Strażnica WOP Pilszcz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Pilszcz
Strażnica SG w Pilszczu
Ilustracja
Strażnica WOP/SG w Pilszczu (lipiec 2005)
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 24 sierpnia 2005
Tradycje
Rodowód 215 strażnica WOP Pilszcz
223 strażnica WOP Pilszcz
13 strażnica WOP Pilszcz
14 strażnica WOP lądowa Pilszcz
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Pilszczu
Strażnica WOP Lądowa kadrowa w Pilszczu
Kontynuacja Strażnica SG w Pilszczu
Placówka SG w Kietrzu
Placówka SG w Pietraszynie
Placówka SG w Raciborzu
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni por. Robert Szymański
Organizacja
Kryptonim Sekret 31[b]
Dyslokacja ul. Wojska Polskiego 32
48-130 Pilszcz
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 47 komenda odcinka Głubczyce
69 batalion OP
44 batalion WOP
43 batalion WOP
Górnośląska Brygada WOP
batalion graniczny WOP w Raciborzu im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu
Górnośląska Brygada WOP
Śląski Oddział SG
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica WOP Pilszcz – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica SG w Pilszczu – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechami.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 46 komendy odcinka Racibórz jako 215 strażnica WOP (Pilszcz)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 69 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 44 batalionu WOP w Głubczycach.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Pilszcz otrzymała nr 223 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Pliszcz była 13. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

1 stycznia 1960 roku była jako 13. strażnica WOP IV kategorii Pilszcz.

1 stycznia 1964 roku była jako 14. strażnica WOP lądowa IV kategorii Pilszcz.

Z dniem 4 lipca 1961 roku rozformowano 44 batalion WOP w Głubczycach[d], komendę nad strażnicą objął dowódca 43 batalionu WOP w Racibórzu.

W 1976 roku w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[4], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Pilszczu.

Z dniem 16 kwietnia 1990 roku rozformowano 43 batalion WOP w Raciborzu i strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Pilszczu (na czas „P” kadrowa)[e]. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku.

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej[5] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Pilszczu. Funkcjonowała do 23 sierpnia 2005 roku, kiedy to została rozformowania[f]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Placówka SG w Kietrzu, a obiekt został przekazany gminie.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku funkcjonował, obsługiwany przez załogę strażnicy[6]:

W 1960 roku 13. strażnica WOP Pilszcz IV kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 13 771 m od znaku granicznego IV/61 (włącznie) do znaku granicznego nr 75/4 (wyłącznie).

Na ochranianym odcinku funkcjonowały trzy przejścia graniczne małego ruchu granicznego obsługiwanie przez załogę strażnicy[g]:

Od maja 1989 roku do 15 maja 1991 roku Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Pilszczu, potem Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Pilszczu, ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr IV/61 (włącznie) do znaku granicznego nr IV/87 (wyłącznie). W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS Oldřišov, Vávrovice i Krnov.

Straż Graniczna:
Od 16 maja 1991-1992 rok strażnica SG w Pilszczu ochraniała odcinek granicy państwowej od znaku granicznego nr II/61 (włącznie) do znaku granicznego nr II/87 (wyłącznie).

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca–początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[h]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia - to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[7].
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[8].

Straż Graniczna:

Strażnice sąsiednie:

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Wacław Nowak (? – ?)
  • kpt. Stanisław Bajek[9] (? – ?)
  • kpt. Gorczyński (? – ?)
  • kpt. Marian Kowalski[9] (? – ?)
  • mjr Stanisław Wojtas (był 1976[10] – 1987)
  • ppor./por. Robert Szymański (1987 – 1 IV 1991[i])

Komendanci strażnicy SG:

  • por. SG/mjr SG Robert Szymański (2 IV 1991 – 23 VIII 2005) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej
  2. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX wieku]
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
  4. Zarządzenie MSW nr 0104/61/WW z dnia 4.07.1961 r.
  5. Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 068/Org z dnia 12 marca 1990 r. w sprawie rozformowania batalionu granicznego GB WOP w Raciborzu oraz zmianach etatowych w jednostkach WOP (zarządzenie do 24 listopada 2010 roku opatrzone było klauzulą tajne)
  6. Zarządzenie nr 047 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 18.08.2005 r.
  7. Stan na dzień 1 stycznia 1964 r.
  8. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.
  9. Rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych nr 077 z dnia 17.04.1991 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]