Kompania graniczna KOP „Sapożyn”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kompania graniczna KOP „Sapożyn”
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Organizacja
Dyslokacja Sapożyn[a]
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Podległość batalion KOP „Hoszcza”

Kompania graniczna KOP „Sapożyn”pododdział graniczny Korpusu Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie rozkazu szefa Sztabu Generalnego L. dz. 12044/O.de B./24 z 27 września 1924 roku, w pierwszym etapie organizacji Korpusu Ochrony Pogranicza, sformowano 3 batalion graniczny [1][2], a w jego składzie 26 kompanię graniczną KOP „Sapożyn”[3]. W listopadzie 1936 roku kompania liczyła 2 oficerów, 8 podoficerów, 4 nadterminowych i 82 żołnierzy służby zasadniczej[b].

Z dniem 20 maja 1938 dowódca KOP zarządzeniem nr L.1411/tj.og.org/38 reaktywował w 3 kompanii granicznej „Sapożyn” strażnicę KOP „Lidawka”.

W 1939 roku 3 kompania graniczna KOP „Sapożyn” podlegała dowódcy batalionu KOP „Hoszcza”[4].

 Osobny artykuł: kompania graniczna KOP.

Służba graniczna[edytuj | edytuj kod]

Podstawową jednostką taktyczną Korpusu Ochrony Pogranicza przeznaczoną do pełnienia służby ochronnej był batalion graniczny. Odcinek batalionu dzielił się na pododcinki kompanii, a te z kolei na pododcinki strażnic, które były „zasadniczymi jednostkami pełniącymi służbę ochronną”, w sile półplutonu. Służba ochronna pełniona była systemem zmiennym, polegającym na stałym patrolowaniu strefy nadgranicznej i tyłowej, wystawianiu posterunków alarmowych, obserwacyjnych i kontrolnych stałych, patrolowaniu i organizowaniu zasadzek w miejscach rozpoznanych jako niebezpieczne, kontrolowaniu dokumentów i zatrzymywaniu osób podejrzanych, a także utrzymywaniu ścisłej łączności między oddziałami i władzami administracyjnymi[5]. Miejscowość, w którym stacjonowała kompania graniczna, posiadała status garnizonu Korpusu Ochrony Pogranicza[6].

3 kompania graniczna „Sapożyn” w 1934 roku ochraniała odcinek granicy państwowej szerokości 28 kilometrów 888 metrów[7]. Po stronie sowieckiej granicę ochraniały zastawy „Poddubce”, „Kilikijów”, „Klepacze” i „Dołżok” z komendantury „Annopol”[8].

Wydarzenia:

  • W meldunku sytuacyjnym z 29 stycznia 1925 roku napisano: 25 stycznia 1925 roku na pododcinku kompanii ze strażnicy nr 101 zbiegł do bolszewików st. szer. Małyszko, udając się do Starożewa, gdzie został zatrzymany przez sowiecką straż graniczną[9].

Kompanie sąsiednie:

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Strażnice kompanii w latach 1928 – 1929[15][10][11][c]:

Rozmieszczenie baonu KOP „Hoszcza” w 1931

Strażnice kompanii w latach 1931 – 1938[8][12][13][14][d]

Organizacja kompanii 17 września 1939[16]:

Dowódcy kompanii[edytuj | edytuj kod]

  • kpt. Franciszek Gęsior (był 31 lipca 1928 − 9 marca 1929 → dowódca kadry kompanii szkolnej) [17]
  • kpt. Władysław Węgrzyński (9 marca 1929 − 29 marca 1929 → dowódca 2 kompanii granicznej) [17]
  • kpt. dypl. Bożesław Nieciengiewicz (29 marca 1929 − 20 kwietnia 1929 → dowódca kadry kompanii szkolnej)[17]
  • kpt. Franciszek Gęsior (20 kwietnia 1929 − 27 maja 1929 → dowódca kadry kompanii szkolnej)[17]
  • kpt. dypl. Bożesław Nieciengiewicz (27 maja 1929 − 12 kwietnia 1930 → do 70 pp)[17]
  • kpt. Zygmunt Bagnowski (28 marca 1930 − 16 maja 1933 → dowódca kompanii odwodowej)[17]
  • kpt. Stefan Jesionek (16 maja 1933 −)[17]
  • kpt. Stanisław Marek[k] (- 1939)

Uwagi

  1. wieś Sapożyn, gmina Hoszcza, powiat rówieński, województwo wołyńskie
  2. Wykaz stanów etatowych oficerów, podoficerów i żołnierzy KOP przesłanych przez ppłk. dypl. Franciszka Węgrzyna ze sztabu KOP do I oficera do zleceń GISZ płk. dypl. Kazimierza Glabisza. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 368
  3. Strażnice nr 101 i 103 zakwaterowane były w „budynkach popolicyjnych”, a strażnice nr 102 i 104 w budynkach prywatnych. Odwód i dowództwo kompanii zakwaterowane było w budynku prywatnym własnym → Wykaz L.dz.KOP 272/1.Br.Op.Wyszk. ↓
  4. W 2000 roku Rajmund Szubański napisał, że sformułowania zawarte w artykule „Bataliony, kompanie, strażnice KOP” z 1993 roku odnoszą się do stanu sprzed 1937 roku → Szubański 2000 ↓, s. 87. Wymienił następujące strażnice: „Babiń”, „Czernica”, „Huty Kryłowskie” → Szubański 1993 ↓, s. 278
  5. wieś Bohdanówka, gmina Korzec, powiat rówieński, województwo wołyńskie
  6. wieś Czernica, gmina Majków, powiat rówieński, województwo wołyńskie
  7. wieś Kryłów, gmina Majków, powiat rówieński, województwo wołyńskie
  8. wieś Paszuki, gmina Majków, powiat rówieński, województwo wołyńskie
  9. kolonia Lidawka, gmina Majków, powiat rówieński, województwo wołyńskie
  10. Z dniem 20 maja 1938 dowódca KOP zarządzeniem nr L.1411/tj.og.org/38 reaktywował w 3 kompanii granicznej „Sapożyn” strażnicę KOP „Lidawka”.
  11. Marek Stanisław II, mjr piech., w KOP od 1935. Do mobilizacji dca 3 kompanii granicznej „Sapożyn”. We wrześniu 1939 dca I baonu piechoty 98 pułku piechoty. Ranny w walkach z Niemcami 16 września 1939 pod Czarnokońcami. → Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 732

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]