7 Pułk Piechoty Legionów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
7 Pułk Piechoty Legionów
Ilustracja
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1 maja 1918
Rozformowanie 1939
Nazwa wyróżniająca Legionów
Tradycje
Święto 22 września
Nadanie sztandaru 1921
Rodowód 7 Pułk Piechoty
1 Pułk Piechoty Polskiej Siły Zbrojnej
Dowódcy
Pierwszy ppłk Karol Udałowski
Ostatni płk Władysław Muzyka
Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
bitwa pod Kubliczami (18–19 V 1920)
kontruderzenie znad Wieprza (16–26 VIII 1920)
bitwa pod Żabinką (26 VIII 1920)
bitwa nad Niemnem (20–26 IX 1920)
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Ostrów Mazowiecka
Chełm
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość 3 Dywizja Piechoty Legionów

7 Pułk Piechoty Legionów (7 pp Leg.) – oddział piechoty Polskiej Siły Zbrojnej oraz Wojska Polskiego II RP.

Formowanie[edytuj | edytuj kod]

Od lata 1917 r do wiosny 1918 roku trwały w garnizonach Polskiej Siły Zbrojnej w Ostrowi Mazowieckiej i Zegrzu prace organizacyjne i szkolenie, które doprowadziły do sformowania w dniu 1 maja 1918 roku 1 pułku piechoty. Pułk składał się z trzech batalionów oraz z kompanii karabinów maszynowych, przy czym 12 kompania (garnizonowa) pełniła służbę asystencyjną w Warszawie. W listopadzie 1918 roku 1 pułk piechoty wziął udział w rozbrojeniu oddziałów niemieckich w Warszawie, Ostrowi Mazowieckiej i Małkini[1].

W związku z odtworzeniem pułków legionowych, 1 pułk piechoty, jako faktycznie młodszy, został na początku lutego 1919 roku przemianowany na 7 pułk piechoty Legionów. W grudniu 1919 batalion zapasowy pułku stacjonował w Chełmie[2].

Pułk w walce o granice[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Bitwa pod Kubliczami.

Mapy walk pułku[edytuj | edytuj kod]

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[3]

Order Virtuti Militari
  • st. sierż. Józef Balcerzak
  • kpt. Józef Zończyk Bohusz
  • st. sierż. Szczepan Boksa
  • sierż. Gustaw Boliński
  • kpr. Tomasz Brzozowski
  • por. Zygmunt Cwenarski
  • kpt. Witold Czachowski
  • st. szer. Władysław Czwarnowski
  • kpt. dr Bronisław Daniec
  • kpt. Bronisław Dorobczyński
  • st. sierż. Józef Fink
  • sierż. Andrzej Franczyk
  • st. sierż. Kazimierz Głowacki
  • sierż. Jan Górniak
  • por. Paweł Hajduk
  • por. Tadeusz Jakubowski
  • sierż. Stanisław Karpała
  • kpt. Kazimierz Kominkowski
  • kpr. Wiktor Koczwarski
  • ppor. Stanisław Kosiński
  • mjr Michał Kostmanowicz
  • kpt. Jerzy Oskierka-Kramarczyk
  • sierż. Franciszek Król
  • ppłk Zdzisław Maćkowski
  • por. Ferdynand Markiewicz
  • st. sierż. Bolesław Marzec
  • ppor. Jan Mączyński
  • kpt. Jan Michnowicz
  • sierż. Bazyli Mik
  • kpt. Seweryn Monasterski
  • kpt. Jan Niemiec-Moroński
  • por. Kazimierz Pruszkowski
  • kpr. Władysław Pyra
  • plut. Henryk Schmalenberg
  • por. Bronisław Sikorski
  • chor. Stanisław Smolarek
  • plut. Stanisław Sosnowski
  • st. sierż. Józef Stanecki
  • por. Adolf Staszkiewicz
  • st. sierż. Stefan Stępień
  • st. szer. Jan Sułowski
  • st. sierż. Franciszek Tomczak
  • kpt. Józef Warchałowski
  • st. szer. Wacław Woroniecki
  • por. Stefan Zając
  • por. Marcin Zalewski
  • mjr Jan Zientarski

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

3 DP Leg. 1938.jpg

W okresie międzywojennym 7 pułk piechoty Legionów stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr II[4] w garnizonie Chełm[5]. Wchodził w skład 3 Dywizji Piechoty Legionów[4].

