79 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 79 Pułku Piechoty II RP. Zobacz też: 79 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 79.
79 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Strzelców Słonimskich
Patron Lew Sapieha
Tradycje
Święto 26 lipca
Nadanie sztandaru 15 lipca 1923
Rodowód Białostocki Pułk Strzelców
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Słonim[1]
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 20 Dywizja Piechoty
Okolicznościowa blaszka Białostockiego Pułku Strzelców „Wigilia nad Berezyną w r. 1919”
Warszawa obrona 1939.png
Słonim 1931. 9 kompania 79 pułku piechoty. W środku dowódca kompanii: kapitan Stanisław Jan Ojrzanowski (trzeci rząd siedzących, siódmy z lewej)
Poczet sztandarowy 79 pp pod dowództwem sierż. Jana Widlickiego w czasie obchodów Święta Konstytucji 3 Maja
Rysunek odznaki 79 pp ze zbiorów weterana pułku Jana Widlickiego

79 Pułk Piechoty Strzelców Słonimskich imienia Hetmana Lwa Sapiehy (79 pp) – oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

16 grudnia 1918 roku został utworzony Białostocki Pułku Strzelców pod dowództwem podpułkownika Stefana Pasławskiego[2]. Pułk organizacyjnie należał do Dywizji Litewsko-Białoruskiej, a po jej reorganizacji w październiku 1919 roku wszedł w skład IV Brygady 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Od września do 29 listopada 1920 roku w Ozorkowie została przeprowadzona reorganizacja pułku. Następnie pełnił służbę asystencyjną w obszarze Grodno-Puszcza Białowieska po czym został przetransportowany do Pruszkowa[3].

12 października 1921 przemianowany został na 79 pułk piechoty i podporządkowany dowódcy 20 Dywizji Piechoty.

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

W okresie międzywojennym 79 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IX[4] w garnizonie Słonim[1] (batalion zapasowy w Berezie Kartuskiej). Wchodził w skład 20 Dywizji Piechoty[5].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 79 pułk piechoty zaliczony został do typu III pułków piechoty o stanach zbliżonych do wojennych. Na czas wojny przewidywany był do działań osłonowych. Corocznie otrzymywał około 1010 rekrutów. Jego obsadę stanowiło 68 oficerów i 2200 podoficerów i żołnierzy[6].

Święto pułkowe obchodził pułk 26 lipca w rocznicę walk nad Uszą.

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie 20 DP (Armii "Modlin")[5]

Strzelcy słonimscy[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy pułku
Zastępcy dowódcy pułku
  • ppłk piech. Edward Kossakowski (od 12 III 1929[7])
  • ppłk piech. Edward Banaszak (28 I 1931[8] - 4 VII 1935 → dowódca 81 pp[9])
  • ppłk piech. Edward August Maetze (od 4 VII 1935[9])
Kwatermistrzowie
  • mjr piech. Stanisław Waradzyn (do 6 XI 1925 → dowódca III baonu[10])
  • mjr piech. Józef I Kwiatkowski (od 6 XI 1925[10])
  • mjr piech. Franciszek Kubicki (1928 – 31 III 1930 → dowódca 28 baonu odwodowego[11])
  • mjr piech. Zygmunt Ludwik Karol Malik (od 31 III 1930[12])
  • kpt. Piotr Frąckiewicz (IX 1939[13])
Oficerowie pułku

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[14][a]:

Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne
  • dowódca pułku – vacat
  • I z-ca dowódcy – ppłk Kazimierz Marian Dudziński
  • adiutant – kpt. Wacław Małecki
  • starszy lekarz – kpt. dr Franciszek Marian Stanisławski
  • młodszy lekarz – vacat
  • II z-ca dowódcy (kwatermistrz) – mjr Franciszek Pająk
  • oficer mobilizacyjny – kpt. Paweł Myszkowski
  • z-ca oficera mobilizacyjnego – kpt. Paweł Jan Wacławowicz
  • oficer administracyjno-materiałowy – por. Tadeusz Kołowrocki
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Władysław Leonard Grochowski
  • oficer żywnościowy – vacat
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – por. tab. Józef Krzemiński
  • kapelmistrz – ppor. adm. (kapelm.) Stefan Kotlicki
  • dowódca plutonu łączności – kpt. Adam Franciszek Pęski
  • dowódca plutonu pionierów – por. Stefan Radziewicz
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. art. Roland Gustaw Adolf Decker
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Adam Józef Fall
  • dowódca oddziału zwiadu – por. Słonina Franciszek
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Józef Kazimierz Bach
  • dowódca 1 kompanii – kpt. Czesław Byliński
  • dowódca plutonu – por Władysław Pajewski
  • dowódca plutonu – ppor. Zygmunt Julian Klimczak
  • dowódca plutonu – ppor. Zygmunt Waleszyński
  • dowódca 2 kompanii – por. Stanisław Kuś
  • dowódca plutonu – ppor. Leontyn Żurawski
  • dowódca 3 kompanii – kpt. Julian Lesiński
  • dowódca plutonu – ppor. Edmund Jan Postek
  • dowódca plutonu – ppor. Jani Jasiński
  • dowódca 1 kompanii km – kpt. Stefan Dybkowski
  • dowódca plutonu – ppor. Jerzy Erwin Karol Wróbel
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Kazimierz Józef Zuske
  • dowódca 4 kompanii – kpt. Aleksander Kiełczewski
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Marian Formański
  • dowódca plutonu – ppor. Antoni Sojka
  • dowódca 5 kompanii – kpt. Antoni Szokalo
  • dowódca plutonu – ppor. Feliks Tymicki
  • dowódca 6 kompanii – kpt. Adam Zdzisław Domaradzki
  • dowódca plutonu – ppor. Jan Walicki
  • dowódca plutonu – ppor. Edward Józef Ryciak
  • dowódca 2 kompanii km – kpt. Stanisław Grudziński
  • dowódca plutonu – por. Karol Hurcewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Mieczysław Stanisław Jobłoński
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Antoni Józef Michalewski
  • dowódca 7 kompanii – por. Jan Słoński
  • dowódca plutonu – ppor. Ryszard Józef Mączka
  • dowódca 8 kompanii – kpt. Teofil Jan Banach
  • dowódca plutonu – ppor. Piotr Marian Wcisło
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Robert Wojciech Hoppe
  • dowódca plutonu – ppor. Bronisław Władysław Ratulowski
  • dowódca 3 kompanii km – kpt. Karol Stanisław Charków
  • dowódca plutonu – ppor. Tadeusz Edward Jędrzejak
  • na kursie – kpt. Piotr Frączkiewicz
  • na kursie – por. Jerzy Robert Jurkowski
  • na kursie – por. Franciszek Czuba
  • w szpitalu – ppor. Aleksander Bolesław Charloziński
79 obwód przysposobienia wojskowego „Słonim”
  • komendant obwodowy PW – kpt. piech. Boratyński Adolf Hilary (*)[b]
  • komendant powiatowy PW „Słonim” – kpt. piech. Majewski Jan

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku[17]

Dowództwo
  • dowódca pułku – ppłk dypl. piech. Konstanty Zaborowski
  • I adiutant – kpt. Wacław Małecki
  • II adiutant – ppor. Konstanty Feliks Wiśniewski (†2 IX 1939), od 2 IX ppor. Cintarski lub por. Jan Sykulski
  • oficer informacyjny – ppor. rez. Henryk Okińczyc (od 24 IX)
  • oficer łączności – kpt. Franciszek Adam Pęski
  • dowódca łączności dowództwa – sierż. Walerian Paśnicki
  • kwatermistrz – kpt. Piotr Frąckiewicz
  • dowódca kompanii gospodarczej – ppor. rez. Marian Rudolf
  • oficer żywnościowy – ppor. rez. Marian Mieczysław Makosza
  • naczelny lekarz – kpt. dr med. Franciszek Marian Stanisławski
I batalion
  • dowódca I batalionu – mjr Józef Bach (†16 IX 1939 Warszawa)
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – por. Władysław Pajewski
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. rez. Jerzy Sikorski (†3 IX 1939)
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – ppor. Edmund Jan Postek (†3 IX 1939)
  • dowódca III plutonu - ppor. rez. Bohdan Nowosadowski (od 16 IX dowódca kompanii)
II batalion
  • dowódca II batalionu – mjr Kazimierz Józef Zuske
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – kpt. Marian Kiełczewski (ciężko ranny dostał się do niewoli)
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – por. rez. Julian Jan Betley (†2 IX 1939 pod Mławą)
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – kpt. Adam Zdzisław Domaradzki (od 3 IX 1939 dowódca I/80 pp)
III batalion
  • dowódca III batalionu – mjr Antoni Józef Michalewski
  • adiutant - por. Jan Maculewicz
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – ppor. Ryszard Józef Mączka
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. rez. Mieczysław Jabłoński (ranny 4 IX), por. rez. Jan Hasiński (od 4 IX)
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – kpt. Robert Wojciech Hoppe
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii zwiadu – kpt. Czesław Byliński
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – kpt. Stanisław Grudziński

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[18]

