68 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
68 Pułk Piechoty
10 pułk Strzelców Wielkopolskich
Ilustracja
Historia
Państwo

 II Rzeczpospolita

Sformowanie

1919

Rozformowanie

1939

Tradycje
Święto

16 sierpnia

Nadanie sztandaru

1919 i 1928

Rodowód

1 Pułk Rezerwowy Strzelców Wielkopolskich
10 pułk Strzelców Wielkopolskich

Kontynuacja

17 Brygada Zmechanizowana

Dowódcy
Ostatni

płk dypl. Adolf Tytus Nykulak

Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
bitwa nad Wkrą (14–18 VIII 1920)
bitwa pod Przemiarowem (19 VIII 1920)
bitwa nad Niemnem (20–26 IX 1920)
kampania wrześniowa
bitwa nad Bzurą (9–18 IX 1939)
Organizacja
Dyslokacja

Krotoszyn
Września[1], Jarocin

Rodzaj sił zbrojnych

wojsko

Rodzaj wojsk

piechota

Podległość

3 Dywizja Strzelców Wielkopolskich
17 Wielkopolska Dywizja Piechoty

68 Pułk Piechoty (68 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie pułku i działania wojenne w latach 1919-1920[edytuj | edytuj kod]

21 stycznia 1919 w Poznaniu, w koszarach na Jeżycach rozpoczęto formowanie 1 pułku rezerwowego Strzelców Wielkopolskich. Pod tą nazwą brał udział w walkach powstańczych w ramach 3 Dywizji Strzelców Wielkopolskich.

9 marca 1919 z Poznania do Sądowej Wiszni wyjechała kompania ochotnicza pod dowództwem ppor. Jana Ciaciucha. Kompania wzięła udział w wojnie z Ukraińcami. 6 sierpnia 1919 powróciła do Wielkopolski i wcielona została do 9 pułku Strzelców Wielkopolskich[2].

15 marca 1919 jednostka przemianowana została na 10 pułk Strzelców Wielkopolskich[3]. 5 maja 1919 wymaszerował na front wielkopolski. 22 czerwca 1919 pułk wyjechał koleją z Szubina do Bóbrki w Małopolsce Wschodniej. W nocy z 27 na 28 czerwca pułk rozpoczął natarcie na Brzeżany, które zajął 29 czerwca. 17 lipca oddział zajął Husiatyn i przedmoście na wschodnim brzegu Zbrucza. 19 września 1919 jednostka powróciła do Krotoszyna[4]. W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Poznaniu[5]. 1 lutego 1920 jednostka otrzymała nazwę – 68 pułk piechoty. Jednocześnie 3 Dywizja Strzelców Wielkopolskich przemianowana została na 17 Wielkopolską Dywizji Piechoty. W składzie tej dywizji pułk pozostawał do 1939. Następnego dnia pułk wyjechał do Mołodeczna, na front litewsko-białoruski by wziąć udział w wojnie z bolszewikami.

16 sierpnia, na początku Bitwy Warszawskiej, pułk w ciężkich walkach zdobył Nasielsk. 18 grudnia 1920 pułk powrócił do Wielkopolski.

Mapy walk pułku[edytuj | edytuj kod]

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Order Virtuti Militari
Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari[6]
kpt. Edward Banaszak sierż. Franciszek Byczyński st. szer. Wawrzyn Dyczek
kpr. Stanisław Gawron st. szer. Ludwik Giszczyński st. szer. Leopold Gołąbek
kpt. Andrzej Kopa sierż. Stanisław Kordus sierż. Kazimierz Lis
ppor. Aleksander Jan Mroczkowski ś.p. kpr. Włodzimierz Miklaszewski nr 4770 mjr Wincenty Nowaczyński
sierż. Franciszek Paczkowski szer. Stanisław Świejkowski ś.p. kpt. Wojciech Wężyk
ś.p. por. Mieczysław Wieczorek ś.p. chor. Nepomucen Wieczorek

Ponadto 32 oficerom i 67 szeregowych zostało odznaczonych Krzyżem Walecznych[6].

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

17 DP w 1938.jpg
W Jarocinie stacjonował II batalion[7]

7 września 1922 dowódca OK VII, gen. Kazimierz Raszewski pożegnał pułk, który opuścił Poznań i udał się do garnizonu we Wrześni[8] (II batalion piechoty stacjonował od 1933 w Jarocinie)[9]. W październiku tego w jednostce przeprowadzona została częściowa demobilizacja. Kadra batalionu zapasowego stacjonowała w Koninie[10].

W maju 1926 podczas zamachu stanu pułk opowiedział się po stronie rządowej i wziął udział w walkach.

 Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

19 maja 1927 Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 16 sierpnia, jako datę święta pułkowego[11]. Pułk obchodził swoje święto w rocznicę zdobycia Nasielska w 1920 [12].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 68 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[13]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[14]. W pułku zorganizowano też specjalną kompanię dla opóźnionych, która szkoliła rekrutów dla potrzeb całego DOK. Żołnierze ci wcześniej z różnych przyczyn opóźnili swoje stawiennictwo w macierzystej jednostce[15].

W sierpniu 1939 pułk uczestniczył w manewrach 17 DP w rejonie Iwno-Kostrzyn. W nocy z 22 na 23 sierpnia wszystkie oddziały odwołano do garnizonów, a 24 sierpnia o godz. 4 do dywizji przyszedł rozkaz o rozpoczęciu mobilizacji.

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939[16][a]
Stanowisko Stopień, imię i nazwisko
dowódca pułku płk dypl. Adolf Tytus Nykulak
I zastępca dowódcy ppłk Jan Witold Sokołowski
adiutant kpt. Aleksander Salwa
starszy lekarz mjr dr Ryszard Henryk Jawiński
młodszy lekarz vacat
II zastępca dowódcy (kwatermistrz) mjr Alfons Kubosz
oficer mobilizacyjny kpt. adm. (piech.) Walenty Stachowicz
z-ca oficera mobilizacyjnego por. Stanisław Teodor Strupczewski
oficer administracyjno-materiałowy kpt. Jan Józef Świdowski
oficer gospodarczy por. int. Feliks Drabczyk
oficer żywnościowy vacat
oficer taborowy[b] kpt. Julian Rupert Judziński
kapelmistrz ppor. adm. (kapelm.) Kazimierz Donaj
dowódca plutonu łączności por. Władysław Skrzydło
dowódca plutonu pionierów por. Zygmunt Barciszewski
dowódca plutonu artylerii piechoty kpt. art. Ludwik Głowacki
dowódca plutonu ppanc. por. Czesław Zygmunt Falak
dowódca oddziału zwiadu ppor. Rudolf Józef Turber
I batalion
dowódca batalionu mjr Stanisław Culic
dowódca 1 kompanii por. Leon Zygarek
dowódca plutonu ppor. Kazimierz I Nowak
dowódca plutonu ppor. Stanisław Czernicki
dowódca 2 kompanii kpt. dypl. Edmund Ginalski
dowódca plutonu ppor. Karol Edmund Wojtczak
dowódca plutonu ppor. Władysław Tadeusz Mossakowski
dowódca 3 kompanii por. Walerian Chaja
dowódca plutonu por. Franciszek Hybza
dowódca plutonu por. Lucjan Adam Gmachowski
dowódca plutonu ppor. Władysław Łazuta
dowódca 1 kompanii km kpt. Stanisław Marian Dębicki
dowódca plutonu por. Marian Feliks Duczmal
dowódca plutonu chor. Antoni Ciszak
II batalion
dowódca batalionu ppłk Ignacy Pilwiński
adiutant batalionu vacat
pomocnik dowódcy batalionu ds. gosp. kpt. Tadeusz Jan Pściuk
lekarz batalionu por. lek. Władysław Pabisiak
dowódca 4 kompanii kpt. Bronisław Magdziarski
dowódca plutonu ppor. Władysław Stanisław Janowski
dowódca plutonu ppor. Andrzej Wilhelm Gawliński
dowódca 5 kompanii kpt. Henryk Bronisław Przędziński
dowódca plutonu por. Szczepan Langner
dowódca 6 kompanii kpt. Walenty Fagasiński
dowódca plutonu ppor. Zbigniew Maksymilian Czerniak
dowódca plutonu ppor. Witold Karol Antoni Dreier
dowódca 2 kompanii km por. Kazimierz Bolesław Zaremba
dowódca plutonu ppor. Jerzy Karol Lewandowski
III batalion
dowódca batalionu vacat
dowódca 7 kompanii kpt. Hospod Feliks
dowódca plutonu ppor. Zbigniew Chechłowski
dowódca 8 kompanii kpt. Lucjan I Jankowski
dowódca plutonu ppor. Jan Kazimierz Szybczyński
dowódca 9 kompanii p o. por. Ignacy Rębiasz
dowódca 3 kompanii km por. Lech Józef Kantecki
dowódca plutonu por. Marian Heliodor Wabiszewski
dowódca plutonu ppor. Marian Ginter
Inne
na kursie por. Zbigniew Zygmunt Hirschfeld
obwodowy komendant PW nr 68 kpt. adm. (piech.) Jan Nycz
powiatowy komendant PW Września kpt. adm. (piech.) Łukasz Kowalski
powiatowy komendant PW Konin kpt. adm. (piech.) Juliusz Fetkowski

Kampania wrześniowa 1939[edytuj | edytuj kod]

Bitwa lomianki 1939.png
 Osobny artykuł: Kampania wrześniowa.

