Strażnica KOP „Porzecze”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Strażnica KOP „Porzecze”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1925
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Porzecze[a]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość Kompania graniczna KOP „Dokszyce”
Rozmieszczeniebatalionu KOP „Budsław” w 1931
Kompania KOP Dokszyce w 1934.png

Strażnica KOP „Porzecze” – zasadnicza jednostka organizacyjna Korpusu Ochrony Pogranicza pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-sowieckiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920 roku, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 roku utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych[1]. W połowie stycznia 1921 roku zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe[2]. Latem 1921 roku ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym[3]. W Dokszycach rozmieszczono dowództwo i pododdziały sztabowe 31 batalionu celnego. W Porzeczu stacjonowała jego 3 kompania celna. W drugiej połowie 1922 roku przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej[4]. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej[5]. W rejonie odpowiedzialności przyszłej kompanii granicznej KOP „Dokszyce” służbę graniczną pełniły pododdziały 31 batalionu Straży Granicznej. W Porzeczu stacjonowała 2 kompania Straży Granicznej. Wystawiła ona między innymi placówkę w Porzeczu. Już w następnym roku zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 roku pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej[6]. W sierpniu 1924 roku podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych[7].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

W 1924 roku, w składzie 3 Brygady Ochrony Pogranicza, został sformowany 1 batalion graniczny. W 1928 roku w skład batalionu wchodziło 18 strażnic[8]. Strażnica KOP „Porzecze” w latach 1928 – 1939 znajdowała się w strukturze 4 kompanii KOP „Dokszyce”[9][10][11][12][13][14][15] batalionu KOP „Budsław”[16]. Strażnica liczyła około 18 żołnierzy i rozmieszczona była przy linii granicznej z zadaniem bezpośredniej ochrony granicy państwowej[17].

W 1932 roku obsada strażnicy zakwaterowana była w budynku KOP[12]. Strażnicę z macierzystą kompanią łączył trakt długości 14 km i droga polna długości 8 km[14].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[18]. Strażnice KOP stanowiły pierwszy rzut ugrupowania kordonowego Korpusu Ochrony Pogranicza[17].

Strażnica KOP „Porzecze” w 1932 roku ochraniała pododcinek granicy państwowej szerokości 7 kilometrów 850 metrów słupa granicznego nr 291 do 306[12], a w 1938 roku pododcinek szerokości 7 kilometrów 535 metrów od słupa granicznego nr 291 do 306[14].

Sąsiednie strażnice:

Walki o utrzymanie strażnicy w 1939[edytuj | edytuj kod]

Około 4:00 17 września 1939 na strażnicę KOP „Porzecze” uderzyły pododdziały 13 oddziału ochrony pogranicza NKWD. Po krótkiej walce strażnica została rozbita. Napastnicy stracili 2 zabitych i jednego rannego[19].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. osada Porzecze, gmina Dokszyce, powiat dziśnieński, województwo wileńskie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]