Kompania graniczna KOP „Dubrowa”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kompania graniczna KOP „Dubrowa”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1924
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Dubrowy
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość batalion KOP „Krasne”

Kompania graniczna KOP „Dubrowa”pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924 roku, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza sformowano 10 batalion graniczny [1][2], a w jego składzie 12 kompanię graniczną KOP „Dubrowa”[3]. W listopadzie 1936 roku kompania liczyła 2 oficerów, 9 podoficerów, 5 nadterminowych i 99 żołnierzy służby zasadniczej[a].

W 1934 i w 1939 roku 1 kompania graniczna KOP „Dubrowa” podlegała dowódcy batalionu KOP „Krasne”[4][b].

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[5]. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza[6].

1 kompania graniczna „Dubrowa” w 1934 roku ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 28 kilometrów 142 metrów[7]. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Głuszany”, „Lipienie” i „Mietkowo” z komendantury „Radoszkowicze”[8].

Wydarzenia

  • W meldunku sytuacyjnym z 29 stycznia 1925 roku napisano: 28 stycznia 1925 roku o godz. 6.00 na pododcinku kompanii patrol strażnicy nr 48 Zabłotkowszczyzna na drodze między miejscowością Węgłowszczyzna a Hermaczyska natknął się na trzech osobników. Doszło do wymiany strzałów, ale korzystając z ciemności bandyci zbiegli za granicę między słupami 626–627[9].
  • 23 lutego 1925, w godzinach nocnych naprzeciwko 48 strażnicy „Zabłotkowszczyzna”, trwała strzelanina. Kilkanaście pocisków przeleciało nad strażnicą. Obsada 46 strażnicy „Wiazyń” zatrzymała Abrahama Apfelbauma[10].

Kompanie sąsiednie:

Walki kompanii w 1939[edytuj | edytuj kod]

17 września 1939 Sowieci uderzyli między innymi na odcinek broniony przez kompanię graniczna KOP „Dubrowa”. Od godziny 4:00 do 6:00 trwała obrona strażnicy „Szapowały”. Dowodzona przez kpr. Niedzielskiego załoga została zaatakowana przez pododdziały 144 pułku kawalerii wspieranego przez baterię artylerii konnej. Po zranieniu dowódcy strażnicy, załoga złożyła broń. Poległo 3 obrońców, ciężko ranny kpr. Niedzielski wkrótce został zamordowany na terenie sowieckiej „zastawy”. Zginęło też kilku czerwonoarmistów[16].

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Rozmieszczenie batalionu KOP „Krasne” w 1931
Kompania KOP Dubrowa w 1934.png

Strażnice kompanii w latach 1928[11], [17][8][18][19][c]

Strażnice kompanii w 1938[21]

Organizacja kompanii 17 września 1939[22]:

Dowódcy kompanii[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. piech. Jan Cywicki (był 30 IX 1928 − 21 IV 1930) → odszedł do 7 ppLeg [23]
  • kpt. piech. Stefan Tadeusz Halski (4 IV 1930 −)[23]
  • kpt. piech. Franciszek Rudolf Burian ( − 5 V 1934)[23]
  • kpt. piech. Feliks Merka (5 V 1934[23] – ? → kierownik II referatu uzupełnień KRU Grodno)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 366
  2. Szubański napisał, że przed 1937 rokiem kompania wchodziła w skład batalionu KOP „Iwieniec” → Szubański 1993 ↓, s. 277
  3. W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku → Szubański 2000 ↓, s. 87. Wymienił następujące strażnice: „Wiazyńska”, „Szarpowały”, „Peliksze” → Szubański 1993 ↓, s. 277
  4. wieś Powiażyń, gmina Radoszkowice, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  5. wieś Hurnowicze, gmina Radoszkowice, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  6. majątek Wiażyń, gmina Radoszkowice, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych
  7. folwark Szapowały, gmina Raków, powiat mołodecki, województwo wileńskie
  8. wieś Peliksze, gmina Raków, powiat mołodecki, województwo wileńskie → Baza miejscowości kresowych

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]