Kompania graniczna KOP „Druskienniki”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kompania graniczna KOP „Druskienniki”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Druskienniki[a]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość batalion KOP „Orany”
Batalion KOP Orany.png

Kompania graniczna KOP „Druskienniki”pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-litewskiej.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Do czasu zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, czyli do jesieni 1920 roku, wschodnią granicę państwa polskiego wyznaczała linia frontu. Dopiero zarządzeniem z 6 listopada 1920 roku utworzono Kordon Graniczny Ministerstwa Spraw Wojskowych[1]. W połowie stycznia 1921 roku zmodyfikowano formę ochrony granicy i rozpoczęto organizowanie Kordonu Granicznego Naczelnego Dowództwa WP. Obsadzony on miał być przez żandarmerię polową i oddziały wojskowe[2]. Latem 1921 roku ochronę granicy wschodniej postanowiło powierzyć Batalionom Celnym[3]. W Druskiennikach rozmieszczono dowództwo i pododdziały sztabowe 41 batalionu celnego, oraz jego 3 i 4 kompanię. W drugiej połowie 1922 roku przeprowadzono kolejną reorganizację organów strzegących granicy wschodniej[4]. 1 września 1922 bataliony celne przemianowano na bataliony Straży Granicznej[5]. W rejonie odpowiedzialności przyszłej kompanii granicznej KOP „Druskienniki” służbę graniczną pełniły pododdziały 41 batalionu Straży Granicznej. Już w następnym roku zlikwidowano Straż Graniczną, a z dniem 1 lipca 1923 roku pełnienie służby granicznej na wschodnich rubieżach powierzono Policji Państwowej[6]. W sierpniu 1924 roku podjęto uchwałę o powołaniu Korpusu Ochrony Pogranicza – formacji zorganizowanej na wzór wojskowy, a będącej w etacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych[7].

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych nr 1099 ze stycznia 1926 roku, w trzecim etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza, sformowano 23 batalion graniczny [8], a w jego składzie 1 kompanię graniczną KOP. W listopadzie 1936 roku kompania liczyła 2 oficerów, 9 podoficerów, 5 nadterminowych i 76 żołnierzy służby zasadniczej[b]. W 1939 roku 1 kompania graniczna KOP „Druskienniki” podlegała dowódcy batalionu KOP „Orany”[9].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[10]. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza[11].

1 kompania graniczna „Druskienniki” w 1934 roku ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 40 kilometrów 500 metrów[12].

Sąsiednie kompanie graniczne:

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Strażnice kompanii w 1928[13]

Strażnice kompanii w 1932[18] i w 1934[16]:

Strażnice kompanii w 1938[17] i we wrześniu 1939[9]

Dowódcy kompanii[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Tadeusz II Marek (1 IV 1932 − był XII 1934)[19]
  • kpt. piech. Hubert Feliks Klemens[j]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. miasto Druskieniki, gmina Druskieniki, powiat grodzieński, województwo białostockie
  2. Wykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 364
  3. W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Cegielnia → Komunikaty dyslokacyjne ↓
  4. W komunikatach dyslokacyjnych występuje również jako Cegielnia → Komunikaty dyslokacyjne ↓
  5. W komunikatach dyslokacyjnych występuje jako Druskieniki → Komunikaty dyslokacyjne ↓
  6. wieś Szabany, gmina Porzecze,powiat grodzieński, województwo białostockie → Baza miejscowości kresowych
  7. wieś Przewałka, gmina Porzecze, powiat grodzieński, województwo białostockie → Baza miejscowości kresowych
  8. W komunikatach dyslokacyjnych występuje jako Druskieniki → Komunikaty dyslokacyjne ↓
  9. wieś Wiciuny, gmina Marcinkańce, powiat grodzieński, województwo białostockie → Baza miejscowości kresowych
  10. kpt. piech. Hubert Feliks Klemens ur. 20 listopada 1897 roku. Odznaczony Krzyżem Walecznych. Na kapitana został awansowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 roku. Latem 1934 roku został przeniesiony z 4 pp Leg. w Kielcach do KOP. Dowódca 2 kompanii odwodowej baonu KOP „Orany”, a następnie (do 31 sierpnia 1939 roku) dowódca 1 kompanii granicznej „Druskienniki”. Od 31 sierpnia 1939 roku pomocnik oficera wywiadowczego 33 Dywizji Piechoty. 20 kwietnia 1940 roku przekroczył granicę polsko-słowacką → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 725, IMPS sygn. B.I.15a s. 29.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]