Strażnica WOP Darłowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica WOP Darłowo
Strażnica SG w Darłowie
ZOW-T SG w Darłowie
GPK SG w Darłowie
Placówka SG w Darłowie
Grupa Zamiejscowa w Darłowie
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1945[a]
Rozformowanie 1 marca 2015
Tradycje
Kontynuacja Placówka SG w Kołobrzegu
Organizacja
Dyslokacja ul. Ojca Damiana Tynieckiego 33
76-150 Darłowo[1][2]
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Straż Graniczna
Podległość 17 komenda odcinka
15 Brygada WOP
Bałtycka Brygada WOP
Bałtycki Oddział WOP
Bałtycki Oddział SG
Morski Oddział SG
Odznaczenia
Złota Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego
Dysl wop 1945 4.png

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Darłowo – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy morskiej.

Strażnica Straży Granicznej w Darłowie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.

Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Darłowie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej wykonująca kontrolę graniczną osób i środków transportu bezpośrednio w przejściu granicznym oraz bezpośrednio w ochronie na morskiej granicy państwowej.

Placówka Straży Granicznej w Darłowie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania w ochronie granicy państwowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 17 komendy odcinka Koszalin jako 85 strażnica WOP[3] (Darłowo)[4] (Rugenwalde/Darlowo) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[5]. Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 roku od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska[6].

Wiosną 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic. Strażnica otrzymała numer 82[7].

W 1955 roku dowódca WOP rozkazał przejść 15 Brygadzie WOP na etat ćwiczebny. Rozwiązane zostały dowództwa i sztaby batalionów. Z dniem 15.11.1955 roku kierowanie strażnicą przejął sztab brygady[8]. W 1958 roku odtworzono dowództwo 152 batalionu WOP i podporządkowano mu między innymi strażnicę WOP Darłowo[9].

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Darłowo I kategorii była 9. w 15 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W 1964 roku strażnica WOP nr 9 Darłowo uzyskała status strażnicy nadmorskiej i zaliczona została do II kategorii[10].

Strażnica WOP Darłowo do marca 1990 roku była w strukturach Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza, a od kwietnia utworzono Bałtyckiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza, do 15 maja 1991 roku[11].

Straż Graniczna:
16 maja 1991 roku, po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Darłowo weszła w podporządkowanie Bałtyckiego Oddziału Straży Granicznej[12] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Darłowie.

W wyniku zmian nadmorskich struktur Straży Granicznej, zgodnie z zarządzeniem Komendanta Głównego SG, od 2 czerwca 1992 roku Strażnica SG w Darłowie przeszła w podporządkowanie Morskiego Oddziału Straży Granicznej (MOSG)[b][13].

Została rozwiązana 1994 roku i w to miejsce powołano Zespół Obserwacji Wzrokowo-Technicznej, który istniał do 1996 roku. Ochroną granicy na terenie gminy Malechowo i Darłowo powierzono strażnicy SG w Ustce[14], a strażnicy SG w Kołobrzegu na zachód od granicy administracyjnej pomiędzy gminami Sianów, a Malechowo i Darłowo[15].

1 stycznia 2000 roku ponownie powstała Strażnica Straży Granicznej w Darłowie[14][16]. Funkcjonowała do 1 stycznia 2003 roku, kiedy to została rozformowania[c].

2 stycznia 2003 roku, w ramach zmian organizacyjnych Straży Granicznej, na bazie strażnicy utworzono w Darłowie graniczną placówkę kontrolną SG z zadaniami kompetencji dotychczasowych GPK i strażnic[16]. W związku z tym dla nowego GPK rozszerzono teren działalności w skład, którego weszły: Miasto i Gmina Darłowo, Gmina Malechowo, Gmina Mielno, Miasto i Gmina Sianów, Miasto Koszalin, Gmina Będzino, Gmina Biesiekierz. Natomiast Miasto i Gmina Sławno i Gmina Postomino weszły w skład rejonu służbowej odpowiedzialności granicznej placówki kontrolnej SG w Ustce[17].

