79 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 79 Pułku Piechoty II RP. Zobacz też: 79 Pułk Piechoty - inne pułki piechoty z numerem 79.
79 Pułk Piechoty
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1919
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Strzelców Słonimskich
Patron Lew Sapieha
Tradycje
Święto 26 lipca
Nadanie sztandaru 15 lipca 1923
Rodowód Białostocki Pułk Strzelców
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Słonim[1]
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 20 Dywizja Piechoty
Okolicznościowa blaszka Białostockiego Pułku Strzelców: "Wigilia nad Berezyną w r. 1919"
Warszawa obrona 1939.png
Słonim 1931. 9 kompania 79 pułku piechoty. W środku dowódca kompanii: kapitan Stanisław Jan Ojrzanowski (trzeci rząd siedzących, siódmy z lewej)

79 pułk piechoty Strzelców Słonimskich imienia Hetmana Lwa Sapiehy (79 pp) – oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

Powstał z przemianowania Białostockiego Pułku Strzelców, który organizacyjnie należał do Dywizji Litewsko-Białoruskiej, a po jej reorganizacji w październiku 1919 wszedł w skład IV Brygady 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. 12 października 1921 przemianowany został na 79 Pułk Piechoty i podporządkowany dowódcy 20 Dywizji Piechoty.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 79 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IX[2] w garnizonie Słonim[1] (batalion zapasowy w Berezie Kartuskiej). Wchodził w składz 20 Dywizji Piechoty[3].

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 79 pułk piechoty zaliczony został do typu III pułków piechoty o stanach zbliżonych do wojennych. Na czas wojny przewidywany był do działań osłonowych. Corocznie otrzymywał około 1010 rekrutów. Jego obsadę stanowiło 68 oficerów i 2200 podoficerów i żołnierzy[4].

Święto pułkowe obchodził pułk 26 lipca w rocznicę walk nad Uszą.

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj]

W kampanii wrześniowej 1939 walczył w składzie 20 DP (Armii "Modlin")[3]

Strzelcy słonimscy[edytuj]

Dowódcy pułku:

Zastępcy dowódcy pułku:

  • ppłk Edward Kossakowski (III 1929 -)[5]
  • ppłk piech. Edward Banaszak (28 I 1931[6] - 4 VII 1935 → dowódca 81 pp[7])
  • ppłk piech. Edward August Maetze (od 4 VII 1935[8])

Oficerowie pułku:

Obsada pułku na dzień 1 IX 1939 roku[9]

  • dowódca – ppłk dypl. Konstanty Zaborowski (zm. 18 III 1944 w obozie jenieckim w Woldenburgu)
  • I adiutant – kpt. Wacław Małecki
  • II adiutant – ppor. Konstanty Feliks Wiśniewski (poległ 2 IX), od 2 IX ppor. Cintarski lub por. Jan Sykulski
  • oficer informacyjny – ppor. rez. Henryk Okińczyc (od 24 IX)[10]
  • oficer łączności – kpt. Franciszek Adam Pęski
  • kwatermistrz – kpt. Piotr Frąckiewicz
  • dowódca kompanii gospodarczej – ppor. rez. Marian Rudolf
  • oficer żywnościowy – ppor. rez. Marian Mieczysław Makosza
  • naczelny lekarz – kpt. dr med. Franciszek Marian Stanisławski
  • dowódca kompanii zwiadu – kpt. Czesław Byliński
  • dowódca kompanii ppanc. – kpt. Stanisław Grudziński
  • dowódca łączności dowództwa – sierż. Walerian Paśnicki
  • dowódca I batalionu – mjr Józef Bach (ciężko ranny zm. w 16 IX w szpitalu w Warszawie)[11]
    • dowódca 1 kompanii – por. Władysław Pajewski
    • dowódca 2 kompanii – por. rez. Jerzy Sikorski (poległ 3 IX)[12]
    • dowódca 3 kompanii – ppor. Edmund Jan Postek (poległ 3 IX), od 16 IX ppor. rez. Bohdan Nowosadowski
  • dowódca II batalionu – mjr Kazimierz Józef Zuske[13]
    • dowódca 4 kompanii – kpt. Marian Kiełczewski (ciężko ranny dostał się do niewoli)
    • dowódca 5 kompanii – por. rez. Julian Jan Betley (poległ 2 IX pod Mławą)
    • dowódca 6 kompanii – kpt. Adam Domaradzki[14]
  • dowódca III batalionu – mjr Antoni Józef Michalewski[15]
    • dowódca 7 kompanii – ppor. Ryszard Józef Mączka
    • dowódca 8 kompanii – por. rez. Mieczysław Jabłoński (ranny 4 IX), por. rez. Jan Hasiński od 4 IX
    • dowódca 9 kompanii – kpt. Robert Wojciech Hoppe

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918-1920
Spis utworzony na podstawie "Zarys historji wojennej 79-go pułku piechoty" s. 30

Order Virtuti Militari
por. Romuald Brysiewicz
por. Edmund Charaszkiewicz
st. szer. Józef Daszuta
mjr Tadeusz Jeziorański
ppor. Wilhelm Kiczak
por. Kazimierz Laskowski
kpt. Stefan Lewicki
sierż. Aleksander Majewski
st. sierż. Bogusław Misiak
plut. Ksawery Nalewajko
por. Bolesław Ostrowski
płk Stefan Pasławski
kpt. Wincenty Powichrowski
por. Nikodem Sulik
por. Józef Tarasiuk
mjr Marian Turkowski
por. Wincenty Zarembski
mjr Bolesław Zawadzki

Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” za Wojnę Obronną 1939r.

