3 Pułk Piechoty OW Grodno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z 3 pułk piechoty OW Grodno)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
3 Pułk Piechoty Obszaru Warownego "Grodno"/Grupy Grodzieńskiej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy ppłk Stefan Mrozek
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja garnizon Grodno
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość Grupa Grodzieńska

3 Pułk Piechoty Grupy Grodzieńskiej (Obszaru Warownego „Grodno”) (3 pp OWar. „Grodno”) – oddział piechoty Wojska Polskiego, improwizowany w trakcie kampanii wrześniowej.

Pułk utworzony w Grodnie z pododdziałów marszowych i pododdziałów Ośrodka Zapasowego 29 DP wchodzących OK III. Przewieziony transportem kolejowym do Lwowa, wziął czynny udział w obronie Lwowa w okresie 12 - 22 września 1939 roku.

Formowanie i zmiany organizacyjne pułku[edytuj | edytuj kod]

Po zmobilizowaniu w ramach mobilizacji alarmowej jednostek 29 Dywizji Piechoty i jej wyjeździe na front w zmobilizowanych pułkach pozostały nadwyżki rezerwistów z których w Kadrze Zapasowej Piechoty Grodno zmobilizowano bataliony marszowe dla 41 i 76 pułku piechoty. Natomiast z przybywających rezerwistów w ramach mobilizacji powszechnej w KZP Grodno utworzono Ośrodek Zapasowy 29 DP. Z tych pododdziałów na rozkaz dowódcy OK III gen. bryg. Józefa Olszyny-Wilczyńskiego rozpoczęto od 7 września tworzenie improwizowanych jednostek piechoty do obrony umocnień obszaru Grodna i Wilna. Zgodnie z tym utworzono improwizowany związek taktyczny nazywany Obszarem Warownym "Grodno” lub Grupą „Grodno” pod faktycznym dowództwem płk. dypl. Bohdana Hulewicza. Wchodzący w skład grupy 3 pułk piechoty (zwany też „grodzieńskim”) utworzono w następujący sposób:

  • dowództwo pułku z nadwyżek 76 pp,
  • kwatermistrzostwo z nadwyżek 41 pp,
  • I batalion z batalionu marszowego 41 pp zmobilizowanego 5 września przez KZP Grodno w I rzucie mobilizacji powszechnej, którego skład osobowy został zwiększony (zbliżony do etatu batalionu liniowego),
  • II batalion z nadwyżek 41 pp ze składu OZ 29 DP,
  • III batalion piechoty z batalionu marszowego 76 pp zmobilizowanego 5 września przez KZP Grodno w I rzucie mobilizacji powszechnej, którego skład osobowy został zwiększony (zbliżony do etatu batalionu liniowego)[1].

Dowódcą pułku mianowano ppłk. Stefana Mrozka. Pułk został praktycznie sformowany 10 września 1939 roku. Pułk nie posiadał pododdziałów specjalnych, broni ppanc., posiadał braki w zespołowej broni strzeleckiej rkm, ckm, granatnikach, moździerzach. W wyposażeniu bojowym nie posiadał hełmów, częściowo łopatek piechoty, częściowo bagnetów, brakowało masek pgaz., opatrunków, kuchni polowych, mundury stare z użytku bieżącego, częściowo czapki garnizonowe z otokami. Część rezerwistów wywodziła się ze starych roczników pełniących służbę czynną w latach dwudziestych, nie obeznanych z bronią nowszych systemów. Bataliony zmobilizowane jako marszowe na swój pierwotny stan otrzymały wyposażenie ze składnic mobilizacyjnych nieco lepsze. W niektórych kompaniach nie wszyscy żołnierze posiadali karabiny[2].

Działania bojowe 3 pułku piechoty OW "Grodno"[edytuj | edytuj kod]

