78 Pułk Piechoty (II RP)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
78 Pułk Strzelców Słuckich
Słucki pułk strzelców
Ilustracja
Historia
Państwo

 II Rzeczpospolita

Sformowanie

1919, 1920

Rozformowanie

1920, 1939

Tradycje
Święto

26 lipca

Dowódcy
Pierwszy

płk Jan Januszewski

Ostatni

ppłk Kazimierz Dudziński

Działania zbrojne
wojna polsko-bolszewicka
bitwa pod Widzami (8 VII 1920)
bitwa pod Ignalinem (VII 1920)
bitwa pod Oranami (16 VII 1920)
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja

Baranowicze

Rodzaj sił zbrojnych

wojsko

Rodzaj wojsk

piechota

Podległość

2 Dywizja L-B
20 Dywizja Piechoty

78 Pułk Strzelców Słuckich (78 pp) – oddział piechoty Samoobrony Litwy i Białorusi oraz Wojska Polskiego II RP.

Pułk w wojnie polsko-bolszewickiej[edytuj | edytuj kod]

78pp 1.png

W pierwszej dekadzie lutego 1920 roku w Baranowiczach został utworzony baon zapasowy Słuckiego Pułku Strzelców pod dowództwem podpułkownika Stanisława Szymanowicz-Szymańskiego[1][a]. Zalążkiem batalionu byli oficerowie i szeregowi przeniesieni z innych pułków 1 i 2 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Już 10 kwietnia został sformowany Słucki Pułk Strzelców składający się z dwóch czterokompanijnych batalionów i kompanii technicznej. Rekruci, rocznika 1901, pochodzili z Powiatowych Komend Uzupełnień z Płocka, Warszawy, Łodzi i Mińska Mazowieckiego[2]. Pierwszym dowódcą pułku został podpułkownik Jan Januszewski. I choć nazwa wyróżniająca – „słucki” pozostała, to powiat słucki na podstawie traktatu podpisanego po wojnie polsko-bolszewickiej znalazł się w granicach Rosji. 29 kwietnia pułk wyjechał do Grodna, gdzie pełnił w twierdzy służbę wartowniczą i prowadził dalsze szkolenie rekrutów, zaś 31 maja został skierowany na linię demarkacyjną polsko-litewską, do dyspozycji gen. Majewskiego, dowódcy 7 Armii. Tam objął odcinek od jeziora Tauroginie aż po Dyneburg. II batalion pułku dostał rozkaz opuszczenia linii demarkacyjnej i został przetransportowany do Ignalina a potem marszem ruszył w kierunku miasteczka Widze, które w międzyczasie zajęli Rosjanie. W związku z tym otrzymał rozkaz bronienia rzeki Dzisny, na odcinku od jeziora Dzisna do miasteczka Melegiany. 8 lipca zmasowany atak wojsk sowieckich, przy ich miażdżącej przewadze, po bohaterskiej obronie (dwie kompanie zaginęły bez wieści i już nigdy do jednostki nie wróciły) spowodował odwrót batalionu. Następną linie obrony utworzył on w okolicach wsi Nowa Derewnia a po przełamania i tej pozycji – dalszy odwrót przebiegał wzdłuż torów linii kolejowej WilnoŚwięciany. Koło Czerwonego Dworu otrzymał rozkaz przejścia do dyspozycji dowódcy IV Brygady Litewsko-Białoruskiej z 2 DLit-Biał. i 15 lipca stanął w Niemenczynie. I batalion pułku pozostał na linii demarkacyjnej do 7 lipca. 2 kompania tego batalionu, która miała utrzymywać łączność z II batalionem, w drodze do wsi Dogomoły, została otoczona przez Litwinów i wzięta do niewoli. Reszta batalionu wprost z linii demarkacyjnej rozpoczęła odwrót w kierunku na Święciany. Pod wsią Kożaczyzna, 9 lipca, batalion stoczył zwycięski bój z wojskami bolszewickimi. W czasie dalszego odwrotu 1 kompania została otoczona przez kawalerię wroga i do macierzystej jednostki nigdy już nie wróciła. 3 i 4 kompanie, które dotarły do Święcian, zostały włączone do białostockiego pułku strzelców.

