32 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 32 Pułku Piechoty okresu II RP. Zobacz też: 32 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 32.
32 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 11 listopada
Nadanie sztandaru 11 listopada 1922
Rodowód 8 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy ppłk Jan Szyszkowski
Ostatni płk Stefan Zając
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Twierdza Modlin
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 8 Dywizja Piechoty
32pp 1.png
Obrona modlina 1939.png

32 Pułk Piechoty (32 pp) – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Pułk stacjonował w Modlinie[1], a jego III batalion piechoty w Działdowie[2]. W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie 8 Dywizji Piechoty (Armia „Modlin”)[2]. W czasie mobilizacji pułk sformował cztery bataliony marszowe (IV-VII), które stanowiły załogę Twierdzy Modlin i wzięły udział w jej obronie.

Organizacja pułku[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 1918 roku z polecenia Rady Regencyjnej przybył do Dowództwa XII Okręgu Wojskowego w Ciechanowie pułkownik Jan Szyszkowski wraz z grupą oficerów w celu zorganizowania pułku[3]. Początkowo komisje werbunkowe spotkały się z niechęcią obywateli. Dopiero po 11 listopada nastąpiło samorzutne rozbrajanie Niemców w obwodach okręgu (ciechanowskim, mławskim, pułtuskim, przasnyskim, sierpeckim, makowskim, lipnickim i rypińskim). Nowym organizatorem pułku został płk Milewski. Do pułku masowo wstępowali ochotnicy zorganizowani w POW. W ciągu kilku tygodni udało się zorganizować trzybatalionowy pułk. 15 grudnia została odprawiona w kościele garnizonowym Msza Św. a żołnierze złożyli ślubowanie: „kraju ojczystego i dobra narodowego do ostatniej kropli krwi bronić”[4]. Pod koniec grudnia dwie kompanie marszowe zostały wysłane na front małopolski. 13 stycznia 1919 I i II batalion, uzupełnione o dwie kompanie karabinów maszynowych i tabor, zostały przetransportowane w rejon Małkini i Czyżewa a stąd, po krótkim dalszym szkoleniu, w rejon Włodzimierza Wołyńskiego na front polsko-ukraiński. Pułk wszedł w skład Dywizji Litewsko-Białoruskiej a dowodził nim ppłk Jan Sandecki. W Ciechanowie pozostał zalążek III batalionu pod dowództwem mjr. Dąb-Biernackiego.

Pułk w walkach o granice[edytuj | edytuj kod]

Swój chrzest ogniowy II batalion przeszedł 27 stycznia 1919 nad rzeką Ług w okolicach Włodzimierza, broniąc przedmościa we wsi Zimno. Nieprzyjaciel cofnął się w popłochu na odległość ponad 40 km. W tym czasie I batalion, będący dotychczas w odwodzie zajął Turzysk. 4 lutego, działając w grupie ppłk. Sandeckiego, pułk otrzymał rozkaz zajęcia stacji Kowel, po opuszczeniu jej przez oddziały niemieckie. Działając z Kowla na linii kolejowej Kowel – Hołoby, przy użyciu pociągu pancernego „Gwiazda Przewodnia”, w dniach od 5 lutego zdobył Hołoby, następnie Powórsk i dotarł do zachodniego brzegu Stochodu (Stochidu).

W nocy z 9 na 10 lutego II batalion zrobił wypad do Maniewicz, zajętych przez wojska sowieckie, zajął stację kolejową, zdobył kompletny pociąg sanitarny, olbrzymie składy i zapasy wojenne. Wywożenie materiałów trwało dzień i noc przez kilka dób. Nieprzyjaciel cofnął się do Czartoryska. I batalion będący w odwodzie, po zakończeniu operacji w Maniewiczach, obsadził Hołoby a w czasie wypadu na Świdniki i Perespę również zdobył wiele zapasów wojennych.