Początkowo 68 pułk piechoty (bez II batalionu) wraz z II dywizjonem 17 pułku artylerii lekkiej obsadził linię rzeczki Wrześnicy w rejonie Wrześni. Jednak już 1 września 1939 odszedł do miejscowości Staw – Wólka.

2 i 3 września pułk przemieścił się na linii Strzałkowo-Słupca – Ląd – Zagórów – Trabczyn i ostatecznie staje w lesie na zachód od Szetlewa. 4 i 5 września zatrzymał się w Dąbrowice – Częściowe. Jego batalion marszowy został zbombardowany we wsi Wilczna przez lotnictwo niemieckie. Poległo 26 żołnierzy. Następnie pułk odszedł nocnymi marszami w kierunku operacyjnym na Łęczycę. W nocy z 8 na 9 września oddziały pułku doszły bez większych strat w rejon zgrupowania. Po południu pułk wszedł do walki wraz z innymi jednostkami Armii „Poznań” w rejonie ŁęczycaPiątek. Uderzenie gen. Kutrzeby na lewe skrzydło nacierającej armii niemieckiej kompletnie ją zaskoczyło i odrzuciło nieprzyjaciela. Wieczorem pułk zajął wyznaczoną mu jako kierunek natarcia Górę św. Małgorzaty. 10 września pułk kontynuował pościg za nieprzyjacielem. Z marszu zajął Małachowice. 11 września poniósł znaczne straty w wyniku ponawiających się kontruderzeń niemieckich. W nocy z 12 na 13 września na rozkaz gen. Kutrzeby pułk przerwał natarcie i rozpoczął odejście na północny brzeg Bzury, a stamtąd – w ogólnym kierunku operacyjnym na Warszawę. W dniach 17 i 18 września pułk dostał się w okrążenie w rejonie Puszczy Kampinoskiej i poniósł ciężkie straty, głównie od ognia artyleryjskiego i zmasowanych nalotów. 23 września ocalałe elementy pułku (pod dowództwem mjr. Stanisława Culica) przebiły się do Warszawy i zostały włączone do broniących się tam jednostek. Pułk bronił stolicy aż do jej kapitulacji 28 września 1939.

Za bohaterskie czyny podczas w kampanii wrześniowej orderem Virtuti Militari zostało odznaczonych 15 żołnierzy pułku, a 60 otrzymało Krzyż Walecznych.

Struktura organizacyjna i obsada personalna we wrześniu 1939[18][19]
Stanowisko Stopień, imię i nazwisko
Dowództwo
dowódca pułku płk dypl. piech. Adolf Nykulak
I adiutant kpt. Lucjan Jankowski
II adiutant kpt. Aleksander Salwa
oficer informacyjny por. Zygmunt Barciszewski
oficer łączności por. Władysław Skrzydło
kwatermistrz kpt. Julian Ruper Judziński
oficer płatnik ppor. rez. Franciszek Jaworowski
oficer żywnościowy ppor. rez. Mieczysław Dylong
naczelny lekarz por. rez. Lek. Stanisław Jakubowski
kapelan ks. Jan Jankowski
I batalion
dowódca I batalionu mjr Stanisław Culic
adiutant batalionu ppor. rez. Józef Krzywania
dowódca 1 kompanii strzeleckiej ppor. rez. Stefan Czarliński
dowódca 2 kompanii strzeleckiej por. Franciszek Hybza
dowódca 3 kompanii strzeleckiej kpt. Bronisław Magdziarski
dowódca 1 kompanii ckm por. Marian Duczmal
II batalion
dowódca II batalionu ppłk Ignacy Pilwiński
adiutant batalionu ppor. rez. Antoni Dąbrowski
dowódca 4 kompanii strzeleckiej por. Ignacy Rębiasz
dowódca 5 kompanii strzeleckiej por. Szczepan Langner
dowódca 6 kompanii strzeleckiej ppor. Zbigniew Czerniak[c]
dowódca 2 kompanii ckm ppor. Jerzy Lewandowski
III batalion
dowódca III batalionu mjr Wojciech Krajewski
adiutant batalionu ppor. rez. Roman Ignacy Roszak
dowódca 7 kompanii strzeleckiej por. Walerian Chaja
dowódca 8 kompanii strzeleckiej ppor. Jan K. Szybczyński
dowódca 9 kompanii strzeleckiej ppor. rez. Henryk Rzeźnik
dowódca 3 kompanii ckm por. Lech Kantecki
pododdziały specjalne
dowódca kompanii gospodarczej por. rez. Franciszek Podemski
dowódca kompanii przeciwpancernej por. Czesław Falak
dowódca plutonu artylerii piechoty kpt. Ludwik Głowacki
dowódca kompanii zwiadowców ppor. Rudolf Turber
dowódca plutonu pionierów ppor. Zbigniew Chechłowski
dowódca plutonu przeciwgazowego ppor. Józef Michalak