W pierwszych walkach, podczas generalnej ofensywy wojsk sowieckich, straty „młodego” pułku były bardzo duże – ponad 600 żołnierzy zabitych, rannych i zaginionych. 15 lipca pułk w składzie jednego batalionu odszedł do Wilna do dyspozycji dowódcy 2 DLit.-Biał. Kompanie włączone do białostockiego pułku w toku dalszych działań zostały otoczone, rozbrojone i internowane przez Litwinów.

I batalion, który dotarł do Niemenczyna został przydzielony do grupy płk. Zawistowskiego i skierowany do Grodna. Tu organizuje się ponownie pułk, powstaje jeden pełny batalion o trzech kompaniach i pluton karabinów maszynowych. 19 lipca bolszewicy, po sforsowaniu Niemna w rejonie Hoży, rozpoczęli natarcie na Grodno. Pułk broni m.in. dworca kolejowego i wycofując się przechodzi jako ostatni polski oddział przez drewniany most na zachodni brzeg Niemna. Z zajmowanej pozycji obronnej odchodzi 20 lipca i przez Kuźnicę maszeruje do Sokółki. Tam też przybywa batalion marszowy utworzony w Kielcach z kompanii marszowych 26 pp, 2 pp Leg. i 4 pp Leg. i zostaje on wcielony do 78 pp jako III batalion. Od 23 lipca wchodzi on również w skład grupy płk. Zawistowskiego. Tego samego dnia 10. i 11. kompanie zostały wysłane jako osłona czołgów do Kuźnicy[3].

Pozostałe pododdziały pułku prowadziły krwawe boje pod Sokółką i były zmuszone ustąpić przeważającym siłom wroga. W dalszym odwrocie batalion staczał walki pod Czarnowem i Rykami – wycofując się dalej w kierunku na KomorowoJaszczułty. 6 sierpnia z pozostałych żołnierzy batalionu utworzona została zaledwie jedna kompania, która przy udziale pociągu pancernego „Mściciel” utrzymała pozycje w Juszczałtach do następnego dnia, w którym została zluzowana przez 44 pp.

Działania batalionu detaszowanego (odkomenderowanego)

Po wyjeździe pułku z Grodna batalion zapasowy wystawiał posterunki i placówki na drogach i wzdłuż linii dawnych okopów niemieckich na wschód od Baranowicz. Do 1 lipca kierował grupami uchodźców i przechwytywał dezerterów oraz różne małe oddziały, które odłączyły się od jednostek macierzystych. Jako batalion detaszowany został podporządkowany dowódcy 4 Armii. 18 lipca otrzymał rozkaz marszu w kierunku Słonima. W czasie drogi kilkakrotnie staczał krwawe, zwycięskie walki z nieprzyjacielem. 19 lipca wieczorem przybył do Słonima i został przydzielony do 1 DLit.-Biał. W nocy na 20 lipca został skierowany do Wołkowyska a dalej do Mostów nad Niemnem z zadaniem obsadzenia folwarku Nowiny. Na tej pozycji, mimo wielokrotnych ataków nieprzyjaciela, pozostał do 24 lipca i dopiero na rozkaz dowódcy dywizji wyruszył w kierunku na Pieski. W krwawych bojach polskie oddziały przebiły się przez pierścień nieprzyjaciela i wywalczyły sobie odwrót. Zdziesiątkowany batalion otrzymał rozkaz odejścia przez Bielsk PodlaskiSzepietowo do Ostrowi Mazowieckiej. Zdolnych do walki żołnierzy wcielono do nowogródzkiego pułku strzelców, zaś oficerów i rannych odesłano do Kalisza, gdzie formował się odrodzony słucki pułk.