Wojska ukraińskie zagrożone z jednej strony przez wojska sowieckie, z drugiej przez II batalion nie podejmowały już żadnych akcji w tym rejonie i pozostały na wschodnim brzegu Styru. Z rozkazu gen. Babiańskiego obydwa bataliony połączyły się na odcinku Hołoby i od połowy kwietnia do połowy maja pełniły służbę czat. W związku z działaniem „grupy gen. Babiańskiego” w kierunku na Łuck, pułk (dalej w składzie dwóch batalionów) w brawurowym ataku z użyciem pociągu pancernego, zdobywał kolejno: Lubczę, Perespę i Rożyszcze. Stochód został całkowicie opanowany i ubezpieczony czatami. Na początku czerwca pułk został przesunięty pod Rafałówkę.

Otrzymał zadanie obrony przedmościa na Styrze, jedynej przeprawy przez rzekę na dużej przestrzeni. Zmieniające się bataliony utrzymały przedmoście co stanowiło podstawę do dalszych działań zaczepnych. W kolejnych dniach i miesiącach pułk wykonywał kolejne zadania: zdobył nieprzyjacielski tabor kolejowy w Połonnem, zajął prawie wszystkie miejscowości po obu stronach toru linii kolejowej Czartorysk – Antonówka, zdobył most kolejowy pod Antonówką oraz miejscowości położone nad Horyniem – Kryczylsk (gmina Stepań) i Stepań, po czym wycofał się w rejon Palicy. O utrzymanie stanowisk nad Horyniem i toru kolejowego do Sarn toczyły się jeszcze przez następne tygodnie wielokrotne potyczki z wojskami sowieckimi. W tym czasie przybyło uzupełnienie w postaci kompanii marszowych a dowództwo pułku objął ppłk Słupski. Po dalszych przegrupowaniach do 16 sierpnia zajmował pozycje nad Słuczą na południe od Sarn po czym został zluzowany i odszedł na odpoczynek do Zambrowa po trzech tygodniach został przetransportowany do Warszawy.

III batalion pułku, organizowany w Ciechanowie przez mjr. Dąb-Biernackiego, stał się w niedługim czasie silną jednostką bojową. Przetransportowany do Warszawy, po trzymiesięcznym pobycie, w czasie którego pełnił służbę garnizonową, został przetransportowany w rejon Nadwórny z zadaniem osłony granicy. Pod koniec stycznia 1920 został wysłany do Wilna a po dwóch tygodniach dołączył do macierzystego pułku w Nowych Trokach. Pułk wszedł w skład III Brygady 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej i skierowany został na linię demarkacyjną z Litwą[5].

Na początku marca został przerzucony na Polesie, nad dolny bieg Ptyczy i wszedł w skład 9 DP. W jej składzie brał udział w zwycięskim natarciu na Kalinkowicze a potem brał udział w wypadach na pozycje sowieckie aż po Owrucz. W pierwszej połowie maja dywizja, a z nią pułk, otrzymała zadanie osiągnięcia linii Dniepru. Począwszy od 7 maja do 11 maja rzeka została opanowana – III batalion osiągnął Horwal (miasteczko leżące przy ujściu Berezyny do Dniepru) a I batalion Beregową Słobodę, po czym pułk odszedł nad dolną Berezynę. 17 maja pułk został przetransportowany przez Baranowicze do Mińska. II batalion przydzielono do 2 DPLeg., zaś pozostałe bataliony do 4 DP. Od 22 maja do 4 czerwca te bataliony toczyły walki w rejonie pomiędzy Uszą (dopływ Berezyny) a miasteczkami Berezyna i Żarnówki. W tym czasie II batalion walczył na północ od Mińska, pomiędzy rzekami Cną (dopływ Hajny) i Berezyną, powstrzymując ataki nieprzyjaciela a po zlikwidowaniu jego ofensywy na Mińsk – przeszedł do miasta.

