Zamek w Jędrzychowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Jędrzychowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A/3206/797 z 16 lutego 1960
Zamek w Jędrzychowie (2010)
Zamek w Jędrzychowie (2010)
Państwo  Polska
Miejscowość Jędrzychów (województwo dolnośląskie)
Rozpoczęcie budowy 1295
Położenie na mapie gminy Polkowice
Mapa lokalizacyjna gminy Polkowice
Zamek w Jędrzychowie
Zamek w Jędrzychowie
Położenie na mapie powiatu polkowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu polkowickiego
Zamek w Jędrzychowie
Zamek w Jędrzychowie
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zamek w Jędrzychowie
Zamek w Jędrzychowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Jędrzychowie
Zamek w Jędrzychowie
Ziemia51°27′01,6031″N 16°02′50,8225″E/51,450445 16,047451

Zamek w Jędrzychowie – wolnostojący kompleks z XIII w. zlokalizowany na naturalnym wzniesieniu skalnym w Jędrzychowie, który okresowo pełnił funkcję zboru ewangelickiego (1750-1945)[1].

Historia[edytuj]

Budynek okresowo pełnił funkcję zboru ewangelickiego, który początkami sięga warowni wzniesionej w 1295 r. przez księcia głogowskiego Henryka III[2]. W 1331 r. budowla przeszła w ręce Zygmunta Krzysztofa von Rottenberg. Natomiast w 1361 r. Henryk V postanowił sprzedać zamek wraz z Polkowicami i Chobienią. W 1488 r., po przejęciu Głogowa przez Macieja Korwina w zamku znalazł schronienie Jan II Żagański, ostatni książę głogowsko-żagański z dynastii piastowskiej. Zamek ponownie zniszczono w XVII wieku, podczas wojny trzydziestoletniej – 12 września 1642 r. spalony przez wojska austriackie, a następnie zniszczony przez wojska szwedzkie[3]. Nie odbudowano go. W 1744 r. właścicielem ruin stał się Chrystian von Busse, który w 1750 r. wzniósł tu świątynię ewangelicką. W 1884 r. obok budowli dobudowano neogotycką, wolno stojącą wieżę-dzwonnicę.

XX wiek[edytuj]

W 1903 r. budynek odrestaurowano[4]. Nabożeństwa odbywały się w nim do 1945[5]. Podczas II wojny światowej zabudowania zostały ponownie zniszczone[6][7] i pozostały nieodbudowane. Po II wojnie światowej rozpoczęła się jego stopniowa dewastacja[4]. Właścicielem została parafia rzymskokatolicka w Szklarach Górnych[5]. Pomieszczenie na parterze budowli służyło jako kaplica grzebalna miejscowej szlachty. W budynku zachowały się sale o gotyckich sklepieniach[3].

Stan obecny[edytuj]

31 marca 2015 właścicielem ruin zamku zostało Stowarzyszenie „Nowe Kazamaty” z Motyl[1]. Do początku XXI wieku zachowały się sklepione pomieszczenia zamkowe oraz ślady fosy. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków[5]; obecnie znajduje się w stanie daleko posuniętej dewastacji.

Architektura[edytuj]

Zamek zbudowano na planie czworoboku, z dwóch stron posiada dobudówki. Jest trzykondygnacyjny. Pokryto go czterospadowym łamanym dachem. Plac wokół kompleksu jest otoczony owalnym murem kamiennym. Wolno stojącą dzwonnicę wzniesiono w stylu neogotyckim[8].

Przypisy

  1. a b Ewa Halbryt: Zamek w Jędrzychowie. polkowice.eu. [dostęp 2015-12-12].
  2. Historia Piastowskiego zamku w Jędrzychowie (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2012-03-13].
  3. a b Zamek w Jędrzychowie (pol.). zamkiobronne.pl. [dostęp 2012-03-13].
  4. a b Historia ewangelickiego zboru w Jędrzychowie (woj. dolnośląskie) (pol.). archeologiakozera.wordpress.com. [dostęp 2015-04-05].
  5. a b c Z organów ślizgawka, ambona na opał. Konserwator: Wiele zabytków niszczeje (pol.). www.tvn24.pl. [dostęp 2015-02-05].
  6. Zamek w Jędrzychowie (pol.). zamki.net.pl. [dostęp 2012-03-13].
  7. Zamek w Jędrzychowie (pol.). W: Encyklopedia WIEM [on-line]. portalwiedzy.onet.pl. [dostęp 2012-03-13].
  8. Obronny zbór ewangelicki Zamek (dawny) Heinzenburg (pol.). dolny-slask.org.pl. [dostęp 2015-02-05].