Dalsza reorganizacja pułku

8 sierpnia, z powodu bardzo dużych strat i braku możliwości dalszej reorganizacji, dowódca 2 DLit.-Biał. rozwiązał słucki pułk strzelców. 136 szeregowych zostało wcielonych do kowieńskiego pułku strzelców, zaś oficerowie i funkcyjni odjechali do batalionu zapasowego do Kalisza. W sierpniu, na rozkaz Dowództwa Okręgu Generalnego – Łódź zaczął się pułk formować ponownie. Równocześnie z rozkazu Naczelnego Wodza w Modlinie formował się drugi słucki pułk strzelców. Rozkazem Naczelnego Dowództwa połączono obie jednostki w Modlinie a formowany w Kaliszu oddział stał się 3 batalionem pułku. Na wiosnę 1921 zmieniono nazwę na 78 pułk piechoty i podporządkowano go dowództwo 20 Dywizji Piechoty. W lipcu, po czasowym pobycie w Warszawie, został przetransportowany do Baranowicz – do stałego miejsca pobytu.

Kawalerowie Virtuti Militari[edytuj | edytuj kod]

Order Virtuti Militari

Żołnierze pułku odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1920[4]

  1. ppor. Józef Dworski
  2. kpt. Jan Karasiński

Pułk w okresie pokoju[edytuj | edytuj kod]

20 DP w 1938.jpg

W okresie międzywojennym 78 pułk piechoty stacjonował na terenie Okręgu Korpusu Nr IX[5] w garnizonie Baranowicze[6] (batalion zapasowy w Brześciu). Wchodził w skład 20 Dywizji Piechoty[7].

19 maja 1927 roku minister spraw wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził dzień 26 lipca, jako datę święta pułkowego[8]. Pułk obchodził swoje święto w rocznicę bohaterskiego czynu podchorążego Aleksandra Otto pod Kuźnicą, który 26 lipca 1920 roku pod Kuźnicą na czele plutonu 11. kompanii poprowadził atak, dotarł do stanowisk nieprzyjacielskiej artylerii i zmusił wroga do ucieczki, zdobywając przy tym działo, broń i biorąc 20 jeńców[9].

 Osobny artykuł: Święta wojskowe w Polsce.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 78 pułk piechoty zaliczony został do typu III pułków piechoty o stanach zbliżonych do wojennych. Na czas wojny przewidywany był do działań osłonowych. Corocznie otrzymywał około 1010 rekrutów. Jego obsadę stanowiło 68 oficerów i 2200 podoficerów i żołnierzy[10].