Po rozpoczęciu natarcia wojsk sowieckich na całym froncie południowym grupa poleska została zepchnięta w rejon Kolankowicz. Z rozkazu dowódcy 16 DP pułk zajął 30 czerwca stanowiska nad Ipą a 1 lipca nad Tremlą. W kolejnych dniach 16 DP została wycofana do starych okopów niemieckich z 1918. Pułk nie atakowany przez wroga, przez płonące lasy, bagna i trzęsawiska osiągnął 20 lipca okopy nad Kanałem Ogińskiego, pomiędzy Jeziorem Wygonowskiego a Telechanami. Trwał na tych stanowiskach do czasu otrzymania rozkazu wycofania się w rejon Motola i Chomska, gdzie 27 lipca został zluzowany i przetransportowany do Brześcia nad Bugiem.

Od 1 do 8 sierpnia walczył na linii Bugu, po czym na rozkaz dowódcy dywizji, prowadząc walki odwrotowe dotarł w rejon Dęblina. Pułk stanął nad Wieprzem pomiędzy Pogonowem a wsią Miłosze. Świtem 16 sierpnia, jako część odwodu 4 Armii pułk za 14 DP maszerował w kierunku Garwolina, potem Mińska Mazowieckiego, Łochowa, Małkini, Ostrowi Mazowieckiej – by 24 sierpnia dotrzeć do Ostrołęki. 2 września został przetransportowany do Terespola. Zajął odcinek nad Bugiem pomiędzy miejscowościami Kodeń i Szostaki i pozostał tam do 10 września a następnie wszedł w skład 14 DP i został przesunięty do Kamieńca Litewskiego.

Od 18 września, w kolejnych bojach zdobył Prużanę, Berezę Kartuską, Byteń i 30 września dotarł do Baranowicz. Brał wydatny udział w zdobyciu Słucka i do czasu zawarcia traktatu ryskiego bronił zdobytych rubieży.

W czasie działań bojowych pułk wziął do niewoli 2738 jeńców, zdobył urządzony pociąg pancerny, 2 pociągi towarowe załadowane amunicją, 8 dział, 99 ciężkich karabinów maszynowych, 7 ręcznych karabinów maszynowych, 277 koni, 1145 karabinów powtarzalnych oraz inny sprzęt wojskowy[6].

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym 32 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr I w Twierdzy Modlin (III batalion był detaszowany w Działdowie). Wchodził w skład 8 Dywizji Piechoty[7].

11 listopada 1922 roku w Modlinie gen. Lucjan Żeligowski wręczył dowódcy pułku chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo Ciechanowa[8].

1 sierpnia 1924 roku na poligonie rembertowskim, w czasie strzelania bojowego z niemieckiego miotacza granatów, na skutek przedwczesnego wybuchu pocisku zginął porucznik Karol Dawiskiba, dowódca plutonu broni towarzyszących w 1 kompanii ckm[9].

 Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 11 listopada, jako datę święta pułkowego[10]. Pułk obchodził swoje święto w rocznicę jego utworzenia w 1918 roku oraz rocznicę wręczenia chorągwi[8].

W 1928 roku został opublikowany „Zarys historii wojennej” pułku autorstwa porucznika Stanisława Franciszka Harasymowa[11][12].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 32 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[13]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb 3 batalionu strzelców CWP w Rembertowie[14].

Żołnierze 32 pp[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku

Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku[15].

Zastępcy dowódcy pułku

13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny[21]. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na „I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.

  • mjr piech. Julian Janowski (1921-1922)
  • mjr / ppłk piech. Rudolf Körner (10 VII 1922[22] – 1924 → odkomenderowany do PKU Rawa Ruska[23])
  • ppłk SG Alojzy Przeździecki (1924 – 12 XI 1925 → słuchacz II rocznika kursu normalnego WSWoj.)
  • ppłk SG Zygmunt Durski (1 XII 1925 – 28 X 1926 → szef wydziału w Oddziale IV SG)
  • ppłk SG Ludwik Rudka (5 V 1927 - 26 IV 1928 → dowódca 35 pp)
  • ppłk dypl. piech. Jan Rudolf Gabryś (26 IV 1928 – 1 IV 1932 → komendant PKU Jarocin[24])
  • ppłk piech. Jan Chromy (1 V 1932[25] - 1937 → zastępca kierownika Okręgowego Urzędu WFiPW OK I)
Kwatermistrzowie