19 maja 1927 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 22 września jako datę święta pułkowego[6]. Święto pułku obchodzono „w rocznicę największego zwycięskiego boju pod Brzostowicą Wielką[7].

W 1930 roku, po wprowadzeniu nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb 3 Batalionu Strzelców w Rembertowie[8].

24 września 1933 roku w obecności Prezydenta RP Ignacego Mościckiego i generała dywizji Sławoj Składkowskiego poświęcono Pomnik Poległych Żołnierzy 7 pp Leg. w wojnach o granice z lat 1918–1920.

8 czerwca 1939 roku w Warszawie odbył się Walny Zjazd Delegatów Koła Żołnierzy VI batalionu I Brygady Legionów Polskich. Obrady obywały się w Oficerskim Kasynie Garnizonowym. Obradom przewodniczył komendant koła, generał dywizji Tadeusz Piskor. W trakcie obrad przyjęto między innymi następujący wniosek: „na rozkaz Komendanta Józefa Piłsudskiego w maju 1915 został utworzony w Pierwszej Brygadzie z V i VI batalionów 7 pp, którego spadkobiercą bojowych tradycji jest obecny chełmski pp Leg. Armii Polskiej. Dla podkreślenia łączności ideowej VI baonu z chełmskim pp Leg. Walny Zjazd Delegatów Koła Żołnierzy VI batalionu I Brygady Leg. Pol. postanawia ufundować ze składek członków Koła sztandar dla chełmskiego pp Leg. Wykonanie niniejszej uchwały Zjazd powierza Komendzie Koła (...) Obecny na zjeździe dowódca chełmskiego pp Leg. prosił w imieniu pułku gen. Piskora o zgodę na nazwanie koszar pułku imieniem generała Piskora”[9].

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

Bitwa ilza 1939.png

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: oficerowie 7 Pułku Piechoty Legionów.
Dowódcy pułku[a]
Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 – I zastępca dowódcy pułku)[b]

Obsada personalna w 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku[16][c]

Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne
  • dowódca pułku – płk Władysław Muzyka
  • I zastępca dowódcy pułku – ppłk Stanisław Jan Gumowski
  • adiutant – kpt. Leon Alfred Karczewski
  • starszy lekarz – kpt. lek. Marcin Maksymczuk
  • młodszy lekarz – ppor. lek. Witold Zawidzki
  • II zastępca dowódcy pułku (kwatermistrz) – mjr Władysław II Sochacki
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm. (piech.) Zygmunt Matras
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. Jan Lekan
  • oficer administracyjno-materiałowy – kpt. adm. (piech.) Józef II Dobija
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Wojciech II Widlarz
  • oficer żywnościowy – chor. Józef Czyż
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – kpt. tab. Mikołaj Sukniewicz
  • kapelmistrz – vacat
  • dowódca plutonu łączności – por. Michał Bolesław Woźniak
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. art. Andrzej Czerenkow
  • dowódca plutonu pionierów – por. Stanisław Smyk
  • dowódca plutonu przeciwpancernego – por. Bolesław Maliszewski
  • dowódca oddziału zwiadu – por. Lotar Gerard Dolega
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Roman Stefan Grabiński
  • dowódca 1 kompanii – kpt. Bolesław Marzec
  • dowódca plutonu – por. Feliks Kowalczuk
  • dowódca 2 kompanii – kpt. Gustaw Andrzej Leopold Cichocki
  • dowódca plutonu – ppor. Zbigniew Tytus Halardziński
  • dowódca 3 kompanii – por. Tadeusz Dziedzic
  • dowódca plutonu – ppor. Józef Czarnocki
  • dowódca 1 kompanii karabinów maszynowych – por. Stanisław Jan Lempert
  • dowódca plutonu – ppor. Kazimierz Bronisław Bełdowicz
  • dowódca plutonu – ppor. Edwin Stelmaszewski
II batalion
  • dowódca batalionu – mjr Ignacy Karandyszowski
  • dowódca 4 kompanii – por. Jan Robert Adamski
  • dowódca plutonu – ppor. Czesław Wereszko
  • dowódca 5 kompanii – kpt. Adam Węgrzyniak
  • dowódca plutonu – por. Kazimierz Korowaj
  • dowódca plutonu – ppor. Agenor Jacek Walusiński
  • dowódca 6 kompanii – por. Jan Marszałek
  • dowódca plutonu – ppor. Wiktor Lipski
  • dowódca 2 kompanii karabinów maszynowych – kpt. Wacław Stanisław Brożek
  • dowódca plutonu – por. Mieczysław Barszczyński
  • dowódca plutonu – ppor. Jerzy Zdzisław Lipniacki
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Jan Marian Adamski
  • dowódca 7 kompanii – kpt. Stanisław Babiarz
  • dowódca plutonu – por. Zenon Starewicz
  • dowódca plutonu – ppor. Alfons Wojciech Wnuk
  • dowódca 8 kompanii – kpt. Franciszek Teodor Jarocki
  • dowódca plutonu - por. Ignacy Zarobkiewicz
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Roman Włodzimierz Hospodarewski
  • dowódca plutonu – por. Jan Kolenda
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Sędziak
  • dowódca 3 kompanii karabinów maszynowych – por. Aleksander Białas
  • dowódca plutonu – por. Zygmunt Leopold Lehowitz
  • na kursie – ppor. Jan Krysiak
7 Obwód Przysposobienia Wojskowego (Chełm przy 7 pp Leg.)[18]
  • kmdt obwodowy PW – kpt. adm. (piech.) Józef Dubiński[d]
  • kmdt powiatowy PW Chełm – por. piech. Antoni Józef Pawlus[e]
  • kmdt powiatowy PW Luboml – por. kontr. piech. Władysław Orlik[f]
  • zastępca kmdta PW Luboml – ppor. kontr. piech. Eugeniusz Wiktor Eckiert
  • kmdt powiatowy PW Krasnystaw – kpt. adm. (piech.) Jan Cywicki