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939[11][b]
Dowództwo, kwatermistrzostwo i pododdziały specjalne[13]
dowódca płk Alfred Jan Schmidt
I z-ca dowódcy ppłk Kazimierz Franciszek Gorzkowski
adiutant kpt. Marian Wysokiński
starszy lekarz kpt. dr Włodzimierz Żarnowski
młodszy lekarz vacat
II z-ca dowódcy (kwatermistrz) mjr Ludwik Rau
oficer mobilizacyjny kpt. adm. (piech.) Apoloniusz Kucharski
z-ca oficera mobilizacyjnego kpt. Jan Łapin
oficer administracyjno-materiałowy por. Witold Grabowski
oficer gospodarczy kpt. int. Władysław Jan Kirszanek
oficer żywnościowy kpt. adm. (piech.) Felicjan Węgłowski
oficer taborowy[c] kpt. adm. (piech.) Konstanty Prandecki
kapelmistrz kpt. adm. (kapelm.) Jan Kiernowicz
dowódca plutonu łączności kpt. Wiktor Jerzy Książkiewicz
dowódca plutonu pionierów por. Kazimierz Sobolewski
dowódca plutonu artylerii piechoty por. art. Józef Tadeusz Kowalski
dowódca plutonu ppanc. por. Piotr Dubiński
dowódca oddziału zwiadu por. Włodzimierz Grynczyk
I batalion
dowódca batalionu mjr Antoni Marian Bedronek
dowódca 1 kompanii kpt. Walerian Karczewski
dowódca plutonu por. Wacław Szymon Dąbrowski
dowódca plutonu ppor. Eugeniusz Marian Raczkowski
dowódca 2 kompanii kpt. Konstanty Olszewski
dowódca plutonu por. Konrad Jan Sikorski
dowódca plutonu ppor. Franciszek Walenty Przybyła
dowódca 3 kompanii por. Władysław Michał Mikulski
dowódca plutonu ppor. Marian Maliński
dowódca 1 kompanii km kpt. Stanisław Zbigniew Skwirzyński
dowódca plutonu ppor. Adam Hedinger
II batalion
dowódca batalionu mjr Stanisław Myszkiewicz
dowódca 4 kompanii kpt. Tadeusz Wroński
dowódca plutonu ppor. Mieczysław Eugeniusz Drewicz
dowódca 5 kompanii por. Piotr Sobolewski
dowódca plutonu ppor. Alfons Łyskawa
dowódca 6 kompanii p.o. por. Julian Jan Sebastian Łącki
dowódca 2 kompanii km kpt. Henryk Walczak
dowódca plutonu por. Aleksy Błażewcz
dowódca plutonu por. Antoni Karol Langer
dowódca plutonu ppor. Władysław Marcinkianiec
III batalion
dowódca batalionu mjr Andrzej Tadeusz Sujkowski
dowódca 7 kompanii kpt. dypl. Piotr Wożniak
dowódca plutonu por. Karol Golmont
dowódca plutonu ppor. Edmund Marian Huciński
dowódca plutonu ppor. Józef Wożniak
dowódca 8 kompanii kpt. Jan Śliwiński
dowódca plutonu ppor. Kazimierz Biskupski
dowódca plutonu ppor. Tadeusz Jan Rybak
dowódca 9 kompanii kpt. Walerian Nowaczyk
dowódca plutonu por. Kazimierz Adamowicz
dowódca plutonu ppor. Leon Domicewicz
dowódca 3 kompanii km kpt. Apoloniusz Kucharski
dowódca plutonu por. Edward Rytwiński
dowódca plutonu por. Aleksander Ostaszewski
na kursie por. Józef Głaz
na kursie por. Romuald Jakuć
na kursie por. Rudolf Hauska
na kursie por. Bohdan Smolicz
Dywizyjny Kurs Dla Podoficerów Nadterminowych 20 DP
dowódca kpt. Donat Ignatowicz
dowódca plutonu por. Teofil Zając
dowódca plutonu ppor. Feliks Piotr Piasecki
78 obwód przysposobienia wojskowego „Baranowicze”
kmdt obwodowy PW kpt. piech. Władysław Gorczyca
kmdt powiatowy PW „Baranowicze” kpt. adm. (piech.) Zygmunt Ziemba
kmdt powiatowy PW „Kosów P.” kpt. adm. (piech.) Stanisław Smejlis

Pułk w kampanii wrześniowej[edytuj | edytuj kod]

Warszawa obrona 1939.png

W czasie wojny obronnej 1939 wchodził w skład 20 Dywizji Piechoty walczącej w ramach Armii „Modlin”[7].