Z dniem 23 sierpnia 2005 roku dokonano zmian nazw, Graniczną Placówkę Kontrolną Straży Granicznej na Placówka Straży Granicznej w Darłowie[d]. Zasięg terytorialny placówki SG w Darłowie nie zmienił się[18], tj. ochraniała granicę w przejściu granicznym Darłowo i poza nim na terenie gmin; Darłowo, Mielno, Będzino poszerzono o teren strefy nadgranicznej na głębokość gmin Malechowo, Sianów, Biesiekierz i miasta Koszalin[17].

21 maja 2012 roku Placówka Straży Granicznej w Darłowie z rąk kontradmirała Piotra Stockiego, komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku otrzymała proporzec[19].

Zarządzeniem nr 80 Komendanta Głównego Straży Granicznej zmianie uległa struktura organizacyjna Morskiego Oddziału Straży Granicznej i 28 lutego 2015 roku została zlikwidowana Placówka SG w Darłowie, a w jej miejsce od 1 marca 2015 roku utworzona Grupa Zamiejscowa w Darłowie Placówki Straży Granicznej w Kołobrzegu[20]. Uroczystości w Darłowie zbiegły się z odznaczeniem Placówki SG w Darłowie Złotą Odznaką Honorową Gryfa Zachodniopomorskiego, którą do żegnanego proporca placówki przypiął Wicemarszałek Województwa Zachodniopomorskiego Tomasz Sobieraj[21].

Ochrona granicy[edytuj | edytuj kod]

Dopiero w kwietniu 1946 roku strażnica zaczęła przyjmować pod ochronę wybrzeże morskie. Jeszcze w czerwcu 1946 roku strażnica pełniła służbę na swoim odcinku z wyjątkiem portu w Darłowie[22].

Terytorialny zasięg działania

Placówka SG w Darłowie ochrania odcinek morskiej granicy państwowej i obejmował obszar brzegu morza terytorialnego na odcinku powiatu koszalińskiego i sławieńskiego[23].

Linia rozgraniczenia:

  1. placówką Straży Granicznej w Kołobrzegu: granicami gmin Ustronie Morskie, Dygowo i Karlino oraz Będzino i Biesiekierz[23];
  2. z Pomorskim Dywizjonem Straży Granicznej w Świnoujściu: wzdłuż brzegu morza terytorialnego na odcinku powiatu koszalińskiego gmin Darłowo i Postomino do południka 16°30’00” długości geograficznej wschodniej[23];
  3. z Kaszubskim Dywizjonem Straży Granicznej w Gdańsku: wzdłuż brzegu morza terytorialnego na odcinku gminy Postomino od południka 16°30’00” długości geograficznej wschodniej do granicy powiatów sławieńskigo oraz słupskiego[23];
  4. z placówką Straży Granicznej w Ustce: granicami gmin Postomino oraz Ustka i Słupsk[23];.

Poza strefą nadgraniczną: powiatu koszalińskiego gminy: Bobolice, Polanów, Świeszyno, Manowo[23].

(Stan na dzień 1 sierpnia 2011)

W zakresie odprawy granicznej na lotniskach:
Terytorialny zasięg działania placówki Straży Granicznej w Darłowie obejmował: województwo zachodniopomorskie – powiaty: sławieński, koszaliński, oraz m.p. Koszalin[24].

(Stan na dzień 1 lutego 2012)

Przejście graniczne

(Stan na dzień 1 sierpnia 2011)

Strażnice sąsiednie/placówki:

Dowódcy/komendanci[edytuj | edytuj kod]

  • por. Leopold Podgórski[3]
  • ppor. Eugeniusz Klimowicz (był 10.1946)[e].
  • por. Kolenda (1956–?)[25]
  • por. Marek Moroń 1986[26]

Dowódcy Strażnicy Wojsk Ochrony Pogranicza w Darłowie[27]:

  • por. Piotr Grafowski (1950–1956)
  • kpt. Eugeniusz Molenda (1956–1969)
  • kpt. Wacław Nowak (1969–1971)
  • kpt. Jerzy Lubiatowski (1971–1975)
  • kpt. Marian Oleszkiewicz (1975–1980)
  • por. Krzysztof Golan (1980–1984)
  • kpt. Marek Moroń (1984–1991)

