

1 stycznia 1964 roku, na ochranianym odcinku funkcjonowały przejścia graniczne małego ruchu granicznego (mrg), gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

W 1959 roku 26 strażnica WOP III kategorii Leszna Górna:

  1. z placówką WOP nr 1 Poniwiec kategorii II: włącznie znak graniczny nr III/235 w kierunku północnym wyłącznie Cisownica, wyłącznie Kozakowice, dalej do południowego skraju jeziora Skoczów, Skoczów.

Do lutego 1976 roku Strażnica WOP Leszna Górna ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr III/249, wyłącznie znak gran. nr III/275.

W lutym 1976 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy państwowej:

  1. placówki WOP Poniwiec od znaku gran. nr III/249, włącznie do znaku gran. nr III/246.
  2. strażnicy WOP Cieszyn, od znaku gran. nr III/275, wyłącznie do znaku gran. nr III/279.

Do 31 grudnia 1989 roku, rozwinięta strażnica lądowa WOP Leszna Górna I kategorii, a od 10 kwietnia 1990 do 15 maja 1991 kadrowa Strażnica WOP Leszna Górna, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr III/246, wyłącznie znak gran. nr III/279.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby:
  1. na korzyść Strażnicy WOP Cieszyn do znaku gran. nr III/280.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
W latach 16 maja 1991–1 stycznia 2003, Strażnica SG w Lesznej Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr I/46, wyłącznie znak gran. nr I/79.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był:
  1. na korzyść Strażnicy SG w Cieszynie (od 15 października 2002 GPK SG w Cieszynie) do znaku gran. nr I/80.
  • Komendanci strażnicy/placówki współdziałali w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

W 2000 roku na odcinku strażnicy została utworzona GPK SG w Lesznej Górnej, której załoga wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu w przejściu granicznym:

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[9]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[10].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[11].

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Julian Zawiślak[12]
  • por./kpt. Bolesław Cader[13] (do 04.1966)
  • kpt. Alojzy Dziambor[14] (od 04.1966)
  • kpt./mjr Józef Sołyga (był w 1976[15]–09.03.1982)
  • por./mjr Andrzej Wróbel[16] (10.03.1982–01.04.1991[i])[j]

Komendanci strażnicy SG:

  • mjr SG/ppłk SG Andrzej Wróbel (02.04.1991–01.01.2003) – do rozformowania[k].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku (Prochowicz 2011 ↓).
  4. Aktualny właściciel nieruchomości p. Glajcar
  5. Zarządzenie MSW nr 034/57/WW z dnia 21.02.1957 roku (Jackiewicz 1998 ↓, s. 134).
  6. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06.
  7. Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 roku w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG.
  8. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  9. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.
  10. Wtórnik 2891/80
  11. ppłk SG Andrzej Wróbel 02.01.2003 roku ubył do GPK SG w Lesznej Górnej na stanowisko zastępcy komendanta GPK SG.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]