69 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 69 Pułku Piechoty II RP. Zobacz też: 69 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 69.
69 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 11 listopada[1]
Nadanie sztandaru 30 maja 1929
Rodowód 11 Pułk Piechoty Wielkopolskiej
Kontynuacja 17 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Ostatni płk dypl. Stanisław Dworzak
Działania zbrojne
powstanie wielkopolskie; wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa
Organizacja
Dyslokacja Gniezno
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty
Bitwa lomianki 1939.png

69 Pułk Piechoty (69 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

23 lutego 1919 z wielkopolskich oddziałów powstańczych: batalionu – śremskiego, jarocińskiego, koźmińskiego i 1 pp z powiatu rawickiego powstał 11 Pułk Strzelców Wielkopolskich. Bataliony powstańcze wywodziły się ze sformowanych w listopadzie 1918 kompanii bezpieczeństwa. 3 maja 1919 gen. piech. Józef Dowbor-Muśnicki rozkazem nr 119 zatwierdził dzień 19 marca (św. Józefa) świętem pułkowym dla 11 Pułku Strzelców Wielkopolskich (później zmieniono datę święta na 11 listopada). 5 lutego 1920 oddział przemianowany został na 69 Pułk Piechoty[2].

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 69 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr VII[3] w Gnieźnie[4]. Wchodził w skład 17 Dywizji Piechoty[2].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 69 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[5]. W tym czasie wprowadzono też dodatkowo kompanię karabinów maszynowych. Stan pułku powiększył się o 4 oficerów, 13 podoficerów, 1200 szeregowców i 12 karabinów maszynowych[6].Wprowadzono też dodatkowo kompanię cyklistów. Stan pułku powiększył się o kolejnych 5 oficerów, 16 podoficerów, 140 szeregowców[6].

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj]

W czasie wojny obronnej 1939 pułk walczył w składzie 17 Dywizji Piechoty w ramach Armii Poznań[2].

Strzelcy wielkopolscy[edytuj]

Dowódcy pułku
  • ppłk Wacław Kluczyński (1923)
  • płk dypl. Stanisław Dworzak (4 VI 1935 – 1939)[7]
Zastępcy dowódcy pułku
Oficerowie pułku
Obsada personalna pułku w 1924 roku
  • dowódca – p.o. ppłk Wacław Kluczyński
  • zastępca dowódcy – ppłk Franciszek Tomek
  • kwatermistrz – mjr Wacław Szyller
  • dowódca I batalionu – mjr Bolesław Ludwik Żurakowski
  • dowódca II batalionu – mjr Edward Senk
  • dowódca III batalionu – mjr Stefan Płochowski

Obsada personalna we wrześniu 1939[8]

  • dowódca – płk dypl. Stanisław Dworzak
  • I adiutant – kpt. Stanisław Zygmunt
  • II adiutant – ppor, rez. Antoni Turkowski
  • oficer informacyjny – por. Bronisław Biegański
  • oficer łączności – kpt. Teodor Charoński
  • kwatermistrz – kpt. Józef Kostrzewski
  • oficer płatnik– ppor. rez. Adam Krantz
  • oficer żywnościowy – por. rez. Piotr Siwiński
  • naczelny lekarz – mjr lek. med. Józef Pajzderski
  • kapelan – ks. kap. Janusz Kompf
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – kpt. Wacław Olszak
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. Jan Radzimiński
  • dowódca kompanii zwiadowców – por. Tadeusz Wiewiórkowski
  • dowódca kompanii technicznej – N.N.
  • dowódca kompanii gospodarczej – por. Franciszek Olejnik
  • dowódca plutonu pionierów – por. Kazimierz Nowakowski
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Stranisław Kaszowski
  • dowódca I batalionu – mjr Stanisław Maydanowicz
  • adiutant batalionu – ppor. Stanisław Grygiel
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – por. Ignacy Tyczyński
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Antoni Karabuła
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Kazimierz Kubisz
  • dowódca 1 kompanii cekaemów – kpt. Kazimierz Lichodziejewski
  • dowódca II batalionu – mjr Antoni Chudzikiewicz
  • adiutant batalionu – por. Andrzej Mańkowski
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Stefan Kępa
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – por. Edward Rost
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – por. Maksymilian Marciniak
  • dowódca 2 kompanii cekaemów – por. Piotr Wyżliński
  • dowódca III batalionu – kpt. Józef Luśniak
  • adiutant batalionu – ppor. Wojciech Kowalski
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – ppor. Aleksander Sprada
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – kpt. Józef Burzyński
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – ppor. Kazimierz Bigoszewski
  • dowódca 3 kompanii cekaemów – por. Józef Chmielecki


Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918–1920

Spis utworzony na podstawie „Zarys historji wojennej 69–go pułku piechoty” s. 28.

Order Virtuti Militari
sierż. sztab. Władysław Adamski
ppor. Ignacy Busza
mjr Stefan Chosłowski
st. szer. Stanisław Dolata
kpr. Jan Pawlak
kpr. Antoni Rzepczyk
ppor. Stefan Słabęcki
plut. Józef Sobota
sierż. Ignacy Synowiec
sierż. Marcin Waściński

Symbole pułku[edytuj]

Sztandar
Nadanie chorągwi i zatwierdzenie jej wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1928, nr 31, poz. 340. Chorągiew ufundowało społeczeństwo Gniezna. Wręczył go pułkowi 30 maja 1929 w Gnieźnie prezydent RP Ignacy Mościcki[2]. Obecnie sztandar znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[2].

Odznaka
Zatwierdzona Dz. Rozk. MSWojsk. nr. 23, poz. 260 z 23 sierpnia 1928 roku. Odznaka ma kształt krzyża o ramionach emaliowanych w kolorze granatowym z żółtym obrzeżem. Na ramionach wpisano dawne i obecne numery i inicjały 11 PSW 69 P.P. oraz datę jego powstania 11.XI.1918. W środku krzyża godło wz. 1927 na czerwonym tle w otoku złotego wieńca laurowego. Między ramionami krzyża umieszczono herby miejscowości: Śremu, Rawicza, Jarocina, Koźmina. Oficerska - jednoczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana. Wymiary: 40x40 mm. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[4].

Przypisy

  1. Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 16 z 19 maja 1927 roku
  2. a b c d e Satora 1990 ↓, s. 132.
  3. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  4. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 115.
  5. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  6. a b Jagiełło 2007 ↓, s. 65-67.
  7. a b Nowi dowódcy i zastępcy dowódców pułków. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 155 z 11 lipca 1935. 
  8. Janicki 2017 ↓, s. 64.

Bibliografia[edytuj]