W latach 1921-1923 zastępcą dowódcy pułku i jego pomocnikiem w zakresie służby administracyjno-gospodarczej był dowódca batalionu sztabowego[15]. W 1924 roku, w nowej organizacji pokojowej pułku piechoty, utworzono stanowisko kwatermistrza, a zlikwidowano batalion sztabowy i stanowisko dowódcy tego pododdziału. 1 kwietnia 1938 roku stanowisko kwatermistrza zostało zamienione na stanowisko II zastępcy dowódcy (zastępcy dowódcy do spraw gospodarczych)[26]. W 1939 roku, w organizacji wojennej pułku było ponownie stanowiskiem kwatermistrza.

  • mjr piech. Bogusław Kunc (10 VII 1922 – 1924)
  • mjr piech. Julian Mamczyński (1924 – 25 II 1925 → dowódca 17 baon graniczny)
  • mjr / ppłk piech. Mikołaj Byczkowski (1925[27] – 23 V 1927 → dowódca III baonu[28])
  • mjr / ppłk piech. Mieczysław Krzywobłocki (23 V 1927[28] – 12 III 1929 → p.o. komendanta PKU Modlin[29])
  • mjr piech. Feliks Ludwik Waluszewski (6 VII 1929[30] – 9 XII 1932 → komendant PKU Brześć[31])
  • mjr piech. Ignacy Gajda (od 9 XII 1932[32])
Oficerowie pułku

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[33]

Dowództwo
  • dowódca pułku - ppłk dypl. Stefan Zając
  • I adiutant kpt. Antoni Różecki
  • II adiutant - por. Mirosław Szabuniewicz
  • oficer informacyjny - kpt. Mieczysław Wojewódzki
  • oficer łączności - por. Ignacy Krasnodębski
  • kwatermistrz - kpt. Wilhelm Zając
  • oficer płatnik - por. Władysław Jacynicz
  • oficer żywnościowy - ppor. Jan Kisielewski
  • naczelny lekarz - por. lek. med. Aleksander Szarawa
  • kapelan - kpt. ks. Franciszek Ossowski
  • dowódca kompanii gospodarczej - por. Adolf Bańkowski
I batalion
  • dowódca I batalionu - mjr Edward Jasiński
  • adiutant batalionu - ppor. Roman Piechuta
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej - por. Czesław Gołębiewski
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej - por. Józef Ożana
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej - kpt. Józef Baranowski
  • dowódca 1 kompanii ckm - NN
II batalion
  • dowódca II batalionu - mjr Michał Pakuła
  • adiutant batalionu - por. Jerzy Hopper
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej - por. Roman Bojarski
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - kpt. Mieczysław Leśniewski
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej - kpt. Wacław Kupa
  • dowódca 2 kompanii ckm - kpt. Zbigniew Garwacki
III batalion
  • dowódca III batalionu - mjr Marian Jana
  • adiutant batalionu - ppor. Stanisław Kołeczek
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej - kpt. Stanisław Kucharski
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej - ppor. Stanisław Łukaszewicz
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej - por. Antoni Drozdowski / por. Zdzisław Goliński
  • dowódca 3 kompanii ckm - por. Zygfryd Salamon
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Michał Grabczuk
  • dowódca plutonu artylerii piechoty - kpt. Kazimierz Sroczyński
  • dowódca kompanii zwiadowców - por. Zbigniew Michalski
  • dowódca plutonu pionierów - por. Dymitr Ślizień
  • dowódca plutonu przeciwgazowego - NN

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[34]

