Pułk Strzelców Pieszych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pułk Strzelców Pieszych
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca nie posiadał
Patron nie posiadał
Tradycje
Nadanie sztandaru nie posiadał
Dowódcy
Pierwszy ppłk dypl. Zenon Wzacny
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
bitwa pod Tomaszowem Lubelskim
Organizacja
Dyslokacja Rembertów
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa
Bitwa tomaszow lub 1.png

Pułk Strzelców Pieszych[a] (p. strz. piesz.[b]) – zmotoryzowany oddział piechoty Wojska Polskiego.

Historia pułku[edytuj | edytuj kod]

Pułk Strzelców Pieszych został sformowany w Rembertowie na podstawie rozkazu Departamentu Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych L.8063/Org.Tjn.39 z lipca 1939 roku, w składzie Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej, jako jednostka organizacyjna piechoty, a organiczny pluton czołgów rozpoznawczych pułku, jako jednostka organizacyjna broni pancernych[1].

Jednostka organizowana była od podstaw, na bazie Centrum Wyszkolenia Piechoty i jego batalionu manewrowego (3 Batalion Strzelców). W pierwotnych założeniach, to właśnie 3 Batalion Strzelców miał zostać zmotoryzowany i występować w podwójnej roli - batalionu manewrowego CWPiech. i batalionu piechoty brygady pancerno-motorowej.

Do organizacji pułku przystąpiono w oparciu o etat pokojowy, wzorowany na etacie obowiązującym w pułkach 10 Brygady Kawalerii. W drugiej połowie sierpnia 1939 roku opracowany został etat wojenny oddziału, większy o 1/4 od etatu pokojowego. Odpowiedzialnym za organizację jednostki został komendant CWPiech., generał brygady Bruno Olbrycht. Na dowódcę pułku i jego zastępcę wyznaczeni zostali wykładowcy centrum, podpułkownicy Zenon Wzacny i Otton Zieliński.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku pułk walczył w składzie macierzystej Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej.

 Osobny artykuł: bitwa pod Tomaszowem Lubelskim.

Organizacja wojenna i obsada personalna pułku[edytuj | edytuj kod]

dowództwo

  • dowódca – ppłk dypl. Zenon Wzacny (1896-1956)
  • I zastępca dowódcy - ppłk Otton Włodzimierz Zieliński
  • oficer sztabowy („ukryty dowódca batalionu”) - mjr Henryk Otton Jiruszka
  • adiutant - por. Czesław Kazimierz Radomiński
  • oficer informacyjny - kpt. Konstanty Gębalski[3]
  • oficer ordynansowy - por. rez. Władysław Piotrowski
  • kwatermistrz – mjr Włodzimierz Andrzej Latawiec
    • oficer ewidencji personalnej - kpt. Ludwik Wiśniewski
    • oficer techniczny - kpt. br. panc. Bronisław Piotrowski († 18 IX 1939, Tomaszów)
    • naczelny lekarz - por. lek. mgr Antoni Kopeć
    • płatnik - por. int. Piotr Paciorek
    • dowódca plutonu technicznego - NN
    • dowódca plutonu gospodarczo-transportowego - NN
  • dowódca kompanii rozpoznawczej – kpt. Józef Horodyski
  • dowódca plutonu motocyklistów – por. Władysław Kozal (ranny 18 IX 1939, Tomaszów)
  • dowódca plutonu kolarzy – por. Stefan Malanek
  • dowódca plutonu czołgów rozpoznawczych TKS – por. br. panc. Mikołaj Murowicki

1 kompania strzelców

  • dowódca – kpt. Roman Lech Kania
  • dowódca I plutonu – ppor. Aleksander Sinnicki
  • dowódca II plutonu - por. Gereon Grzenia-Romanowski
  • dowódca III plutonu – ppor. rez. Włodzimierz Skolimowski

2 kompania strzelców

  • dowódca – por. Antoni Albin Smoczkiewicz
  • dowódca I plutonu - ppor. rez. Stanisław Sosnowski
  • dowódca II plutonu – ppor. Czesław Rakowski
  • dowódca III plutonu – ppor. rez. Stanisław Janczykowski

3 kompania strzelców

  • dowódca 3 kompanii – por. Marian Karol Woźniak
  • dowódca I plutonu – ppor. Gerard Nowicki († w 1944 roku)
  • dowódca II plutonu – ppor. Stanisław Krystek (ranny 9 IX 1939)
  • dowódca III plutonu - ppor. rez. Kazimierz Malanowski[4]

4 kompania strzelców

  • dowódca 4 kompanii – por. Ludwik Karol Drąg (ranny 18 IX 1939, Tomaszów Lubelski)
  • dowódca I plutonu - ppor. Edward Weber
  • dowódca II plutonu – ppor. Alfons Pronobis (ranny 8 IX 1939)
  • dowódca III plutonu – ppor. rez. Henryk Zadrożny

kompanii ciężkich karabinów maszynowych i broni towarzyszącej

  • dowódca – kpt. Józef Chlipała
  • dowódca I plutonu ckm - ppor. Mieczysław Franciszek Wroński
  • dowódca II plutonu ckm - ppor. rez. Stefan Maciesza († 18 IX, Tomaszów Lubelski)
  • dowódca III plutonu ckm - ppor. rez. Pisarski
  • dowódca IV plutonu ckm - ppor. rez. Sawicki
  • dowódca I plutonu moździerzy - ppor. Józef Marian Górski
  • dowódca II plutonu moździerzy - ppor. por. Henryk Szefer

pododdziały specjalne:

  • dowódca plutonu przeciwpancernego - por. Adam Szuba
  • dowódca plutonu pionierów - por. Jan Kolenda
  • dowódca plutonu łączności - por. Franciszek Sitarz

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W rozkazach organizacyjnych Ministerstwa Spraw Wojskowych podawana jest nazwa „pułk strzelców pieszych”, bez numeru „1”[1]
  2. 9 sierpnia 1939 roku gen. bryg. Bronisław Regulski rozkazem L.dz.10198/Org.Tjn. ustalił dla pułku strzelców pieszych skrót nazwy „p.strz.piesz.”[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zarzycki 1995 ↓, s. 265.
  2. Kuchciak 2017 ↓, s. 169.
  3. Zaleski 1988 ↓, s. 284, autor w ogóle nie wymienia nazwiska kapitana Konstantego Gębalskiego, natomiast podaje, że oficerem informacyjnym był kpt. Ludwik Wiśniewski.
  4. Zaleski 1988 ↓, s. 285, autor podaje, że por. Malanowski miał na imię Szymon.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Michał Kuchciak. Nieznane relacje dotyczące Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej w 1939 roku. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 4 (262), s. 152-176, 2017. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. ISSN 1640-6281. 
  • Ludwik Głowacki: Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Wyd. 2. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1986. ISBN 83-222-0377-2.
  • Stefan Rowecki: Wspomnienia i notatki autobiograficzne (1906-1939). Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, 1988. ISBN 83-07-01547-2.
  • Wacław Zaleski: W Warszawskiej Brygadzie Pancerno-Motorowej 1939. Z dziejów 1 Pułku Strzelców Konnych. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1988. ISBN 83-11-07460-7.
  • Piotr Zarzycki: Plan mobilizacyjny „W”. Wykaz oddziałów mobilizowanych na wypadek wojny. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1995. ISBN 83-85621-87-3.