Strażnica WOP Godów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Godów
Strażnica SG w Godowie
ilustracja
Budynek dawnej strażnicy w Godowie (marzec 2019)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 15 sierpnia 2005
Tradycje
Rodowód 208 strażnica WOP Godów
216 strażnica WOP Godów
6 strażnica WOP Godów
20 strażnica WOP Godów
21 strażnica WOP lądowa Godów
Kontynuacja Strażnica SG w Godowie
Placówka SG w Chałupkach
Placówka SG w Raciborzu
Placówka SG w Rudzie Śląskiej
Dowódcy
Ostatni por. Zdzisław Czopek
Organizacja
Dyslokacja ul. 1 Maja 18
44-340 Godów
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 45 komenda odcinka Jastrzębie Zdrój
63 batalion OP
42 batalion WOP
43 batalion WOP
42 Batalion WOP
Górnośląska Brygada WOP
Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej
batalion graniczy WOP w Cieszynie
Śląski Oddział SG
D-cy strażnic WOP: Godów chor. Adam Nowak i Gorzyce kpt. Edward Muzyka z d-cą bg WOP Cieszyn ppłk Bolesław Cader i szefem sztabu bg WOP Cieszyn mjr Zenon Skowron (siedzi za stołem (1985)
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Godów – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Godowie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 45 komendy odcinka Jastrzębie Zdrój jako 208 strażnica WOP (Godów)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W 1947 roku siłami strażnicy nr 207 i 208 wystawiono placówkę w Moszczenicy[b].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 63 batalionowi OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 42 batalionu WOP w Cieszynie.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Godów otrzymała nr 216 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Godów była 6. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

31 grudnia 1959 roku była jako 20. strażnica WOP III kategorii Godów.

W 1961 roku włączona w skład batalionu WOP Racibórz[d].

1 stycznia 1964 roku była jako 21. strażnica WOP lądowa III kategorii Godów i podlegała dowódcy 42 batalionu WOP w Cieszynie.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

W 1983 roku dowódcy Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie[5], a od połowy 1984 roku dowódcy odtworzonego batalionu granicznego WOP w Cieszynie[4].

Od 1989 roku stopniowo, po odejściu żołnierzy służby zasadniczej do rezerwy, strażnicę rozwiniętą przekształcano w strażnicę kadrową i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy już po utworzeniu Straży Granicznej, równolegle z przyjętymi do służby kandydackiej funkcjonariuszami SG, zaś strażnica jako kadrowa zaczęła funkcjonować już w strukturach SG.

Straż Graniczna:
Z dniem 16 maja 1991 roku przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej[6] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Godowie.

Funkcjonowała do 15 sierpnia 2005 roku, kiedy to została rozformowania. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Pietraszynie[e], a obiekt został przekazany gminie i w sierpniu 2010 roku stał się siedzibą Gminnej Biblioteki Publicznej w Godowie[f].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku na odcinku funkcjonowały, obsługiwane przez załogę strażnicy[7]:

Na ochranianym odcinku funkcjonowały dwa przejścia graniczne małego ruchu granicznego obsługiwanie przez załogę strażnicy[g]:

Do 12 grudnia 1989 roku rozwinięta strażnica lądowa WOP Godów I kategorii, ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr III/354 (włącznie) do zn. gran. nr 369/11 (wyłącznie).

Od 13 grudnia 1989 do 31 grudnia 1989 roku, rozwinięta strażnica lądowa WOP Godów I kategorii, a od 1 stycznia 1990 roku do 15 maja 1991 roku kadrowa Strażnica WOP Godów, ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr III/348 (włącznie) do zn. gran. nr 369/11 (wyłącznie). Długość ochranianego odcinka granicy 11343 m z czego 10000 m odcinek granicy rzeką Olzą. W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
W latach 16 maja 1991–październik 1999, Strażnica SG w Godowie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr I/148 (włącznie) do zn. gran. nr 169/11 (wyłącznie). Długość ochranianego odcinka granicy 11343 m z czego 10000 m odcinek granicy rzeką Olzą.

W latach październik 1999–15 sierpnia 2005 roku, Strażnica SG w Godowie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr I/148 (włącznie) do zn. gran. nr II/1b (wyłącznie). Długość ochranianego odcinka granicy, 17343 m z czego 15100 m odcinek granicy rzeką Olzą i około 1900 m granicy lądowej. Komendant strażnicy współdziałał w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

Wydarzenia:

  • W 1947 roku na całym odcinku strażnicy wprowadzono zapory w miejscach dogodnych do przekroczenia granicy[8].
  • Koniec czerwca, początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[h]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[9].
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[10].
  • 13 grudnia 1989 rok, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy po rozformowanej strażnicy WOP Skrbeńsko, tj. od zn. gran. nr III/354 do zn. gran. nr III/348 (włącznie).

Straż Graniczna:

  • Październik 1989 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy po rozformowanej strażnicy SG w Gorzycach, tj. od zn. gran. nr 169/11 do zn. gran. nr II/1b (wyłącznie).

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Zdzisław Czopek (2 IV 1991–15 VIII 2005) – do rozformowania.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej
  2. Rozkaz dowódcy WOP nr 092 z dnia 24.11.1947 roku.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
  4. Zarządzenie dowódcy WOP nr 012/szt. z dnia 31.01.1961 roku.
  5. Od 24 sierpnia 2005 roku przekształcona w placówkę Straży Granicznej w Chałupkach (W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej. Funkcjonariusze i pracownicy pełniący służbę i zatrudnieni w strażnicach oraz granicznych placówkach kontrolnych Straży Granicznej stali się odpowiednio funkcjonariuszami i pracownikami placówek Straży Granicznej) (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  6. Gminna Biblioteka Publiczna w Godowie.
  7. Stan na dzień 1 stycznia 1964 roku.
  8. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
  9. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Prochowicz 2011 ↓.
  4. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  5. Gacek 2005 ↓, s. 19.
  6. Łach 2013 ↓, s. 293.
  7. Gacek 2005 ↓, s. 8.
  8. Dariusz Mazur: Wojsko Ochrony Pogranicza w Jastrzębiu (pol.). jaspedia.eu, 2019-03-22. [dostęp 2019-06-23].
  9. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  10. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  11. Gacek 2005 ↓, s. 49.
  12. Mariusz Kolanko: Ostatnie pożegnanie śp. mjr w st. spocz. Edwarda Moczały (pol.). emeryci-sg.org.pl, 2019-02-24. [dostęp 2019-02-27].
  13. Gacek 2005 ↓, s. 90.
  14. Gacek 2005 ↓, s. 20.
  15. Gacek 2005 ↓, s. 73.
  16. Gacek 2005 ↓, s. 24.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]