70 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy 70 Pułku Piechoty II RP. Zobacz też: 70 Pułk Piechoty – inne pułki piechoty z numerem 70.
70 Pułk Piechoty
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1918
Rozformowanie 1939
Tradycje
Święto 19 sierpnia
Nadanie sztandaru 3 sierpnia 1930
Rodowód 12 Pułk Strzelców Wielkopolskich
Kontynuacja 17 Brygada Zmechanizowana
Dowódcy
Pierwszy kpt. Władysław Wawrzyniak
Ostatni płk Alfred Konkiewicz
Działania zbrojne
Powstanie wielkopolskie, wojna polsko-bolszewicka, kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Pleszew
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 17 Wielkopolska Dywizja Piechoty
Bitwa lomianki 1939.png

70 Pułk Piechoty (70 pp) – oddział piechoty Armii Wielkopolskiej i Wojska Polskiego II RP.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

10 lutego 1920 przemianowano 12 Pułk Strzelców Wielkopolskich nadając pułkowi nazwę 70 Pułku Piechoty.

Tradycje pułku kultywuje 17 Wielkopolska Brygada Zmechanizowana im. gen. broni Józefa Dowbor-Muśnickiego.

Pułk w okresie pokoju[edytuj]

W okresie międzywojennym 70 pułk piechoty stacjonował w Pleszewie[1] na terenie Okręgu Korpusu Nr VII[2]. Wchodził w skład 17 Dywizji Piechoty[3]. W okresie od 17 października 1921 do czerwca 1924 dowództwo pułku, I batalion i batalion sztabowy stacjonowały w garnizonie Jarocin, natomiast II i III batalion oraz Kadra Batalionu Zapasowego w garnizonie Pleszew. 3 czerwca 1924 dowództwo pułku przeniesione zostało do Pleszewa, a dwa lata później wszystkie pododdziały pułku przeniesione zostały z Jarocina.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 70 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty (tzw. „normalnych”). W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych[4]. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza[5].

Kampania wrześniowa[edytuj]

W czasie wojny obronnej 1939 wchodził w skład macierzystej dywizji walczącej w ramach Armii „Poznań”[3].

Żołnierze pułku[edytuj]

Dowódcy pułku

  • kpt. Władysław Wawrzyniak (12 XI 1918 – 24 VII 1920)
  • ppłk Jan Januszewski (25 VII – 6 VIII 1920[a])
  • por. Tomasz Paul (7 – 23 VIII 1920)
  • ppłk Jan Prymus (od 24 VIII 1920)
  • ppłk Stanisław Łapiński (8 VII 1921 – 16 II 1922)
  • ppłk / płk piech. Eugeniusz Godziejewski (18 IV 1922 – 31 VII 1927)
  • płk dypl. Mieczysław Mozdyniewicz (6 VIII 1927 – IX 1935[6])
  • płk Alfred Konkiewicz (1938 – 1939)

Oficerowie pułku

Obsada personalna we wrześniu 1939[7]

  • dowódca – płk Alfred Konkiewicz[8]
  • I adiutant – kpt. Wacław Kałuski
  • II adiutant – ppor. Zbigniew Kopczyński
  • oficer informacyjny – ppor. Stanisław Strykowski
  • oficer łączności – por. Stefan Dąbek
  • kwatermistrz – kpt. Czesław Ciszewski
  • oficer płatnik– ppor. Antoni Wojciechowski
  • oficer żywnościowy – chor. Michał Józefiak
  • naczelny lekarz – por. lek. Stanisław Jakubowski
  • kapelan – ks. kap. Mieczysław Łoziński
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – por. Adam Szczęśniak
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. Witold Piłkowicz
  • dowódca kompanii zwiadowców – kpt. Kazimierz Dziurzyński
  • dowódca kompanii technicznej – N.N.
  • dowódca kompanii gospodarczej – ppor. Celestyn Obst
  • dowódca plutonu pionierów – por. Paweł Tymirski – Tyśluk
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Marian Bielawny
  • dowódca I batalionu – mjr Julian Siedlecki
  • adiutant batalionu – por. Kazimierz Matuszewski
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Stefan Wojciechowski
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – por. Bronisław Zając
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Wiktor Krawczyk
  • dowódca 1 kompanii cekaemów – kpt. Adam Kobosowicz
  • dowódca II batalionu – mjr Władysław Legutko
  • adiutant batalionu – por. Bogdan Miądowicz
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Antoni Dembowski
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – ppor. Stanisław Mistygacz
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – kpt. Michał Baran
  • dowódca 2 kompanii cekaemów – kpt. Ludwik Stolarczyk
  • dowódca III batalionu – mjr Stanisław Michno
  • adiutant batalionu – ppor. Witold Brzeziński
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – kpt. Jan Kowalczyk
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – kpt. Kamil Gutowski