Obsada personalna we wrześniu 1939 roku[edytuj | edytuj kod]

Obsada personalna pułku we wrześniu 1939 roku[19]

Dowództwo
  • dowódca pułku - płk piech. Władysław Muzyka
  • I adiutant – kpt. Adam Węgrzyniak
  • II adiutant – por. rez. Wacław Englert
  • oficer informacyjny – NN
  • oficer łączności – kpt. Władysław Panicz
  • kwatermistrz – mjr Jan Sochacki
  • oficer płatnik - por. rez. Antoni Budny
  • oficer żywnościowy – chor. Józef Czyż
  • naczelny lekarz – kpt. rez. lek. dr Wiktor Maleszewski
  • kapelan – ks. kpl. rez. Stanisław Syper
  • dowódca kompanii gospodarczej – ppor. rez. Henryk Jędrzejewski
I batalion
  • dowódca batalionu – mjr Roman Grabiński †23 IX 1939 Antoniówka
  • adiutant batalionu – ppor. rez. Roman Dymel
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – kpt. Bolesław Marzec
  • dowódca I plutonu - ppor. rez. Wacław Matysek
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – kpt. Gustaw Cichocki
  • dowódca I plutonu - ppor. rez. Kazimierz Berezecki
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – por. Makuch (por. Zenon Starewicz)
  • dowódca 1 kompanii ckm - por. Stanisław Lempert (ppor. rez. Antoni Iwaniec)
II batalion
  • dowódca batalionu - mjr Ignacy Karandyszowski
  • adiutant II batalionu – ppor. rez. Józef Rachwalski
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – por. Józef Jurałomski
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej - por. Kazimierz Korowaj
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – por. rez. Bronisław Łokaj
  • dowódca 2 kompanii ckm – kpt. Wacław Brożek
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Jan Adamski
  • adiutant III batalionu – ppor. rez. Franciszek Adamczuk
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – por. Stanisław Brożek
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – por. Franciszek Jarocki
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – kpt. Roman Hospodarewski
  • dowódca 3 kompanii ckm – por. Aleksander Białas
Pododdziały specjalne
  • dowódca kompanii zwiadowczej - NN
  • dowódca kompanii przeciwpancernej - por. Edward Maliszewski
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – por. Anjdrzej Czerenkow
  • dowódca kompanii technicznej – NN
  • dowódca plutonu pionierów - NN
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Mieczysław Barszczyński

Żołnierze 7 pułku piechoty Legionów – ofiary zbrodni katyńskiej[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zbrodnia katyńska.

