Sarby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°38′38″N 17°10′23″E
- błąd 39 m
WD 50°38'40"N, 17°10'20"E
- błąd 39 m
Odległość 90 m
Sarby
wieś
Ilustracja
Kościół NMP w Sarbach
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat strzeliński
Gmina Przeworno
Sołectwo Sarby
Wysokość 230 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 444[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-130
Tablice rejestracyjne DST
SIMC 0854883
Położenie na mapie gminy Przeworno
Mapa konturowa gminy Przeworno, na dole znajduje się punkt z opisem „Sarby”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Sarby”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Sarby”
Położenie na mapie powiatu strzelińskiego
Mapa konturowa powiatu strzelińskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Sarby”
Ziemia50°38′38″N 17°10′23″E/50,643889 17,173056

Sarby (niem. Schreibendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Przeworno.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Sarby znajdują się około 18 km na południowy wschód od Strzelina, Przez miejscowość płynie niewielka rzeka Krynka, dopływ Oławy. Podział na wyższą i niższą wioskę można znaleźć już na początku XIV wieku. Wioska składała się z czterech części: (z południa na północ): Górne i Dolne (trochę dalej) Środkowe i Niższe.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 385.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[2]:

  • zespół dworski, z około 1800 r., przebudowany w końcu XIX w.:
    • dwór, wybudowany w 1800 r. w miejscu wcześniejszej siedziby. W roku 1603 dwór był własnością rodziny von Saurma-Jeltsch, potem przeszedł na własność Zygmunta von Gaffron und Ober-Stradam[3] (1590-1648) ur. i zm. w Stanicy jako prezent ślubny od jego małżonki Anny von Sauerma-Jeltsch[4] (ok. 1616-1652). Rodzina von Gaffron była również właścicielem pałaców w pobliskich Konarach i Stanicy, wybudowanych w XVIII i XIX w. Parterowy dwór kryty dachem czterospadowym. Od frontu piętrowy ryzalit wsparty na dwóch rzędach kolumn (dwóch i czterech), nad którymi w centralnym miejscu znajduje się wykuty w piaskowcu kartusz herbowy von Gaffrona, właściciela Sarb Średnich w XVIII w.
    • park
  • kościół pw. NMP. Świątynia w Sarbach została po raz pierwszy wymieniona w 1335 r. w rejestrze dekretów Nuncjusza Galhardusa. Najstarsza część pochodzi prawdopodobnie z XIII wieku. Budynek był kilkakrotnie powiększany (1683 i 1781), ale zachował jedynie drewnianą wieżę. Ze względu na zły stan budowy został zamówiony przez agencje rządowe w 1878 roku nowy budynek. Po rozbiórce starego kościoła zbudowano w tym samym miejscu w latach 1883-1884 znacznie większą solidną konstrukcję w stylu neogotyckim. Pierwotnie murowany kościół należał do ewangelików. Po wojnie opuszczona świątynia została przejęta przez katolików. Kościół został poświęcony Najświętszej Marii Pannie, jest filią kościoła katolickiego w Szklarach i należy pod diecezję opolską.

Urodzeni w Sarbach[edytuj | edytuj kod]

Hans Joachim Iwand(niem.) (1899-1960), teolog ewangelicki, urodzony w Sarbach

Herb von Gaffron

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Pocztówka sprzed 1939 r. Dom, budynek spółdzielni, kościół z plebanią i dwór