3 pułk piechoty OW Grodno został przewieziony z Grodna do Lwowa transportem kolejowym w dniach 10-13 września 1939 roku. Po rozładowaniu z transportu kolejowego w Barszczowicach przemieszczono go w dniach 12-13 września na odcinek południowy obrony Lwowa. Dowództwo tego odcinka objął dowódca pułku ppłk S. Mrozek, obronę na odcinku południowym zajęły II i III bataliony 3 pułku grodzieńskiego. Sztab mieścił się w koszarach Korpusu Kadetów Nr 1. Pułk był wspierany przez 42 dal i jedną z baterii 33 pal. Na pozycjach obronnych na odcinku południowym prowadzone były walki patroli, pozycje pułku były ostrzeliwane przez artylerię niemiecką, atakowane przez lotnictwo niemieckie działania te przysparzały strat pododdziałom pułku. 17 września prowadzono dwa lokalne natarcia siłą dwóch i jednej kompanii celem poprawy położenia i opanowania ważnych ogniowo punktów terenowych[3]. W dniach 18-20 września toczono dalszą walkę patroli z obsadą niemiecką z jednostek 2 Dywizji Górskiej. Kompanie 3 pułku grodzieńskiego osłaniały rozpoznawcze wypady wileńskiego dywizjonu kawalerii na tyły oblegających Lwów jednostek niemieckich. W dniach 21-22 września na odcinku pułku doszło do potyczek z sowiecką piechotą i kawalerią stwierdzono odwrót jednostek niemieckich. Doszło też do rozbrajania pododdziałów i żołnierzy, w tym 7 kompanii strzeleckiej przez piechotę bolszewicką i dezercję na stronę wojsk ACz. 22 września w związku z kapitulacją Lwowa i jego garnizonu i 3 pułk grodzieński zaprzestał działań bojowych.

Obsada personalna 3 pułku piechoty Grupy Grodzieńskiej[edytuj | edytuj kod]

dowództwo i pododdziały specjalne
  • dowódca pułku – ppłk piech. Stefan Mrozek[4] (81 pp)
  • dowódca kompanii gospodarczej – ppor. piech. rez. Jan Karol Musiał[5] (81 pp) †1940 Charków[6]
  • dowódca plutonu łączności – por. piech. rez. Zbigniew Gądzikiewicz[5] †1940 Charków[7]
  • dowódca plutonu pionierów – ppor. geogr. rez. Dominik Jakubiszyn[5] †1940 Charków[8]
  • dowódca I batalionu -
  • dowódca II batalionu – mjr kontr. piech. Mikołaj Rybaczuk[9] (41 pp)
    • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. piech. rez. Wincenty Banaś[10][a]
    • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – por. piech. rez. Bolesław Adamkowski[13][b]
    • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – ppor. Władysław Nazarewicz[10]
    • dowódca 2 kompanii km – por. Jan Handerek[10]
  • dowódca III batalionu – kpt. piech. Józef Antoni Ruschar vel Ruszar[4][c] (41 pp) †1940 Charków[19]
    • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – por. piech. rez. Stefan Jaskłowski[5][d] (76 pp) †1940 Charków[21]
    • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. piech. rez. Jan Andruszkiewicz[5] (76 pp) †1940 Charków[22]
    • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. piech. rez. Wacław Walenty Kąkolecki[5][e]
    • dowódca 3 kompanii km – por. piech. rez. Kazimierz Laskowski[5][f] (76 pp) †1940 Charków[25]
  • dowódca kompanii specjalnej – ppor. piech. rez. Jan Żukowski[5] (76 pp) †1940 Charków[26]


Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. por. piech. rez. Wincenty Banaś ur. 20 czerwca 1905 we wsi Pożogi, w powiecie stopnickim, w rodzinie Tomasza[11]. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 462. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[12].
  2. por. piech. rez. Bolesław Adamkowski ur. 26 listopada 1908 we wsi Zawady powiatu sierpeckiego, w rodzinie Stanisława[14]. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1938 i 329. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[15].
  3. kpt. piech. Józef Antoni Ruschar vel Ruszar ur. 18 marca 1898 w Mszanie Dolnej. W kwietniu 1933 został przeniesiony z 66 pp do KOP[16]. 12 marca 1934 ogłoszono sprostowanie imion i nazwiska z „Józef Ruszar” na „Józef Antoni Ruschar”[17]. W marcu 1939 pełnił służbę w 41 pp w Suwałkach na stanowisku dowódcy 2. kompanii karabinów maszynowych[18].
  4. por. piech. rez. Stefan Jaskłowski ur. 1 września 1910. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1938 i 453. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[20].
  5. por. piech. rez. Wacław Walenty Kąkolecki ur. 4 lipca 1907. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1937 i 116. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[23].
  6. por. piech. rez. Kazimierz Laskowski ur. 16 lutego 1907. Na stopień porucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1938 i 307. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty[24].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]