Order Virtuti Militari
  1. por. Romuald Brysiewicz
  2. por. Edmund Charaszkiewicz
  3. st. szer. Józef Daszuta
  4. mjr Tadeusz Jeziorański
  5. ppor. Wilhelm Kiczak
  6. por. Kazimierz Laskowski
  7. kpt. Stefan Lewicki
  8. sierż. Aleksander Majewski
  9. st. sierż. Bogusław Misiak
  10. plut. Ksawery Nalewajko
  11. por. Bolesław Ostrowski
  12. płk Stefan Pasławski
  13. kpt. Wincenty Powichrowski
  14. por. Nikodem Sulik
  15. por. Józef Tarasiuk
  16. mjr Marian Turkowski
  17. por. Wincenty Zarembski
  18. mjr Bolesław Zawadzki

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za kampanię wrześniową 1939 roku

Dowódca Armii „Warszawa” gen.dyw. Juliusz Rómmel w swym rozkazie z 29.IX 1939 w uznaniu zasług za męstwo nadał Złoty Krzyż Orderu "Virtuti Militari" IV klasy

Dowódcy 79 pp ppłk. dypl. Konstantemu Zaborowskiemu oraz Krzyże Orderu "Virtuti Militari" V klasy następującym żołnierzom[19]:

  1. mjr Józef Bach
  2. mjr Kazimierz Zuske
  3. mjr Alfred Ryczerz
  4. kpt. Adam Domaradzki
  5. kpt. dr. Marian Stanisławski
  6. kpt. Stanisław Grudziński
  7. kpt. Stefan Dybkowski
  8. kpt. Wacław Małecki
  9. kpt. Adam Pęski
  10. por. Władysław Pajewski
  11. ppor. Tadeusz Jędrzejak
  12. ppor. Ryszard Mączka
  13. ppor. Stanisław Krupski
  14. st. sierż. Jan Widlicki
  15. sierż. Jan Opiełko
  16. sierż.Władysław Gołab

Ponadto należy tu dodać że w tym samym rozkazie gen.dyw. Rómmel (po raz czwarty) nadał Krzyż Walecznych - mjr Antoniemu Michalewskiemu.

Dowódca 20 Dywizji Piechoty w swym rozkazie nr 39 i 40 z dn. 29.IX 1939 r. wydanym w Warszawie po zakończeniu walk nadał 153 Krzyże Walecznych żołnierzom 79 pp.

Symbole pułkowe[edytuj | edytuj kod]

Sztandar

Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1923, nr 43, poz. 555. 5 lipca 1923 roku w Słonimiu gen. Stanisław Szeptycki wręczył pułkowi przepisową chorągiew ofiarowaną przez społeczeństwo ziemi słonimskiej[3].

Sztandar w momencie kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 r. został zakopany na Żeraniu - odcinku powierzonemu do obrony pułkowi. Jego szczątki zostały odnalezione przypadkiem w czasie prac ziemnych w marcu 1990 r.[20] Jego replika została wykonana na emigracji w roku 1980 przez koło pułkowe 79 pułku piechoty. Sztandar ten w grudniu 2013 r. z Instytutu Polskiego im. gen. Władysława Sikorskiego w Londynie przywiózł prezes Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej 79 pp Strzelców Słonimskich Marcin Dominiak[21], a następnie sztandar został przekazany 13 lipca 2014 roku do zbiorów Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie gdzie jest ozdobą ekspozycji Pola Bitwy pod Mławą 1939.

Resztki oryginalnego sztandaru oczekują na konserwację w pracowni konserwatorskiej Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Odznaka pamiątkowa

Zatwierdzona w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. nr 9, poz. 99 z 17 III 1925. Posiada kształt tarczy rycerskiej, emaliowanej w kolorze granatowym i zwieńczona wizerunkiem stylizowanego orła, okolona wieńcem laurowym[1] na którym widnieją litery BPS. Litery te oznaczają: B- Białostocki, P -Pułk, S - strzelców, czyli jednostkę z której wywodzi przemianowany późniejszy 79 pp. W wieniec wplecione są także dwa miecze.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[15].
  2. Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednoczenie więcej niż jedną funkcję[16].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 126.
  2. Różycki i Dybkowski 1929 ↓, s. 5.
  3. a b Różycki i Dybkowski 1929 ↓, s. 28.
  4. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  5. a b Satora 1990 ↓, s. 148.
  6. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 90.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 31.
  9. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 95.
  10. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 118 z 6 listopada 1925 roku, s. 637.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 117.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 116.
  13. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 179.
  14. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 642-643 i 681.
  15. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  16. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
  17. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 178-185.
  18. Różycki i Dybkowski 1929 ↓, s. 30.
  19. Zespół autorski żołnierzy 79pp pod kier.Jana Widlickiego, Historia 79 pułku piechoty Strzelców słonimskich im.Hetmana Lwa Spiehy str. 121, 1996.
  20. Sekret Tarasu, podczaski.genealogiapolska.pl [dostęp 2017-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2015-02-26] (pol.).
  21. Marcin Dominiak: sztandar 79pp powrócił.... (pol.). 79pp.pl. [dostęp 2013.12.13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]