Brygada KOP „Wilno”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brygada KOP „Wilno”
6 Brygada Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1926
Rozformowanie 1937
Nazwa wyróżniająca Wilno
Dowódcy
Pierwszy płk Stefan Pasławski
Ostatni płk Marian Ocetkiewicz
Organizacja
Dyslokacja Garnizon Wilno
Formacja Korpus Ochrony Pogranicza
Rodzaj wojsk Piechota
Podległość Korpus Ochrony Pogranicza

Brygada KOP „Wilno” - brygada piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne[edytuj]

Na posiedzeniu Politycznego Komitetu Rady Ministrów, w dniach 21-22 sierpnia 1924 roku, zapadła decyzja powołania Korpusu Wojskowej Straży Granicznej. 12 września 1924 roku Ministerstwo Spraw Wojskowych wydało rozkaz wykonawczy w sprawie utworzenia Korpusu Ochrony Pogranicza[1], a 17 września instrukcję określającą jego strukturę[2]. 6 Brygada Ochrony Pogranicza zorganizowana została w trzecim etapie formowania Korpusu Ochrony Pogranicza. Podstawę stanowiło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych nr 1099 ze stycznia 1926 roku. Do czasu powstania brygady w rejonie m. Słobódka granicę polsko-łotewską ochraniał odwodowy 19 batalion graniczny oraz 18 i 19 szwadrony kawalerii. Na początku marca w skład 6 Brygady OP wchodziły: 20 batalion graniczny „Nowe Święciany”, 21 batalion graniczny „Niemenczyn”, 22 batalion graniczny „Nowe Troki”, 23 batalion graniczny „Orany”, 24 batalion graniczny „Sejny”, 18., 19. i 20. szwadron kawalerii. Brygada ochraniała pas o szerokości 583 km i głębokości 30 km. Dowództwo brygady rozmieszczono w Wilnie[3][4]. W 1931 roku mieściło się przy ulicy Ostrobramskiej 7[5].

W 1926 roku zorganizowano na szczeblu brygady szkołę podoficerską dla niezawodowych podoficerów piechoty[6]. Szkoła stacjonowała w Wilnie przy 21 batalionie granicznym[7].

W 1927 roku sformowane zostało Dowództwo 6 Półbrygady Ochrony Pogranicza, 29 batalion odwodowy i trzy kompanie graniczne dla 19, 22 i 23 batalionów granicznych[6]. Dowódcy 6 Półbrygady Ochrony Pogranicza podporządkowane zostały trzy bataliony (23, 24 i 29) i 19 szwadron kawalerii. Pozostałe pododdziały pozostały w bezpośredniej podległości dowódcy 6 Brygady Ochrony Pogranicza.

Latem 1928 roku zlikwidowana została szkoła podoficerska. W jej miejsce, oraz w miejsce identycznych szkół funkcjonujących w pozostałych brygadach, utworzony został Batalion Szkolny KOP w twierdzy Osowiec[6]. Aby zapewnić odpowiednią ilość żołnierzy o wyszkoleniu saperskim, z dniem 1 kwietnia 1928 roku utworzono brygadowy ośrodek wyszkolenia pionierów przy 21 batalionie granicznym w Wilnie[8].

W lipcu 1929 roku połączono 3 i 6 Brygady KOP tworząc Brygadę KOP „Wilno”, zlikwidowano Dowództwo 6 Półbrygady, utworzono Pułk KOP „Głębokie” i Pułk KOP „Wilejka” oraz wydzielono część pododdziałów dla nowo powstałej Brygady KOP „Grodno”. Jednocześnie pododdziały KOP otrzymały nazwy miejscowości, w których stacjonowały.

W 1931 roku[a] zorganizowano kompanie saperów dla poszczególnych brygad Korpusu Ochrony Pogranicza[9]. Dzieliły się na cztery typy, a nazwy przybierały od macierzystych jednostek. Brygada „Wilno” otrzymała kompanię typu II. Składała się ona z dowódcy kompanii, drużyny gospodarczej oraz trzech plutonów saperów po trzy drużyny. Łącznie liczyła 106 żołnierzy w tym 4 oficerów, 11 podoficerów i 91 szeregowców[10].

Rozkazem dowódcy KOP z 23 lutego 1937 roku została zapoczątkowana pierwsza faza reorganizacji Korpusu Ochrony Pogranicza „R.3”. Jej wynikiem było między innymi rozformowanie Brygady KOP „Wilno”. Jej pułki zostały samodzielnymi oddziałami, podporządkowanymi bezpośrednio dowódcy KOP[11].

Struktura organizacyjne brygady[edytuj]

Struktura 6 Brygady Ochrony Pogranicza w grudniu 1927 roku[12]

Struktura Brygady KOP „Wilno” w 1934 roku[13]

Obsada personalna dowództwa brygady[edytuj]

Dowódcy brygady:

Szefowie sztabu:

  • mjr dypl. Czesław Szymkiewicz (29 I 1930 – 1 IX 1931 → dowódca batalionu 53 pp[16])
  • mjr dypl. Józef Kuta (1 IX 1931 – 26 I 1934 → dowódca detaszowanego batalionu 75 pp[17])
  • kpt. dypl. Franciszek Buczek (26 I – 22 XII 1934)
  • kpt. / mjr dypl. Mieczysław Słowikowski (22 XII 1934 – IV 1937 → szef sztabu Brygady KOP „Grodno”)

I oficerowie sztabu brygady:

  • kpt. SG Hipolit Słabicki[18]

I oficerowie sztabu brygady:

  • kpt. piech. Wiktor Wąsowicz (od 25 VIII 1926[19])

Uwagi

  1. Cutter w swoich publikacjach podaje, że kompanie saperów zorganizowano w 1934 roku → Cutter 2005 ↓, s. 50. Zdaniem Prochwicza informacja ta jest błędna, a właściwa data to rok 1931 → Prochwicz 2003 ↓, s. 43

Przypisy

  1. Prochwicz 2003 ↓, s. 11-12.
  2. Dominiczak 1992 ↓, s. 111.
  3. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 152.
  4. Komunikaty dyslokacyjne KOP ↓, s. 6/1927.
  5. Spis abonentów 1931 ↓, s. 565.
  6. a b c Prochwicz 3/1994 ↓, s. 153.
  7. Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 54.
  8. Bereza i Szczepański 2014 ↓, s. 51.
  9. Prochwicz 2003 ↓, s. 43.
  10. Cutter 2005 ↓, s. 50.
  11. Prochwicz 3/1994 ↓, s. 157.
  12. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 31.
  13. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 46.
  14. a b Jednodniówka 1929 ↓, s. 19.
  15. a b c Wiśniewska i Promińska 2013 ↓, s. 10.
  16. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 29 stycznia 1930 roku, s. 36. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 345.
  17. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 323. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 19.
  18. Gwara, Lewnau i Czekaj-Wiśniewska 2006 ↓, s. 109.
  19. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 34 z 25 sierpnia 1926 roku, s. 278.

Bibliografia[edytuj]