Odznaczeni srebrnym krzyżem Orderu „Virtuti Militari” V klasy za wojnę 1918–1920
Spis utworzony na podstawie "Zarys historji wojennej 70–go pułku piechoty wielkopolskiej" s. 26

Order Virtuti Militari
sierż. sztab. Feliks Adamski
st. szer. Jan Dryjański
st. szer. Franciszek Jelonek
sierż. Józef Kostka
kpr. Stanisław Lis
sierż. Władysław Majcher
por. Tomasz Paul
sierż. Stanisław Pietrzak
por. Stefan Edward Tomaszewski
por. Franciszek Twardowski
mjr Władysław Wawrzyniak
kpt. Wojciech Wężyk

Symbole pułku[edytuj]

Sztandar
W niedzielę 3 sierpnia 1930 na stadionie sportowym w Pleszewie inspektor armii, generał dywizji Edward Śmigły-Rydz wręczył chorągiew dowódcy oddziału, pułkownikowi dyplomowanemu Mieczysławowi Mozdyniewiczowi[9][b]. . Chorągiew została ufundowana przez społeczeństwo powiatów: pleszewskiego, jarocińskiego i średzkiego[10].

Dopiero 19 listopada 1930 Prezydent RP zatwierdził wzór lewej strony płachty chorągwi 70 pp[11]. Aktualnie sztandar znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[3].

Odznaka pamiątkowa
4 lipca 1930 Minister Spraw Wojskowych zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 70 pp[12]. Odznaka o wymiarach 39 x 39 mm ma kształt równoramiennego krzyża, biało emaliowanego, z brzegami otoczonymi złotą obwódką. Na środku krzyża okrągła tarcza z orłem wz. 1927 na złotym tle. Na ramionach krzyża numer i inicjały oraz dawna nazwa pułku 70 P.P. 12 P.STRZ. WLKP.. Między ramionami krzyża srebrne liście laurowe. Oficerska - jednoczęściowa, wykonana w srebrze, złocona i emaliowana. Projekt: Jan Małeta[1].

Weterani[edytuj]

Prawdopodobnie ostatnim żyjącym uczestnikiem polskiej wojny obronnej września 1939 w szeregach 70 Pułku Piechoty był zmarł w 2017 roku Florian Gluba (ur. 1922)[13] .

Uwagi

  1. Pułkownik Jan Januszewski zmarł z ran 18 sierpnia w Poznaniu. Od 10 kwietnia do 31 maja 1920 roku dowodził Słuckim Pułkiem Strzelców. 11 czerwca 1920 roku został zatwierdzony w stopniu podpułkownika z dniem 1 kwietnia 1920 roku, w piechocie, w grupie oficerów byłej armii austro–węgierskiej. Pełnił wówczas służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Grodno”. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 23 z 23 czerwca 1920 roku, poz. 595. → Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918–1920, Wojskowe Biuro Historyczne, Warszawa 1934, s. 296.
  2. Kazimierz Satora, Opowieści wrześniowych sztandarów, s. 133, podał błędnie, że ceremonia wręczenia chorągwi miała miejsce 30 sierpnia 1930 r.

Przypisy

  1. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 116.
  2. Almanach Oficerski 1923/24 ↓, s. 52.
  3. a b c Satora 1990 ↓, s. 133.
  4. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  5. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  6. Z Wielkopolski. Jarocin. Pożegnanie pułk. dypl. Mozdyniewicza. „Nowy Kurier”, s. 7, Nr 269 z 21 listopada 1935. 
  7. Janicki 2017 ↓, s. 89.
  8. Piotr Bauer; Bogusław Polak: Obrona Polski 1939. s. 474–475.
  9. Gazeta Pleszewska Nr 63 z 6 sierpnia 1930 r., s. 4.
  10. Satora 1990 ↓, s. 130.
  11. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych Nr 40 z 23 grudnia 1930 r., poz. 466.
  12. Dziennik Rozkazów Ministra Spraw Wojskowych Nr 20 z 4 lipca 1930 r., poz. 425.
  13. Zmarł ostatni żołnierz 70 Pułku Piechoty (pol.). zpleszewa.pl. [dostęp 2017-03-11].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]