Struktura organizacyjna i obsada personalna we wrześniu 1939[14][15]
Dowództwo
dowódca pułku ppłk Kazimierz Dudziński (4 IX ranny pod Mławą)
od 4 IX mjr piech. Antoni Marian Bedronek
I adiutant kpt. Marian Wysokiński
II adiutant ppor. rez. Bolesław Kazimierz Kramarz
dowódca art. piech. por. art. Józef Kowalski (ranny pod Mławą)
oficer informacyjny ppor. rez. Brunon Ignacy Kmiecik
oficer łączności kpt. Wiktor Jerzy Książkiewicz
kwatermistrz por. Witold Grabowski
naczelny lekarz kpt. dr med. Aleksander Krause
I batalion
dowódca I batalionu mjr piech. Antoni Marian Bedronek
od 4 IX kpt. Walerian Nowaczyk
dowódca 1 kompanii strzeleckiej kpt. Walerian Karczewski (1 IX 1939 zmarł z ran)
dowódca 2 kompanii strzeleckiej ppor. Stanisław Henryk Jan Malicki
dowódca 3 kompanii strzeleckiej por. Jan Głaz
od 12 IX ppor. Władysław Więckowski
dowódca 1 kompanii ckm por. Romuald Jakuć
II batalion
dowódca II batalionu mjr Andrzej Tadeusz Sujkowski
dowódca 4 kompanii strzeleckiej kpt. Tadeusz Wroński (ranny pod Mławą)
dowódca 5 kompanii strzeleckiej ppor. Piotr Feliks Piasecki
dowódca 6 kompanii strzeleckiej por. Julian Sebastian Łącki,
od 12 IX ppor. Piotr Edmund Huciński
dowódca 2 kompanii ckm por. Antoni Karol Langer
III batalion
dowódca III batalionu mjr Stanisław Miśkiewicz
dowódca 7 kompanii strzeleckiej ppor. Eugeniusz Sieniewicz
dowódca 8 kompanii strzeleckiej por. Kazimierz Adamowicz (poległ 19 IX w Warszawie)
dowódca 9 kompanii strzeleckiej kpt. Walerian Nowaczyk
dowódca 3 kompanii ckm por. Edward Rytwiński
Pododdziały specjalne
dowódca kompanii zwiadu por. Włodzimierz Gryńczyk
dowódca plutonu konnego ppor. rez. Romuald Witkowski
dowódca plutonu kolarzy ppor. rez. Waldemar Gryglas
dowódca kompanii ppanc por. Piotr Dubiński
dowódca plutonu pionierów por. Kazimierz Sobolewski
dowódca plutonu pgaz. por. Karol Golmont

Symbole pułku[edytuj | edytuj kod]

Sztandar
 Osobny artykuł: Polskie sztandary wojskowe.

16 kwietnia 1923 roku prezydent RP Stanisław Wojciechowski zatwierdził chorągiew 78 pp[16]. Chorągiew ufundowało miasto Baranowicze i ziemia baranowicka. Wręczył go pułkowi 1 czerwca 1923 roku w Baranowiczach gen. Lucjan Żeligowski[7]. Od 28 stycznia 1938 roku chorągiew pułkowa zaczęła być oficjalnie nazywana sztandarem[17]. Sztandar obecnie znajduje się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie[18].

Odznaka pamiątkowa

23 sierpnia 1928 roku gen. dyw. Daniel Konarzewski, w zastępstwie Ministra Spraw Wojskowych, zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 78 pp [19]. Odznaka ma kształt wielopromiennej gwiazdy pokrytej białą emalią z krawędziami w kolorze złotym. W środku znajduje się tarcza granatowo emaliowana, na której wpisano numer i inicjały 78 P.P. Tarcza okolona jest wieńcem z liści laurowych w kolorze srebra, związanego złotą kokardą. U góry tarcza zwieńczona jest srebrnym orłem wojskowym ułożonym na dwu skrzyżowanych mieczach ze złotymi rękojeściami. Na poziomych promieniach wpisano datę powstania pułku l0.IV.1920. Oficerska - dwuczęściowa, wykonana w srebrze, złocona i emaliowana. Wykonanie: Wiktor Gontarczyk - Warszawa[6].

Strzelcy słuccy[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: oficerowie 78 Pułku Piechoty (II RP).
Dowódcy pułku[20][d]
Zastępcy dowódcy pułku[e]
  • ppłk piech. Konrad Sieciński (od 10 VII 1922 – 16 XII 1922 → zastępca dowódcy 28 pp[27])
  • ppłk piech. Eugeniusz Skulski (16 XII 1922[27] – 1923 → komendant PKU Ostrowiec)
  • ppłk piech. Zdzisław Sikorski[28] (1924[29][30]) – V 1926[31] → oficer placu Słonim)
  • ppłk piech. Karol Guilleaume (od X 1926[32])
  • mjr / ppłk dypl. piech. Piotr Kończyc (V 1927[33] - III 1931 → delegat Sztabu Głównego przy Dyrekcji Robót Publicznych w Warszawie, Łodzi, Lublinie i Białymstoku oraz Dyrekcji Dróg Wodnych w Warszawie[34])
  • ppłk piech. Józef Kobyłecki (III 1931[35] – XI 1935 → dowódca 13 pp)
II zastępcy (kwatermistrzowie)
  • mjr piech. Ludwik Rau (III 1931[36] – III 1939)
  • por. piech. Witold Grabowski (III – 27 IX 1939)

Żołnierze 78 pułku piechoty - ofiary zbrodni katyńskiej[edytuj | edytuj kod]

Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej znajdują się między innymi w bazach udostępnionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego[37] oraz Muzeum Katyńskie[38][f][g].