Order Virtuti Militari
por. Antoni Brzozowski
kpr. Tomasz Błaszkiewicz
sierż. sztab. Leon Coller
sierż. Leon Gnatowski
mjr Julian Janowski
kpt. Mieczysław Krzywobłocki
szer. Jan Kuchciński
por. Edward Lewiński
por. Włodzimierz Latawiec
sierż. sztab. Mieczysław Motyka
sierż. Franciszek Matusiak
kpr. Józef Nabolski
sierż. sztab. Leon Orzechowski
sierż. Wincenty Peszyński
kpr. Felicjan Skorupowski
sierż. Zygmunt Szymański
sierż. Leon Smoliński
sierż. Kazimierz Szrejter
por. Roman Wart
plut. Stefan Wyszomirski
ppor. Tadeusz Zarzycki

Symbole pułkowe[edytuj | edytuj kod]

Chorągiew
 Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

, a wręczenia jej 11 listopada 1922 roku w Modlinie generał broni Lucjan Żeligowski, w imieniu Naczelnego Wodza, wręczył pułkowi chorągiew ofiarowaną przez miasto Ciechanów[8]. Od 28 stycznia 1938 roku chorągiew pułkowa zaczęła być oficjalnie nazywana sztandarem[35]. Obecnie sztandar znajduje się w zbiorach Instytucie Polskim i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie[2].

Odznaka pamiątkowa

Odznaka według wzoru z 20 listopada 1921 roku nie została zatwierdzona. Odznaka o wymiarach 40x29 mm ma kształt krzyża z dłuższym dolnym ramieniem, emaliowanego w kolorze białym z granatowym obramowaniem. Na środek krzyża nałożony jest srebrny orzeł z tarczy herbowej województwa mazowieckiego. Na piersi orła granatowa tarcza z numerem „32”. Pionowe ramiona krzyża zdobi ornament barwy złotej w kształcie gałązki z liśćmi dębowymi. Na poziomych ramionach data powstania pułku „XI 18”. Odznaka oficerska - trzyczęściowa, wykonana w tombaku srebrzonym i złoconym, emaliowana. Tarcza z numerem łączona dwoma drutami. Na rewersie nazwisko grawera W. WABIŃSKI[36].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 65.
  2. a b c Satora 1990 ↓, s. 74.
  3. Harasymow 1928 ↓, s. 3.
  4. Harasymow 1928 ↓, s. 5.
  5. Harasymow 1928 ↓, s. 14-15.
  6. Harasymow 1928 ↓, s. 32.
  7. Almanach 1923 ↓, s. 51.
  8. a b c Harasymow 1928 ↓, s. 28.
  9. „Polska Zbrojna” Nr 218 z 10 sierpnia 1924 roku, s. 4. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 218, 447. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 89 z 31 sierpnia 1924 roku, s. 504.
  10. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  11. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 32. Major Stanisław Franciszek Harasymow urodził się 25 grudnia 1898 roku. W czasie kampanii wrześniowej dowodził I batalionem 53 pp. W latach 1939-1945 przebywał w niemieckiej niewoli. Zmarł 15 kwietnia 1970 roku i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
  12. Harasymow 1928 ↓, s. 1. Popełniono błąd w nazwisku autora „Horasymow”.
  13. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  14. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  15. a b Almanach 1923 ↓, s. 49.
  16. a b c d e f g Księga chwały 1992 ↓.
  17. Dz. Rozk. Wojsk. Nr 4 z 16 stycznia 1919 roku, poz. 181. Przydzielony z dniem 28 grudnia 1918 roku. W dzienniku błędnie podano numer pułku „52” zamiast „32”.
  18. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 lutego 1929 roku, s. 79.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 259.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 255.
  21. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 13 czerwca 1922 roku, poz. 357.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 543.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 54 z 17 maja 1925 roku, s. 262.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 233.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 232.
  26. Kłoczewski 1987 ↓, s. 163, 168.
  27. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 270.
  28. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 154.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929 roku, s. 191.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 415.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 408.
  33. Wodzyński 2016 ↓, s. 89.
  34. Harasymow 1928 ↓, s. 31.
  35. Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej w: Dz.U. z 1938 r. Nr 5, poz. 32.
  36. Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 65-66.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]