Biogramy zamordowanych oficerów znajdują się na stronie internetowej Muzeum Katyńskiego[20]

Nazwisko i imię stopień zawód miejsce pracy przed mobilizacją zamordowany
Zygmunt Bończa-Bończewski ppor. rez. Katyń
Borzuchowski Tadeusz ppor. rez. nauczyciel Szkoła w Szudziałowie Katyń
Freyd Aleksander kpt. rez. lekarz internista wykładowca Wolnej Wszechnicy Katyń
Jaźwierski Józef ppor. rez. nauczyciel Państwowe Pedagogium w Lublinie Katyń
Kruszyński Anatol ppor. rez. prawnik Katyń
Łaszcz Feliks[21] ppor. rez. lekarz praktyka w Mniowie Katyń
Perec Hilary[22] ppor. rez. prawnik Katyń
Piłat Franciszek ppor. rez. nauczyciel szkoła powszechna Katyń
Pobudejski Józef ppor. rez. księgowy Grodzka Izba Skarbowa w Warszawie Katyń
Przeworski Mieczysław ppor. rez. urzędnik Urząd Skarbowy w Lublinie Katyń
Bieniuta Romuald podporucznik rezerwy prawnik, mgr PZUW we Lwowie Charków
Jakubowski Lucjan porucznik rezerwy technik budowany Ministerstwo Komunikacji Charków
Okoń Aleksander podporucznik rezerwy nauczyciel szkoła powszechna Charków
Stępowski Jarosław[23] kapitan żołnierz zawodowy oficer mobilizacyjny 2 btelegr. Charków
Sztokdrajer Kazimierz podporucznik rezerwy nauczyciel szkoła w Dębowej Kłodzie Charków
Zwierko Władysław podporucznik rezerwy prawnik, mgr Charków
Więckowicz Jan sierż. rez. destylator fabryka Polmin w Drohobyczu ULK

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar

22 września 1921 roku, w Podbrodziu, w rocznicę bitwy pod Brzostowicą, płk Władysław Bończa-Uzdowski w imieniu Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza wręczył dowódcy pułku chorągiew ufundowaną przez Związek Ziemian Ziemi Chełmskiej[24]. Chorągiew poświęcił ks bp Władysław Bandurski. Rodzicami chrzestnymi zostali Irena Iżycka i Wacław Rzewuski. Losy sztandaru po 1939 nie są znane[24]

 Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.
Odznaka pamiątkowa

6 września 1929 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 7 Pułku Piechoty Legionów[25]. Odznaka o wymiarach 40x40 mm ma kształt krzyża emaliowanego w kolorze granatowym. Środek wypełnia romb z orłem wojskowym II i III Brygady Legionów Polskich z 1916, w koronie zamkniętej na tle czerwonej emalii. Pola między ramionami krzyża wypełnione są numerem i inicjałami „7 PPL”. Wieloczęściowa - wykonana w srebrze lub w tombaku srebrzonym, emaliowana, łączona trzema nitami. Wykonawcą odznaki był Wiktor Gontarczyk z Warszawy[5].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku[10].
  2. 13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny[12]. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na „I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.
  3. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[17].
  4. kpt. adm. (piech.) Józef Dubiński pełnił jednocześnie funkcję dowódcy Chełmskiego Batalionu ON.
  5. por. piech. Antoni Józef Pawlus pełnił jednocześnie funkcję dowódcy 1 kompanii ON Chełm.
  6. por. kontr. piech. Władysław Orlik pełnił jednocześnie funkcję dowódcy 2 kompanii ON Luboml.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Markiewicz 1928 ↓, s. 6.
  2. Odziemkowski 2010 ↓, s. 226.
  3. Markiewicz 1928 ↓, s. 37-38.
  4. a b Almanach 1923 ↓, s. 50.
  5. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 36.
  6. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  7. Markiewicz 1928 ↓, s. 33.
  8. Jagiełło 2007 ↓, s. 64.
  9. Zjazd VI Baonu I Brygady Leg. Pol., „Polska Zbrojna” Nr 159 z 10 czerwca 1939 roku, s. 2.
  10. Almanach 1923 ↓, s. 49.
  11. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 39 z 20 czerwca 1923 roku, s. 402.
  12. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 13 czerwca 1922 roku, poz. 357.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 67 z 20 października 1923 roku, s. 715.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 134 z 24 grudnia 1924 roku, s. 755.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 3.
  16. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 555-556 i 671.
  17. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  18. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 668, 670.
  19. Rzadkowski 2016 ↓, s. 31.
  20. Księgi Cmentarne – biogramy oficerów.
  21. Księgi Cmentarne – wpis 2113.
  22. Księgi Cmentarne – wpis 2786.
  23. Księgi Cmentarne – wpis 7473.
  24. a b Satora 1990 ↓, s. 37.
  25. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 29 z 6 września 1929 roku, poz. 285.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]