Nazwisko i imię stopień zawód miejsce pracy przed mobilizacją zamordowany
Arcimowicz Zenon ppor. rez. nauczyciel Szkoła Powszechna w Zapolu Katyń
Błażewicz Aleksy[40] por. żołnierz zawodowy Katyń
Choroszewski Władysław ppor. rez. nauczyciel Szkoła Powszechna w Szczorsach Katyń
Chrostowski Tadeusz ppor. rez. ziemianin Katyń
Czepiel Antoni chorąży Katyń
Czyżewski Antoni Eugeniusz kpt rez. Katyń
Dziadul Bronisław ppor. rez. urzędnik Urząd Skarbowy w Nieświeżu Katyń
Grotus Tadeusz Marian ppor. rez. Katyń

Hedinger Adam[41]

ppor. żołnierz zawodowy Katyń
Honkisz Edward[42] chor. żołnierz zawodowy Katyń
Kacprzak Franciszek ppor. rez. technik budowlany zakłady w Starachowicach Katyń
Kirszanek Władysław[43] kpt. żołnierz zawodowy Katyń
Kubiak Józef ppor. rez. inżynier mechanik Katyń
Lelewski Bohdan pchor. rez. urzędnik sąd w Baranowiczach Katyń
Lotys Jerzy Zdzisław ppor. rez. inżynier Katyń
Łapin Jan[44] por. żołnierz zawodowy Katyń
Łojek Józef ppor. rez. nauczyciel szkoła w Dębowcu Katyń
Malawski Tadeusz Aleksander ppor. rez. nauczyciel szkoła w Walówce Katyń
Meissner Roman ppor. rez. nauczyciel Katyń
Michałowski Stefan por. rez. nauczyciel kier. Pracowni w Baranowiczach Katyń
Miładowski Stanisław ppor. rez. prawnik Katyń
Murza-Murzicz Aleksander ppor. rez. absolwent UW Katyń
Orlik Adam ppor. rez. nauczyciel szkoła w Niehniewiczach Katyń
Piotrowski Mariusz Stanisław ppor. rez. nauczyciel szkoła powszechna Katyń
Przybyła Franciszek[45] por. żołnierz zawodowy Katyń
Rau Ludwik[46] major żołnierz zawodowy Katyń
Rutkowski Tomasz ppor. rez. nauczyciel Katyń
Sas-Topolnicki Edward Romuald ppor. rez. nauczyciel szkoła w Baranowiczach-Rusinach Katyń
Sidor Władysław Antoni por. rez. lekarz szkoła w Swojatyczach Katyń
Szabłowski Roman ppor. rez. technik meliorant Katyń
Szpilewski Gustaw ppor. rez. nauczyciel kier. szkoły w Wielkich Żuchowiczach Katyń
Szymański Ireneusz ppor. rez. nauczyciel, mgr gimnazjum w Baranowiczach Katyń
Tomaszewski Jan por. rez. inżynier górnictwa Katyń
Urbanowicz Adam ppor. rez. nauczyciel szkoła w Jeremczach Katyń
Urbański Ryszard ppor. rez. nauczyciel kier. Szkoły Powszechnej w Starynie Katyń
Wadowski Władysław ppor. rez. nauczyciel Szkoła Powszechna w Uznodze Katyń
Wólczyński Andrzej[47] por. żołnierz zawodowy Katyń
Zatchej Leopold por. rez. nauczyciel szkoła w Łysicy Wielkiej Katyń
Zosimowicz Józef ppor. rez. nauczyciel Szkoła Powszechna w Koczycach Katyń
Ignatowski Stefan Jerzy podporucznik rezerwy urzędnik Bank Polski w Warszawie Charków
Kuciara Franciszek podporucznik rezerwy nauczyciel Charków
Leszczyński Jan Józef podporucznik rezerwy urzędnik Charków
Romanowski Wacław porucznik rezerwy osadnik wojskowy Charków
Schmidt Otton Wilhelm kapitan żołnierz zawodowy (e) Charków
Konstanty Sokoł-Sokołowski podporucznik rezerwy absolwent USB Charków
Ludwik Laniewski ppor. rez prawnik Urząd Wojewódzki we Lwowie ULK

