8 Oddział Ochrony Pogranicza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
8 Oddział Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
Rozformowanie 1946
Dowódcy
Pierwszy ppłk Jerzy Popek
Organizacja
Numer poczty polowej - 52186[1]
JW 1923[2]
Dyslokacja Przemyśl
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Okręg Wojskowy Kraków
Dysl wop 1945 8.png

8 Oddział Ochrony Pogranicza – jeden z oddziałów w strukturze organizacyjnej Wojsk Ochrony Pogranicza.

Sformowany przez Krakowski Okręg Wojskowy rozkazem nr 09 dowódcy okręgu - gen. Mikołaja Prus-Więckowskiego, z dnia 5 października 1945 w składzie czterech komendantur odcinków i 16 strażnic o stanie 1856 wojskowych i 23 kontraktowych[3]

8 Oddział miał zostać zorganizowany na bazie 9 i częściowo 8 Dywizji Piechoty. Stany uzupełnić miano żołnierzami rozformowywanej Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 3, oraz 14 i 17 Dywizji Piechoty. Miejscem postoju sztabu Oddziału został Przemyśl ul. Basztowa[4].

Na podstawie rozkazu Nr 0153/Org. Naczelnego Dowódcy WP z dnia 21 września 1946 roku jednostka została przeformowana w 8 Rzeszowski Oddział WOP[5].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Przejściowe punkty kontrolne: Lubaczów (drogowy), Przemyśl (kolejowy), Medyka (drogowy), Olszanica (kolejowy), Radoszyce (drogowy) i Łupków (kolejowy)

Historia oddziału[edytuj | edytuj kod]

Z powodu dużego nasycenia terenu oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii, rozkazem nr 0253 z dnia 11 grudnia 1945 odwołano rozkaz bezpośredniego obsadzenia granicy. Utworzone obsady strażnic zostały ześrodkowane w miejscach postoju komend odcinków. Patrolowały granicę pododdziałami w sile od drużyny do plutonu, wzmocnionymi bronią maszynową[4].

Pierwszym odcinkiem obsadzonym przez 8 Oddział był odcinek Komendy Odcinka nr 35 w Przemyślu. Całkowite objęcie ochroną granicy państwowej nastąpiło jednak dopiero w październiku 1948.

Oddział ochraniał wschodni odcinek granicy czechosłowackiej oraz południowy granicy radzieckiej, znajdujące się na terenie Bieszczadów, Gór Sanocko-Turczańskich, Pogórza Przemyskiego i Roztocza. Granicami Odcinka były: na zachodzie - punkt styku z 9 Oddziałem Ochrony Pogranicza (szosa Przełęcz nad Roztokami Górnymi-Roztoki Górne-Cisna-Baligród włącznie), na północy - styk z 7 Oddziałem Ochrony Pogranicza (rzeka Sołokija od punktu przecięcia granicy do Tomaszowa Lubelskiego).

Żołnierze Oddziału w dniach od 5 kwietnia do 31 października 1946 wspierali działania Grupy Operacyjnej Rzeszów, walczącej z UPA. Oddział został podzielony na dwie części: Grupa „Północ”, w skład której weszła 34 i 35 komenda odcinka wchodziła w skład 9 Dywizji Piechoty, oraz grupa „Południe”, w składzie 36 i 37 komendy odcinka działała w ramach 8 Dywizji Piechoty.

Żołnierze oddziału[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy oddziału:

  • ppłk Jerzy (Jan) Popek[6][7][a]
  • mjr Anatol Krościański[4]
  • mjr Witold Trubny[4]

Oficerowie:

Przekształcenia[edytuj | edytuj kod]

8 Oddział Ochrony Pogranicza8 Rzeszowski Oddział WOP15 Brygada Ochrony Pogranicza26 Brygada WOP → Grupa Manewrowa WOP Przemyśl «» Samodzielny Oddział Zwiadowczy WOP Przemyśl → 26 Oddział WOP → 26 Przemyski Oddział WOPBieszczadzka Brygada WOPBieszczadzki Oddział SG

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Według innych źródeł: Józef Popek – Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974, s. 255 i Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Graniczne s.115.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Rozkaz organizacyjny Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego nr 053/Org. z 30.03.1946 roku
  3. Dominiczak 1971 ↓, s. 71.
  4. a b c d Jackiewicz 1998 ↓, s. 111-115.
  5. Dominiczak 1971 ↓, s. 126-127.
  6. a b Roman Bury. Z lat wojskowej służby (1945–1947). „Rocznik Sanocki”. VI, s. 189, 1988. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka. 
  7. WOJSKA OCHRONY POGRANICZA W PRZEMYŚLU W LATACH 1945-1991. emeryci-sg.org.pl. [dostęp 2015-05-30].
  8. Roman Bury. Z lat wojskowej służby (1945–1947). „Rocznik Sanocki”. VI, s. 191, 1988. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
  • Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k.7-8. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.