Kompania graniczna KOP „Nowomalin”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kompania graniczna KOP „Nowomalin”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Nowomalin[a]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość batalion KOP „Ostróg”

Kompania graniczna KOP „Nowomalin”pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924 roku, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza, sformowano 3 batalion graniczny [1][2], a w jego składzie 29 kompanii granicznej „Nowomalin”[3]. 5 lutego 1925 pododcinek nr 29 przejęła kompania nowo sformowanego 11 batalionu granicznego[4].

W 1939 roku 3 kompania graniczna KOP „Nowomalin” podlegała dowódcy batalionu KOP „Ostróg”[5].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[6]. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza[7].

3 kompania graniczna „Nowomalin” w 1934 roku ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 23 kilometrów 393 metrów[8]. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Słobódka”, „Kamionka” i „Kuniów” z komendantury „Kuniów”[9].

Wydarzenia:

  • W meldunku sytuacyjnym z 21 stycznia 1925 roku napisano:
19 stycznia 1925 roku o godz. 1.00 w nocy we wsi Kuniów słyszano po bolszewickiej stronie wybuchy 12 granatów, strzały karabinowe oraz zauważono pożar, który po chwili stłumiono. Podczas tego incydentu we wsi doszło do paniki, słyszano krzyki i jęki ludzi, którzy biegali po wsi w samej bieliznie. Przyczyna wybuchów i strzałów nieznana[10].
  • 21 stycznia 1925 roku o godz. 3.30 banda w sile dwunastu ludzi napadła od zachodu na folwark Dowgieliszki pod Bołotkowcami. Krążące na granicy patrole ze strażnicy nr 115 zaalarmowane strzałami posterunku odpędziły bandę, która umknęła w lasy Nowomalińskie w kierunku na Buszczę, silnie się ostrzeliwując[11].
  • Zaalarmowany pożarem w Swiate dowódca kompanii kpt. Bolesławski, będąc w tym czasie na odcinku z własnej inicjatywy zamknął granicę. Złożył meldunek, że mogła to być część tej samej bandy, która napadła na folwark Swiate lub inna banda, ponieważ nie widziano u niej zrabowanych koni[11].
  • W nocy z 21 na 22 stycznia część bandy w rejonie ochranianym przez kompanię próbowała przekroczyć granicę kierując się przez Podobankę na Stójło, ale napotkała polski patrol. Po krótkiej strzelaninie uciekając na zachód skryła się w lasach[12].

Kompanie sąsiednie:

Struktura organizacyjna kompanii[edytuj | edytuj kod]

Rozmieszczenie batalionu KOP „Ostróg” w 1931

Strażnice kompanii w latach 1928 – 1934[13][14][9][15][16][b][c]

Strażnice kompanii w 1938[17]

Organizacja kompanii 17 września 1939[21]:

Dowódcy kompanii[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Bolesławski (był I 1925)[22]
  • kpt. Ludwik Nowakowski (był IX 1928 – 17 VII 1929 → przydzielony do Biura Personalnego MSWojsk. )[23]
  • kpt. Henryk Skaczyła (2 VIII 1929 – )[23]
  • kpt. Karol Nałęcki (4 IV 1932 – 17 III 1934 → przeniesiony do 5 pp Leg.)[23]
  • kpt. Zygmunt Barcik (27 III 1934 – )[23]
  • kpt. Franciszek Emil Schubert (był VI 1939)[24]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. wieś Nowomalin, gmina Nowomalin, powiat zdołbunowski, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych
  2. Wszystkie strażnice kompanii zakwaterowane były w „budynkach popolicyjnych”. Odwód i dowództwo kompanii zakwaterowane było w koszarach „nowego typu”[18]
  3. W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku, odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku[19]. Wymienił następujące strażnice: „Międzyrzec Bor.”, „Stojło”, „Bołotkowice”[20].
  4. W dokumentach występuje też pod nazwą Bór Międzyrzecki[14][15] [16].
  5. wieś Bór, gmina Nowomalin, powiat zdołbunowski, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych
  6. W dokumentach występuje też pod nazwą Stujło[13].
  7. wieś Stojło, gmina Nowomalin, powiat zdołbunowski, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych
  8. wieś Bołotkowce, gmina Nowomalin, powiat zdołbunowski, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych
  9. wieś Lachów, gmina Nowomalin, powiat zdołbunowski, województwo wołyńskie → Baza miejscowości kresowych

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]