Brygada KOP „Wołyń”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Brygada KOP „Wołyń”
1 Brygada Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1924
Rozformowanie 1937
Nazwa wyróżniająca „Wołyń”
Dowódcy
Pierwszy płk Stanisław Powroźnicki
Organizacja
Dyslokacja Zdołbunów
Łuck
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość Dowództwo KOP
KOP w 1931.jpg

Brygada KOP „Wołyń”brygada piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1924 roku powołany został Korpus Ochrony Pogranicza. 1 Brygada Ochrony Pogranicza sformowana została w pierwszym etapie formowania Korpusu na podstawie rozkazu L. dz. 12044/O.de B./24 szefa Sztabu Generalnego z dnia 27 września 1924 roku[1]. Oddziały Okręgu Korpusu Nr II wystawiły: 2, 3 i 4 batalion graniczny oraz 3, 4 i 5 szwadron kawalerii[2]. W skład dowództwa wchodziły między innymi trzy referaty służb: intendentury, łączności i sprawiedliwości[3]. 27 października 1924 roku oddziały brygady przegrupowały się na granicę ZSRR i rozpoczęły pełnić służbę ochronną na odcinku o długości 280 km i głębokości 30 km[2]. Dowództwo brygady rozmieszczono w budynku prywatnym[4] w Zdołbunowie[5][6]. W 1931 roku dowództwo mieściło się w Łucku przy ulicy Sienkiewicza 23[7].
W grudniu 1924 roku rozpoczęto formowanie 11 batalionu granicznego i 11 szwadronu kawalerii[8].

W 1926 roku zorganizowano na szczeblu brygady szkołę podoficerską dla niezawodowych podoficerów piechoty[9]. Szkoła stacjonowała w Mizoczu przy 11 batalionie granicznym[10].

W ramach 1 Brygady OP zorganizowano też Szkołę Podoficerów Zawodowych Piechoty w Ostrogu, która wchodziła w skład 11 batalionu granicznego i Szkołę Podoficerów Zawodowych Kawalerii w Niewiarkowie będącą w 3 batalionie granicznym[10].

W 1927 roku 2 batalion graniczny i 5 szwadron kawalerii został podporządkowany dowódcy 5 Brygady Ochrony Pogranicza, a 4 szwadron kawalerii dowódcy 2 Brygady Ochrony Pogranicza, natomiast w składzie brygady został sformowany 26 batalion odwodowy.

W 1928 roku brygada ochraniała odcinek granicy państwowej długości 259,030 kilometrów[11].

Latem 1928 zlikwidowana została szkoła podoficerska. W jej miejsce oraz w miejsce identycznych szkół funkcjonujących w pozostałych brygadach, w twierdzy Osowiec utworzony został batalion szkolny KOP [9].

Aby zapewnić odpowiednią ilość żołnierzy o specjalności saperskiej, z dniem 1 kwietnia 1928 roku utworzono brygadowy ośrodek wyszkolenia pionierów przy 3 batalionie granicznym w Hoszczy[11].

W 1931 roku[a] zorganizowano kompanie saperów dla poszczególnych brygad Korpusu Ochrony Pogranicza[12]. Dzieliły się na cztery typy, a nazwy przybierały od macierzystych jednostek. Brygada „Wołyń” otrzymała kompanię typu III. Kompanie tego typu miały dwa plutony po trzy drużyny i drużynę gospodarczą. Etat kompanii wynosił 3 oficerów, 9 podoficerów i 80 szeregowców[13].

Na podstawie rozkazu L. 500/tjn. Og. Org./37 dowódcy Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 23 lutego 1937 roku w sprawie przeprowadzenia I fazy reorganizacji KOP, która odbywała się pod kryptonimem „R3”, Brygada KOP „Wołyń” została przeformowana w pułk KOP „Zdołbunów”, a szkolny szwadron kawalerii KOP „Niewirków” w dywizjon kawalerii KOP „Niewirków”[14].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Struktura organizacyjna brygady w 1924

Zasięg teryt. Brygady KOP Wołyń - województwo wołyńskie II RP

Struktura organizacyjna brygady w 1927[15][6]

Struktura organizacyjna brygady w 1931[16]

Obsada personalna dowództwa[edytuj | edytuj kod]

Dowódcy brygady[17]
I oficerowie sztabu brygady
  • mjr Ferdynand Alojzy Eugeniusz Więckowski (2 IV 1925 – 8 V 1926 → dowódca III/83 pp)
  • kpt. SG Leopold Ruszczyc (od 8 V 1926[18])
Szefowie sztabu
  • kpt. / mjr dypl. Mirosław Józef Kalinka (23 XII 1929 – 9 XII 1932[19])
  • kpt. dypl. Kazimierz III Kowalski (9 XII 1932 – VI 1934 → 75 pp[20])
  • mjr dypl. Mieczysław Garliński (VI 1934 – 1938 → szef sztabu 16 DP[21])
Kapelani brygady
  • kpl. rez. pow. do sł. czyn. ks. Tadeusz Szadbey (do 30 IX 1930[22][23])

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Cutter w swoich publikacjach podaje, że kompanie saperów zorganizowano w 1934 roku → Cutter 2005 ↓, s. 50. Zdaniem Prochwicza informacja ta jest błędna, a właściwa data to rok 1931 → Prochwicz 2003 ↓, s. 43

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 23.
  2. a b Prochwicz 3/1994 ↓, s. 150.
  3. Wiśniewska i Promińska 2013 ↓, s. 1.
  4. Wykaz L.dz.KOP 272/1.Br.Op.Wyszk. ↓.
  5. Prochwicz 2003 ↓, s. 19.
  6. a b Komunikaty dyslokacyjne KOP ↓, s. 4/1927.
  7. Spis abonentów 1931 ↓, s. 37.
  8. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 151.
  9. a b Prochwicz 3/1994 ↓, s. 153.
  10. a b Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 54.
  11. a b Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 51.
  12. Prochwicz 2003 ↓, s. 43.
  13. Cutter 2005 ↓, s. 50.
  14. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 157.
  15. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 31.
  16. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 46.
  17. Wiśniewska i Promińska 2013 ↓, s. 8.
  18. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 8 maja 1926 roku, s. 154.
  19. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 407. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 439.
  20. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 438, tu jako szef sztabu brygady „Łuck”. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 181.
  21. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 180.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 17 z 19 grudnia 1930 roku, s. 398 kapelan rezerwy powołany do służby czynnej ksiądz Tadeusz Szadbey został z dniem 30 września 1930 roku zwolniony z czynnej służby.
  23. Lewkowicz 2016 ↓, s. 25-27, autorowi nie udało się ustalić, gdzie ksiądz pełnił służbę w latach 1924-1930. Tadeusz Szadbey urodził się 26 czerwca 1886 roku w Widoczni, w powiecie latyczowskim, zmarł 21 lutego 1965 roku w Milanówku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]