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar

30 grudnia 1918 oddział Wojsk Polskich powiatu poznańskiego zachodniego otrzymał sztandar wykonany przez Zofię Plucińską i Wiktorię Wojciechowską z Lusówka. 1 stycznia 1919 sztandar został poświęcony w kościele św. Marcina w Konarzewie. 9 stycznia 1919 oddział kapitana Kopy złożył przysięgę na sztandar. 23 września 1919 sztandar, jako nieprzepisowy, został przekazany Sekcji Naukowej Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim celem złożenia w muzeum wojskowym. Był to pierwszy sztandar w Armii Wielkopolskiej[23].

4 lutego 1919 1 pułkowi rezerwowemu Strzelców Wielkopolskich uroczyście wręczono chorągiew ufundowaną przez pp. Wadzyńskich z Poznania, a żołnierze złożyli przysięgę[24].

28 maja 1928 we Wrześni Prezydent Prezydent RP Ignacy Mościcki wręczył pułkowi chorągiew, ufundowaną przez społeczeństwo powiatów wrzesińskiego, konińskiego, kolskiego i słupeckiego oraz miasta Wrześni. Na płatach chorągwi, wykonanej przez Zakład SS. Magdalenek w Warszawie, umieszczone zostały herby wymienionych miast powiatowych. Uroczystość wręczenia chorągwi połączona została z otwarciem „Domu Żołnierza”, ofiarowanego przez hr. Ponińską[9]. Orzeł sztandaru znajduje się obecnie w Muzeum Ziemi Sochaczewskiej[25]

Odznaka pamiątkowa

20 stycznia 1930 Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 68 Pułku Piechoty[26]. Odznaka ma kształt tarczy, pokrytej białą emalią ze złoconymi promieniami. Na tarczy czarny krzyż wielkopolski z nałożonym mieczem. Na mieczu znajduje się okrągła granatowo emaliowana tarcza z numerem „68” w otoku złotego wieńca laurowego. Większy wieniec, pokryty zieloną emalią, łączy trzy ramiona krzyża. Odznaka oficerska - dwuczęściowa, wykonana w srebrze, emaliowana. Na rewersie próba srebra, imiennik AN i nazwisko grawera NAGALSKI i SKA[1].

Strzelcy wrzesińscy[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Żołnierze 68 Pułku Piechoty (II RP).
Dowódcy pułku[27]
Zastępcy dowódcy pułku

Żołnierze 68 pułku piechoty – ofiary zbrodni katyńskiej[edytuj | edytuj kod]

Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej znajdują się między innymi w bazach udostępnionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[32] oraz Muzeum Katyńskie[33][d][e].

Nazwisko i imię stopień zawód miejsce pracy przed mobilizacją zamordowany
Badura Wincenty ppor. rez. nauczyciel szkoła powszechna Charków
Bielawski Konstanty[36] porucznik rez. student Katyń
Dobrogowski Tadeusz ppor. rez. nauczyciel Szkoła w Swarzędzu Katyń
Fetkowski Juliusz Karol kapitan żołnierz zawodowy powiatowy komendant PW Konin Charków
Hejnowicz Mieczysław ppor. rez. właściciel młyna Katyń
Jerzykiewicz Tadeusz ppor. rez. Charków
Kluczyński Wawrzyniec ppor. rez. prawnik Katyń
Małolepszy Franciszek ppor. rez. Charków
Matuszewski Kazimierz ppor. rez. leśnik, mgr Katyń
Purolczak Kazimierz[37] por. rez. nauczyciel Szkoła w Gruszczycach Katyń
Romanowicz Michał ppor. rez. Katyń
Rudner Władysław ppor. rez. Katyń
Rybarczyk Stefan ppor. rez. nauczyciel kier. szkoły w Gosławicach Charków
Rynglewski Jan ppor. rez. nauczyciel Szkoła w Czarnkowie Katyń
Spes Piotr Kazimierz por. w st. sp Katyń
Wituła Józef ppor. rez. nauczyciel szkoła w Nowej Wsi Podgórnej Katyń
Wojtczak Karol Edmund[38] ppor. żołnierz zawodowy Katyń
Wolniewicz Józef ppor. rez. handlowiec Katyń
Siemiątkowski Kazimierz ppor. rez. prokurent Bank Rolny w Poznaniu Charków
Tyborowski Zygmunt ppor. rez. lekarz Charków
Rozwadowski Władysław BLK

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Tradycje pułku kultywuje 17 Wielkopolska Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Józefa Dowbor-Muśnickiego.