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pułkownik Stanisław Szymanowicz-Szymański urodził się 19 listopada 1858 roku. 1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Białystok”, a jego oddziałem macierzystym był Grodzieński Pułk Strzelców. → Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 212, 912.
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[12].
  3. Oficer taborowy był jednocześnie dowódcą kompanii gospodarczej.
  4. Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku[21].
  5. 13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny[26]. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na „I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.
  6. Jeśli nie zaznaczono inaczej, miejsce służby żołnierzy zawodowych przed mobilizacją podano za: Ryszard Rybka, Kamil Stepan; Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939[13].
  7. Jeśli nie zaznaczono inaczej, informacje o żołnierzach znajdujących się na Białoruskiej Liście Katyńskiej pochodzą z książki: Maciej Wyrwa; Nieodnalezione ofiary Katynia? : lista osób zaginionych na obszarze północno-wschodnich województw II RP od 17 września 1939 do czerwca 1940[39].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Korpus Poleski 1928 ↓, s. 137.
  2. Szabłowski i Suchomel 1929 ↓, s. 5.
  3. Szabłowski i Suchomel 1929 ↓, s. 13.
  4. Szabłowski i Suchomel 1929 ↓, s. 18-19.
  5. Almanach 1923 ↓, s. 52.
  6. a b Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 125.
  7. a b c Satora 1990 ↓, s. 145.
  8. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16 z 19 maja 1927 roku, poz. 174.
  9. Szabłowski i Suchomel 1929 ↓, s. 13, 17.
  10. Jagiełło 2007 ↓, s. 63-65.
  11. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 641-642 i 681.
  12. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  13. a b Rocznik oficerski 1939 ↓.
  14. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 172-178.
  15. Głowacki 1985 ↓, s. 313-316.
  16. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 43 z 13 listopada 1923 roku, poz. 555.
  17. Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej w: Dz.U. z 1938 r. nr 5, poz. 32.
  18. Satora 1990 ↓, s. 147.
  19. Dziennik Rozkazów M.S.Wojsk. z 1928, nr 23, poz. 260.
  20. Prugar-Ketling (red.) 1992 ↓, metryka.
  21. Almanach 1923 ↓, s. 49.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 8 grudnia 1922 roku, s. 897.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 17 stycznia 1923 roku, s. 51.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 106 z 15 października 1925 roku, s. 570.
  25. Juszkiewicz 1979 ↓, s. 174.
  26. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 24 z 13 czerwca 1922 roku, poz. 357.
  27. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 56 z 16 grudnia 1922 roku, s. 918.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44. Z dniem 1 marca 1927 roku został mu udzielony dwumiesięczny urlop z zachowaniem uposażenia, a z dniem 30 kwietnia tego roku przeniesiony w stan spoczynku.
  29. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 305.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 274.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 22 maja 1926 roku, s. 168.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926, s. 335.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 maja 1927 roku, s. 127.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 97.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 122.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 101.
  37. Katyń – miejsca pamięci. [dostęp 2022-01-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-12-19)].
  38. Muzeum Katyńskie – Księgi Cmentarne.
  39. Wyrwa 2015 ↓.
  40. Księgi Cmentarne – wpis 237.
  41. Księgi Cmentarne – wpis 1175.
  42. Księgi Cmentarne – wpis 1216.
  43. Księgi Cmentarne – wpis 1549.
  44. Księgi Cmentarne – wpis 2110.
  45. Księgi Cmentarne – wpis 2996.
  46. Księgi Cmentarne – wpis 3087.
  47. Księgi Cmentarne – wpis 4196.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]