Komendanci Strażnicy Straży Granicznej w Darłowie:

  • kpt. SG Marek Moroń (1991–1994)[28]
  • kpt. SG Robert Biliński (2000–2002)

Kierownik ZOWT w Darłowie:

  • kpt. SG Waldemar Parus (1994–1996)

Komendant Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Darłowie:

  • por. SG Mikołaj Kaczanowicz (2002–2005)

Komendant Placówki Straży Granicznej w Darłowie:

  • por. SG/ppłk SG[29] Mikołaj Kaczanowicz (2005–28.02.2015)

Kierownik Grupy Zamiejscowej z siedzibą w Darłowie PSG w Kołobrzegu

  • ppłk SG Mikołaj Kaczanowicz (01.03.2015–31.01.2016)[30].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Morski Oddział Straży Granicznej przeformowano na nowy etat. Zorganizowano go na bazie istniejącego już oddziału oraz sił i środków rozformowanych oddziałów SG: Kaszubskiego w Gdańsku i Bałtyckiego w Koszalinie oraz części Pomorskiego w Szczecinie.
  3. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 r.
  4. W miejsce dotychczas funkcjonujących strażnic oraz granicznych placówek kontrolnych utworzono placówki Straży Granicznej (Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757).
  5. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946 roku. (Rozkazy personalne D WOP) ↓.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skorek 1997 ↓, s. 27.
  2. Placówka SG w Darłowie (pol.). strazgraniczna.pl, 2009-02-06. [dostęp 2019-06-14].
  3. a b Skorek 1997 ↓, s. 29.
  4. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  5. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  6. Historia KBWOP ↓, s. 5.
  7. Historia BBWOP ↓.
  8. Historia BBWOP ↓, s. 106.
  9. Historia BBWOP ↓, s. 114.
  10. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  11. Jarosław Gacek: Wojska Ochrony Pogranicza w Koszalinie w latach 1945–1991 (pol.). emeryci-sg.org.pl. [dostęp 2019-05-05].
  12. Łach 2013 ↓, s. 295.
  13. muzeumsg ↓.
  14. a b Kaczanowicz 2006 ↓, s. 146.
  15. Kaczanowicz 2006 ↓, s. 150.
  16. a b Goryński 2011 ↓, s. 161.
  17. a b Kaczanowicz 2006 ↓, s. 151.
  18. Kaczanowicz 2006 ↓, s. 146–147.
  19. Tomasz Turczyn: Darłowo Straż Graniczna. Placówka SG w Darłowie otrzymała proporzec (pol.). slawno.naszemiasto.pl, 2012-05-21. [dostęp 2019-06-14].
  20. Tomasz Turczyn: Darłowo: Redukcja etatów Straży Granicznej (pol.). slawno.naszemiasto.pl, 2015-01-09. [dostęp 2019-06-14].
  21. Morski Oddział Straży Granicznej w nowej strukturze (pol.). strazgraniczna.pl, 2015-03-02. [dostęp 2019-06-14].
  22. Prochwicz 2011 ↓, s. 329.
  23. a b c d e f g Wykaz placówek Straży Granicznej ↓.
  24. Zarządzenie nr 9 KGSG z 31.01.2012 r. ↓.
  25. Historia BBWOP ↓, s. 95–108.
  26. Sawicki 1986 ↓, s. 11.
  27. Kaczanowicz 2006 ↓, s. 151–152.
  28. Rymaszewski 2002 ↓, s. 50–52.
  29. Tomasz Turczyn: Darłowo: Święto Straży Granicznej [ZDJĘCIA] (pol.). slawno.naszemiasto.pl, 2014-05-20. [dostęp 2019-06-14].
  30. L. Walkiewicz: Pożegnanie z mundurem szefa Straży Granicznej (pol.). bursztynowewybrzeze.pl, 2016-02-01. [dostęp 2019-06-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]