Dowódca Armii "WARSZAWA" gen.dyw. Juliusz Rómmel w swym rozkazie z 29.IX 1939 w uznaniu zasług za męstwo nadał Złoty Krzyż Orderu "Virtuti Militari" IV klasy

Dowódcy 79 pp ppłk dypl. Konstantemu Zaborowskiemu oraz Krzyże Orderu "Virtuti Militari" V klasy następującym żołnierzom[16]:

mjr Józef Bach
mjr Kazimierz Zuske
mjr Alfred Ryczerz
kpt. Adam Domaradzki
kpt. dr. Marian Stanisławski
kpt. Stanisław Grudziński
kpt. Stefan Dybkowski
kpt. Wacław Małecki
kpt. Adam Pęski
por. Władysław Pajewski
ppor. Tadeusz Jędrzejak
ppor. Ryszard Mączka
ppor. Stanisław Krupski
st. sierż. Jan Widlicki
sierż. Jan Opiełko
sierż.Władysław Gołab
Poczet sztandarowy 79 pp pod dowództwem sierż. Jana Widlickiego w czasie obchodów Święta Konstytucji 3 Maja.

Ponadto należy tu dodać że w tym samym rozkazie gen.dyw. Rómmel (po raz czwarty) nadał krzyż Walecznych - mjr Antoniemu Michalewskiemu.

Dowódca 20 Dywizji Piechoty w swym rozkazie nr 39 i 40 z dn. 29.IX 1939 r. wydanym w Warszawie po zakończeniu walk nadał 153 Krzyże Walecznych żołnierzom 79 pp.

Symbole pułkowe[edytuj]

Sztandar

Nadanie sztandaru i zatwierdzenie jego wzoru ujęte zostało w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. z 1923, nr 43, poz. 555. Sztandar ufundowało społeczeństwo ziemi słonimskiej.

Rysunek odznaki 79pp ze zbiorów weterana pułku Jana Widlickiego

. Wręczył go pułkowi 15 lipca 1923 w Słonimie gen. Stanisław Szeptycki[17].

Sztandar w momencie kapitulacji Warszawy we wrześniu 1939 r. został zakopany na Żeraniu - odcinku powierzonemu do obrony pułkowi. Jego szczątki zostały odnalezione przypadkiem w czasie prac ziemnych w marcu 1990 r.[18] Jego replika została wykonana na emigracji w roku 1980 przez koło pułkowe 79 pułku piechoty. Sztandar ten w grudniu 2013 r. z Instytutu Polskiego im. gen. Władysława Sikorskiego w Londynie przywiózł prezes Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej 79 pp strzelców słonimskich Marcin Dominiak[19], a następnie sztandar został przekazany 13 lipca 2014 roku do zbiorów Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie gdzie jest ozdobą ekspozycji Pola Bitwy pod Mławą 1939r.[20]

Resztki oryginalnego sztandaru oczekują na konserwację w pracowni konserwatorskiej Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Odznaka pułkowa

Zatwierdzona w Dzienniku Rozkazów MSWojsk. nr 9, poz. 99 z 17 III 1925. Posiada kształt tarczy rycerskiej, emaliowanej w kolorze granatowym i zwieńczona wizerunkiem stylizowanego orła, okolona wieńcem laurowym[1] na którym widnieją litery BPS. Litery te oznaczają: B- Białostocki, P -Pułk, S - strzelców, czyli jednostkę z której wywodzi przemianowany późniejszy 79 pp. W wieniec wplecione są także dwa miecze.

Przypisy

  1. a b c Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 126.
  2. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  3. a b Satora 1990 ↓, s. 148.
  4. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 12 marca 1929.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 31.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 95.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 95.
  9. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 178.
  10. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 179.
  11. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 180.
  12. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 181.
  13. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 182.
  14. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 183.
  15. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 184.
  16. Zespół autorski żołnierzy 79pp pod kier.Jana Widlickiego, Historia 79 pułku piechoty Strzelców słonimskich im.Hetmana Lwa Spiehy str. 121, 1996.
  17. Satora 1990 ↓, s. 147.
  18. Sekret Tarasu
  19. Marcin Dominiak: sztandar 79pp powrócił.... (pol.). 79pp.pl. [dostęp 2013.12.13].
  20. Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej w Mławie: Uroczystość przekazania repliki sztandaru 79 Pułku Piechoty Strzelców Słonimskich im. Hetmana Lwa Sapiehy (pol.). http://www.muzeum.mlawa.pl.+[dostęp 2014.07.16].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]