Strażnica WOP Pilszcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Pilszcz
Strażnica SG w Pilszczu
Ilustracja
Strażnica SG w Pilszczu (lipiec 2005)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 24 sierpnia 2005
Tradycje
Rodowód 215 strażnica WOP Pilszcz
223 strażnica WOP Pilszcz
13 strażnica WOP Pilszcz
14 strażnica WOP lądowa Pilszcz
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Pilszczu
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Pilszczu
Kontynuacja SSG w Pilszczu
PSG w Kietrzu
PSG w Pietraszynie
PSG w Raciborzu
PSG w Opolu
Dowódcy
Ostatni por. Robert Szymański
Organizacja
Kryptonim Sekret 31[b]
Dyslokacja ul. Wojska Polskiego 32
48-130 Pilszcz
Formacja WOP
Straż Graniczna
Podległość 47 komenda odcinka
69 batalion OP
44 batalion WOP
43 batalion WOP
GB WOP
bg WOP Racibórz
GB WOP
Śląski Oddział SG
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Pilszcz – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Pilszczu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacką Republiką Socjalistyczną/Republiką Czeską[c].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 46 komendy odcinka Racibórz jako 215 strażnica WOP (Pilszcz)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku strażnica weszła struktury 69 batalionu Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 44 batalionu WOP w Głubczycach.

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[d], a Strażnica WOP Pilszcz otrzymała nr 223 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Pliszcz była 13 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

1 stycznia 1960 roku była jako 13 strażnica WOP IV kategorii Pilszcz.

4 lipca 1961 roku rozformowano 44 batalion WOP w Głubczycach[e] i strażnica został włączona w struktury 43 batalionu WOP w Racibórzu.

1 stycznia 1964 roku była jako 14 strażnica WOP lądowa IV kategorii Pilszcz.

W 1976 roku w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[5].

W drugiej połowie 1984 roku Strażnica WOP Pilszcz została włączona w struktury utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[4], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Pilszczu.

16 kwietnia 1990 roku rozformowano 43 batalion WOP w Raciborzu i strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Pilszczu (na czas „P” kadrowa)[f]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu (ŚlOSG)][g][6] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Pilszczu (Strażnica SG w Pilszczu).

Zgodnie z zarządzeniem Komendanta Głównego Straży Granicznej, w 1988 roku Strażnica SG w Pilszczu przejęła wraz z obsadą etatową odcinek granicy państwowej po zlikwidowanej Strażnicy SG w Bliszczycach, która uległa zniszczeniu podczas powodzi tysiąclecia w 1997 roku.

W wyniku rozpoczętej od 2000 roku reorganizacji struktur Straży Granicznej związanej z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen, 23 sierpnia 2005 roku Strażnica SG w Pilszczu została rozwiązana[h]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej, przejęła Placówka Straży Granicznej w Kietrzu (Placówka SG w Kietrzu), a obiekt został przekazany gminie.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1945 roku[i] w ramach tworzących się Wojsk Ochrony Pogranicza na odcinku strażnicy został utworzony Przejściowy Punkt Kontrolny Pilszcz – kolejowy III kategorii[7] (funkcjonował do 1948 roku, a następnie został przeniesiony do Owsiszcz), którego załoga wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów oraz środków transportu:

Od 1947 roku załoga strażnicy wykonywała kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu][8]:

W 1960 roku 13 strażnica WOP Pilszcz IV kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 13771 m.

1 stycznia 1964 roku na ochranianym odcinku przez strażnicę funkcjonowały przejścia graniczne małego ruchu granicznego (mrg) w których kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

W 1976 roku odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu odcinka po rozwiązanej Strażnicy WOP Boboluszki.

W okresie maj 1989–15 maja 1991 Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Pilszczu, potem Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Pilszczu, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr IV/61, wyłącznie znak gran. nr IV/87.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
    • Strażnice WOP w: Kietrzu i Krasnym Polu
    • Grupa Operacyjno-Rozpoznawcza Zwiadu w Głubczycach
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS:

Straż Graniczna:
W okresie 16 maja 1991–1992 Strażnica SG w Pilszczu ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr II/61, wyłącznie znak gran. nr II/87.

19 lutego 1996 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne mrg, w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

W 1998 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu odcinka granicy państwowej po rozformowanej Strażnicy SG w Bliszczycach wraz z podległymi przejściami granicznymi.

Lata 90. XX w., na odcinku strażnicy zostało uruchomione przejście graniczne mrg, w którym kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[9]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[10].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[11].

Strażnice sąsiednie[edytuj | edytuj kod]

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Wacław Nowak
  • kpt. Stanisław Bajek[12]
  • kpt. Gorczyński
  • kpt. Marian Kowalski[12]
  • mjr Stanisław Wojtas (był w 1976[13]–1987)[j]
  • ppor./por. Robert Szymański (1987–01.04.1991[k])

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Robert Szymański (02.04.1991–23.08.2005) – do rozformowania[l].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX w.
  3. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  4. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3].
  5. Zarządzenie MSW nr 0104/61/WW z dnia 4.07.1961 roku.
  6. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/Org z dnia 12 marca 1990 roku w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP.
  7. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Śląski Oddział SG.
  8. Zarządzenie nr 047 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 18.08.2005 roku.
  9. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 roku dot. sformowania przejściowych punktów kontrolnych.
  10. mjr Stanisław Wojtas odszedł na emeryturę.
  11. Rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych nr 077 z dnia 17.04.1991 roku.
  12. mjr SG Robert Szymański ubył do GPK SG w Pietraszynie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]