Strażnica KOP „Parczyńszczyzna”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strażnica KOP „Parczyńszczyzna”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1925
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Parczyńszczyzna[a]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość Kompania graniczna KOP „Prozoroki”

Strażnica KOP „Parczyńszczyzna” – zasadnicza jednostka organizacyjna Korpusu Ochrony Pogranicza pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-sowieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

W 1924 roku, w składzie 3 Brygady Ochrony Pogranicza, został sformowany 5 batalion graniczny. W 1928 roku w skład batalionu wchodziło 13 strażnic[1], w tym 5 strażnica KOP „Parczyńszczyzna”[2][3]. Strażnica w latach 1928 – 1939 znajdowała się w strukturze 3 kompanii KOP „Prozoroki”[4][5][6][7][8][3][9] batalionu KOP „Podświle”[10]. Strażnica liczyła około 18 żołnierzy i rozmieszczona była przy linii granicznej z zadaniem bezpośredniej ochrony granicy państwowej.

W 1932 roku obsada strażnicy zakwaterowana była w budynku KOP[7]. Strażnicę z macierzystą kompanią łączył trakt długości 9.1[3].

 Osobny artykuł: strażnica KOP.

Budynek strażnicy[edytuj]

Strażnica KOP nr 5 około 1927

Budynek strażnicy wybudowany został przez przedsiębiorstwo „S−ka Inżynierów Kijowskich” i przekazany w użytkowanie KOP 16 maja 1925 roku. Strażnica posiadała fundamenty i cokoły murowane na zaprawie cementowej z kamienia polnego z ofugowaniem cokołu i ułożeniem warstwy izolacyjnej z papy smołowej. Ściany zewnętrzne i wewnętrzne wykonane były z bali sosnowych i jodłowych grubości 16 cm, a ścianki działowe grubości 10 cm. Dach pokryty był blachą ocynkowaną. Wieża strażnicy przymocowana do dachu klamrami i śrubami posiadała schody wejściowe. Strażnica posiadała 6 pieców postawionych na pancerzach blaszanych. Kuchnia posiadała dwa kotły z paleniskami. W strażnicy znajdowały się dwa sedesy ze ściankami i skrzyniami, w stajni zaś żłób, drabina i ściek[2].

Służba graniczna[edytuj]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[11]. Strażnice KOP stanowiły pierwszy rzut ugrupowania kordonowego Korpusu Ochrony Pogranicza[12].

Strażnica KOP „Parczyńszczyzna” w 1932 roku ochraniała pododcinek granicy państwowej szerokości 4 kilometrów 978 metrów od słupa granicznego nr 149 do 161[7], a w 1938 pododcinek szerokości 7 kilometrów 500 metrów od słupa granicznego nr 150 do 166[3].

Sąsiednie strażnice:

Walki w 1939[edytuj]

17 września 1939 odcinek 2 kompanii kpt. Antoniego Przybylskiego został zaatakowany przez jednostki 5 Dywizji Strzeleckiej płk. Kuźmy Galickiego i pododdziały 22 Wietrińskiej komendantury pogranicznej NKWD. Sowieci zniszczyli wszystkie strażnice i zlikwidowali większą część ich załóg. Z załogi strażnicy „Parczewszczyzna” ocalał tylko jeden żołnierz[13].

Uwagi

  1. folwark Parczewszczyzna, gmina Jazno, powiat dziśnieński, województwo wileńskie

Przypisy

Bibliografia[edytuj]