We Wrześni, miejscu stacjonowania pułku w latach 1922–1939, jednostkę upamiętnia:

W innych miejscowościach:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[17].
  2. Oficer taborowy był jednocześnie dowódcą kompanii gospodarczej.
  3. Podporucznik Zbigniew Maksymilian Czerniak, urodzony 23.07.1912 r. Mianowany podporucznikiem piechoty ze starszeństwem z dniem 15.10.1935 r. i wcielony do 14 pułku piechoty, w którym dowodził plutonem w 2 kompanii strzeleckiej. Następnie przeniesiony do 68 pp. W czasie kampanii wrześniowej dowodził 6 kompanią 68 pułku piechoty. Poległ od pocisku karabinowego w dniu 19.09.1939 r. w Puszczy Kampinoskiej, w pobliżu wsi Zamość. Spoczywa w kwaterze wojennej cmentarza w Kampinosie. W listopadzie 1966 roku za całokształt walk stoczonych podczas kampanii 1939 r. odznaczony został pośmiertnie Krzyżem Walecznych[20][21][22].
  4. Jeśli nie zaznaczono inaczej, miejsce służby żołnierzy zawodowych przed mobilizacją podano za: Ryszard Rybka, Kamil Stepan; Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939[34].
  5. Jeśli nie zaznaczono inaczej, informacje o żołnierzach znajdujących się na Białoruskiej Liście Katyńskiej pochodzą z książki: Maciej Wyrwa; Nieodnalezione ofiary Katynia? : lista osób zaginionych na obszarze północno-wschodnich województw II RP od 17 września 1939 do czerwca 1940[35].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 114.
  2. Plasota 1929 ↓, s. 9-10.
  3. Plasota 1929 ↓, s. 10.
  4. Plasota 1929 ↓, s. 12.
  5. Odziemkowski 2010 ↓, s. 226.
  6. a b Plasota 1929 ↓, s. 27.
  7. Zdjęcie koszar z 2010
  8. Żołnierz Wielkopolski Nr 22 z 21 września 1922 r.
  9. a b Satora 1990 ↓, s. 131.
  10. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  11. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 , poz. 174.
  12. Plasota 1929 ↓, s. 22.
  13. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  14. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  15. Jagiełło 2007 ↓, s. 67.
  16. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 627-628 i 680.
  17. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  18. Janicki 2017 ↓, s. 30.
  19. Rezmer 1992 ↓, s. 486-488.
  20. Ciesielski 2008 ↓, s. 295.
  21. Rybka i Stepan 2003 ↓, s. 9.
  22. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 102, 628.
  23. Rozkaz dzienny Nr 227 Dowództwa Głównego Sił Zbrojnych Polskich w byłym zaborze pruskim z 23 września 1919 .
  24. Plasota 1929 ↓, s. 7-8, 22.
  25. Satora 1990 ↓, s. 132.
  26. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 3 z 20 stycznia 1930 , poz. 25.
  27. Prugar-Ketling (red.) 1992 ↓, metryka.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 , s. 544.
  29. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 35 z 8 kwietnia 1924 roku, s. 191.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 , s. 274.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 , s. 335.
  32. Katyń – miejsca pamięci. [dostęp 2022-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-12-19)].
  33. Muzeum Katyńskie – Księgi Cmentarne.
  34. Rocznik oficerski 1939 ↓.
  35. Wyrwa 2015 ↓.
  36. Księgi Cmentarne – wpis 189.
  37. Księgi Cmentarne – wpis 3018.
  38. BETA Księgi Cmentarne, www.ksiegicmentarne.muzeumkatynskie.pl [dostęp 2022-02-25].
  39. Sekcja historyczna. Wrzesiński Ośrodek Kultury. [dostęp 2018-02-06]. (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w wojsku polskim 1935 - 1939. Warszawa: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2003. ISBN 978-83-7188-691-1.
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939: stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Księgarnia Akademicka Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2006. ISBN 83-7188-899-6.