Strażnica WOP Ściborzyce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Rozumowice/Ściborzyce
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945
Rozformowanie 1986
Tradycje
Rodowód 214 strażnica WOP Rozumowice
222 strażnica WOP Ściborzyce
12 strażnica WOP Ściborzyce
14 strażnica WOP Ściborzyce Wielkie
15 strażnica WOP lądowa Ściborzyce Wielkie
Strażnica WOP Lądowa rozwinięta w Ściborzycach Wielkich
Kontynuacja Strażnica WOP Kietrz
Strażnica SG w Kietrzu
Placówka SG w Pietraszynie
Placówka SG w Raciborzu
Placówka SG w Opolu
Dowódcy
Ostatni kpt. Wacław Nowak
Organizacja
Dyslokacja 48-130 Rozumowice
48-130 Ściborzyce Wielkie
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość 46 komenda odcinka Racibórz
47 komenda odcinka Głubczyce
67 batalion OP
43 batalion WOP
44 batalion WOP
Górnośląska Brygada WOP
batalion graniczny WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu
Dysl wop 1945 10.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Rozumowice/Ściborzyce – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej.


Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 46 komendy odcinka Racibórz jako 214 strażnica WOP (Rozumowice)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

W latach 40. XX wieku 214 strażnica WOP Rozumowice została przeniesiona z miejscowości Rozumowice do miejscowości Ściborzyce Wielkie w wyniku czego, przy kolejnych reorganizacjach została nazwana jako Strażnica WOP Ściborzyce.

W 1947 roku włączono strażnicę nr 214 do 47 komendy odcinka[a]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948 roku, strażnica podporządkowana została dowódcy 67 batalionu OP, a od stycznia 1951 roku podlegała dowódcy 43 batalionu WOP w Raciborzu.

Od 15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[b], a strażnica WOP Ściborzyce otrzymała nr 222 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica II kategorii Ściborzyce była 12. w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

31 grudnia 1959 roku była jako 14. strażnica WOP IV kategorii Ściborzyce Wielkie.

W 1961 roku włączona w skład batalionu WOP Głubczyce[c].

1 stycznia 1964 roku była jako 15. strażnica WOP lądowa IV kategorii Ściborzyce Wielkie.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[4], strażnicę podporządkowano bezpośrednio dowódcy Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach, a w 1984 roku dowódcy nowo utworzonego batalionu granicznego WOP im. Bohaterów Powstań Śląskich w Raciborzu[4], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. ? w Ściborzycach Wielkich.

Funkcjonowała do 1986 roku, kiedy to została rozformowana. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Strażnica WOP Kietrz.

W latach 1986–1990 była strażnicą szkolną podlegającą bezpośrednio pod GB WOP, natomiast w okresach letnich zamieniona w Ośrodek Kolonijny Górnośląskiej Brygady WOP.

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

W 1960 roku 14. strażnica WOP Ściborzyce IV kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 15 682 m od znaku granicznego nr 51/11 (włącznie) do znaku granicznego nr IV/61 (wyłącznie). W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS Sudice i Oldřišov.

Na ochranianym odcinku funkcjonowały trzy przejścia graniczne małego ruchu granicznego obsługiwanie przez załogę strażnicy[d]:

Wydarzenia:

  • Koniec czerwca–początek lipca 1956 roku w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[e]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia - to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[5].
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 roku (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[6].

Strażnice sąsiednie:

Dowódcy strażnicy[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Muryjas (13.02.1951–14.02.1952)[7]
  • ppor. Władysław Piwowar (1952–?)
  • kpt. Wacław Nowak (był 1976[8]–1986) – do rozformowania

Szef strażnicy szkolnej:

  • chor. Lucjan Markiewicz (1986–1990) – do rozformowania.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozkaz dowódcy WOP nr 092 z dnia 24.11.1947 r.
  2. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[3]
  3. Zarządzenie dowódcy WOP nr 012/szt. z dnia 31.01.1961 r.
  4. Stan na dzień 1 stycznia 1964 r.
  5. Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefan Gacek: Górnośląska Brygada WOP. Rys historyczny 1945-1991. Gliwice: Wydawnictwo Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego, 2005.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Sławomir Żurawlow: Pododdziały Ochrony Pogranicza w Jaworzynce, Istebnej i Koniakowie – Rys historyczny 1922-2008. Gliwice: Gminny Ośrodek Kultury w Istebnej, 2011.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k. 119-123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
  • Mirosław Kudasiewicz. Z archiwum odkrywcy - Balonowa propaganda. „Tygodnik Prudnicki”. 19(649), s. 8, 2003-05-07. ISSN 1231-904X.